Συνολικές προβολές σελίδας
Αναζήτηση
Θέματα
- εκθεση β λυκείουέκθεσηεκθεση γ λυκείου"εκθεση α γυμνασίουεκθεση α λυκείου (1)
- πανελληνιεςέκθεσηεκθεση γ λυκείου (1)
- Α' Γυμνασίου (2)
- αδίδακτο κείμενο (11)
- Αντιγόνη (9)
- αρχαια (25)
- αρχαια α λυκειου (27)
- αρχαία α' γυμνασίου (1)
- αρχαία β θεωρητικής (10)
- αρχαια γ θεωρητικης (27)
- αρχαία ιστορία (10)
- ασεπ (21)
- ασεπ νέα ελληνικά (9)
- βυζαντινη ιστορία (6)
- για εκπαιδευτικούς (8)
- γραμματικη αρχαιων (12)
- δημιουργική γραφή (1)
- δι (1)
- Διαφορα (106)
- διδακτική (75)
- έκθεση (20)
- εκθεση α γυμνασίου (2)
- εκθεση α λυκείου (47)
- εκθεση β λυκείου (33)
- εκθεση γ λυκείου (61)
- Επιτάφιος Θουκυδίδη (5)
- εργασίες μαθητών (4)
- θεατρο (5)
- θεματα εκθεσης (11)
- θεωρία λογοτεχνίας (13)
- ιλιάδα (2)
- ιστορια Γ' γενικής παιδείας (3)
- ιστορια κατευθυνσης (30)
- κλασικές σπουδές (2)
- λατινικα (34)
- λατινικα β λυκείου (3)
- λατινικα γ λυκείου (10)
- λογοτεχνες (13)
- λογοτεχνία α΄λυκείου (32)
- λογοτεχνία β' λυκείου (72)
- λογοτεχνία Β΄ γυμνασίου (2)
- λογοτεχνία γ' λυκείου (7)
- λογοτεχνια γυμνασιου (4)
- λογοτεχνία κατεύθυνσης (117)
- λύκειο Αρχαγγέλου (5)
- Λύκειο Λιμένα Θάσου (1)
- μαθησιακές δυσκολίες (10)
- μουσικη (4)
- μουσική (7)
- νεοελληνική γλώσσα (6)
- Νεοελληνική γλώσσα Α' Γυμνασίου (1)
- οδύσσεια (9)
- πανελληνιες (42)
- πανελληνιες έκθεση εκθεση γ λυκείου (3)
- ποιηση (4)
- Πολιτιστικά Θάσου (8)
- συντακτικο αρχαιων (7)
- τα φύλα στη λογοτεχνία (1)
- φιλοσοφια θεωρητικής (1)
- e-books (24)
- ict (11)
- project (6)
Πληροφορίες
- Σωτηρία Σιαμαντούρα
- Είμαι απόφοιτος του τομέα Κλασικών Σπουδών του τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος του ίδιου τομέα της σχολής με το θέμα της διπλωματικής μου εργασίας να παραγματεύεται το έργο "Περὶ παίδων ἀγωγῆς" του Πλουτάρχου. Είμαι υποψήφια διδάκτωρ του τομέα Κλασικών Σπουδών του τμήματος Φιλολογίας του Δ. Π. Θ. Με ενδιαφέρουν αρκετά θέματα διδακτικής μεθοδολογίας και μελέτες περιπτώσεων. Το 2009 διορίστηκα μέσω Ασεπ και δίδαξα στο ΓΕΛ Αρχαγγέλου Ρόδου για δύο χρόνια. Από το σχολικό έτος 2011-12 υπηρετώ στο ΓΕΛ Λιμένα, στην γενέτειρά μου, την Θάσο.
Links i like!!!!
- adespoto.gr
- http://www.ask4.gr
- Sunfiles: Φιλολογικά και εκπαιδευτικά
- To διαδικτυακό εκπαιδευτικό ''bar'' του συναδέλφου Η. Βενιζελέα
- Αρχαιογνωσία και αρχαιογλωσσία στη μέση εκπαίδευση
- Για τα μαθητούδια μου: Το ιστολόγιο του συναδέλφου Α, Κουντούρη, απο το Γυμνάσιο Καλυθιών (Υλικό για Γυμνάσιο)
- Λογοτεχνία Κετεύθυνσης- Δ. Μάνεσης
- Οδηγός Θασου
- Οι μαθητές του Γ4 του 1ου Ιπποκρατείου Γυμνασίου Κω σας καλωσορίζουν στον χαρούμενο κόσμο τους!
- Περιοδικό λόγου και τέχνης με έδρα τα Δωδεκάνησα.
- Το "Φωτόδεντρο" της Πολίνας Μοιρα
- Το αγαπημένο μας You Tube
Δημοφιλείς αναρτήσεις
-
ΤΥΠΟΙ ΕΚΘΕΣΕΩΝ Α. ΑΡΘΡΟ Στην εφημερίδα του σχολείου ή του δήμου/της κοινότητας Σε περιοδικό Στο ηλεκτρονικό περιοδικό / στην ιστοσελίδα του ...
-
Επειδή η αναρτηση αυτή έχει αρκετά μεγάλη απήχηση με βάση τα σχόλια σας, σας παραπέμπω σε ένα ντοκυμαντέρ από το αρχείο της ΕΡΤ, με θέμα τη...
-
Εισαγωγή: Στοιχεία τεχνικής της καβαφικής ποίησης: – Διάλογος ή μονόλογος με δραματικό χαρακτήρα – Λιτά εκφραστικά μέσα -Φωτεινότητα ...
-
ΕΝΟΤΗΤΑ 6 • ΜΟΥΣΕΙΑ - ΜΝΗΜΕΙΑ Κατηγορίες: πολιτιστικά, λαογραφικά, πολεμικά, ιστορικά. Σημασία: • παρουσιάζουν την ιστορία και την παράδοση ...
-
Ορισμός. Γλωσσομάθεια είναι η γνώση μιας ή περισσότερων ξένων γλωσσών. Η σημασία της. • Η γλωσσομάθεια συμβάλλει στην πνευματική καλλιέργει...
Τρίτη 21 Απριλίου 2020
Αφίσα για τον κορονοϊό.
Στα πλαίσια μιας δραστηριότητας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, η μαθήτρια Νεφέλη Σαλονικιού δημιούργησε αυτήν την υπέροχη αφίσα, στέλνοντας το δικό της μήνυμα....
Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2020
Social Media - Υποστηρικτικό υλικό
Α' Βίντεο: Ναρκισσισμός και Social Media
B' Βίντεο
:
Ενδιαφέρον άρθρο για το πώς η γενιά των παιδιών που φοιτούν στο Λύκειο ορίζει νέους κανόνες στη χρήση του διαδικτύου σε σχέση με τους millenials. Δείτε εδώ
Άλλα υποστηρικτικά κείμενα εδώ
B' Βίντεο
:
Ενδιαφέρον άρθρο για το πώς η γενιά των παιδιών που φοιτούν στο Λύκειο ορίζει νέους κανόνες στη χρήση του διαδικτύου σε σχέση με τους millenials. Δείτε εδώ
Άλλα υποστηρικτικά κείμενα εδώ
Τρίτη 31 Δεκεμβρίου 2019
Θάνος Μικρούτσικος
Μου πήρε λίγο χρόνο για να βάλω σε τάξη τις σκέψεις μου και να αποφασίσω να γράψω κάτι για τον μεγάλο μας, Θάνο Μικρούτσικο. Η τελευταία φορά που είχα γράψει για κάποιον που έφυγε από τη ζωή ήταν για το θάνατο του Νίκου Παπάζογλου. Δεν θα μπορούσα να το αποφύγω και αυτή τη φορά κυρίως, γιατί το 70% των τραγουδιών που αγαπώ τα έχει γράψει ο Θάνος.
Όπως όλους τους μεγάλους, μου τον σύστησε ο πατέρας μου με τον φιλέλληνα Γερμανό φίλο του, Ράινερ. Μαζί με τον Καββαδία και τον Χικμέτ. Ήμουν πολύ μικρή, αλλά το ίχνος του αποτυπώθηκε μέσα μου. Κυριάρχησε στα εφηβικά και φοιτητικά μου ακούσματα. Τότε, τον γνώρισα καλά σε μια συναυλία στο Θέατρο Γής, με την συνοδοιπόρο μου σε αυτά τα μουσικά ταξίδια, την αγαπημένη μου φίλη, Ζωή. Εξελίχθηκε σε σχέση πάθους.
Φέτος είναι μια χρονιά που η μουσική έχει μπεί πιο έντονα στη ζωή μου χάρη σε μια υπέροχη παρέα παιδιών που αποτελούν τον βασικό πυρήνα της Μουσικής Ομάδας του σχολείου μας, της οποίας έχω τη χαρά να είμαι υπεύθυνη. Πολλά από τα τραγούδια που επιλέξαμε για τις εκδηλώσεις του σχολείου ανήκουν στο Θάνο, βλ, Μικρόκοσμος, Φασισμός, Τρένο Γ' 96, Γαμμαγραφία (που εξελίχθηκε και οικογενειακή υπόθεση...)! Στα διαλείμματα από τις πρόβες μου έκαναν "δώρο" τον Άμλετ της Σελήνης! Και τώρα ετοιμάζουν και άλλα... Και ξαφνικά ένα από τα διαμαντάκια μου, στέλνει μήνυμα: " Κυρία, πέθανε ο Μικρούτσικος". Παύση! Σιωπή! Η αλήθεια είναι οτι το ξέραμε οτι θά ρθει. Αλλά δε θέλαμε να το πιστέψουμε. Ούτε ο ίδιος το ήθελε. Το πάλεψε ως το τέλος. Μεγάλος στάθηκε ως το τέλος.'Οπως είπε, όμως, το άλλο διαμαντάκι μου, "αυτοί οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν ποτέ, ζούν μέσα από τη μουσική τους"
Δε μου αρέσουν οι νεκρολογίες. Γι αυτό θα παραθέσω απλά κάποιες σκόρπιες σκέψεις, για τους λόγους για τους οποίους ο Θάνος Μικρούτσικος είναι σπουδαίος.
Είναι αδιαμφισβήτητα σπάνιο μουσικό ταλέντο. Όπως είπε και ο φίλος μου ο Αντρέας, τα τραγούδια του είχαν την πληρότητα και την ακεραιότητα όσο και οι καντάτες μεγάλων κλασικών. Λάτρεψε τους ποιητές και μελοποίησε στίχους των Καββαδία, Ρίτσου, Ελευθερίου, Αλκαίου, Τριπολίτη, Μπρεχτ, Ιωάννου, Νικολακοπούλου, Λόρκα, Χικμέτ. Πήρε στιχουργικά διαμάντια και τα ύψωσε μπροστά μας περίτεχνα και δελεαστικά. Μας έκανε κοινωνούς της ποιητικής τέχνης, για την ακρίβεια έβαλε σε κάθε σπίτι την ποίηση. Μας σύστησε τον Χικμέτ, έδωσε νότες στα αριστουργήματα του Ρίτσου, μας εξοικείωσε με τον Μπρέχτ και τον Λόρκα. Η μουσική του δημιούργησε μια κοινότητα ανθρώπων που ανάγουν το Δίκαιο σε ύψιστη αξία, και να αγωνίζονται με αυτήν ως κίνητρο. Τον αγώνα αυτόν τον τίμησε ο Μικρούτσικος τόσο με τη μουσική του, όσο και με τη στάση ζωής του.
Ο Δ. Χριστόπουλος με ακρίβεια όρισε ως "οργανικά διανοούμενο". Η στάση του απέναντι στην τέχνη, στα γράμματα ήταν συγκεκριμένη και η συμβολή του δεν περιορίστηκε στην μουσική ιστορία του τόπου. Πάσχισε για τον πολιτισμό όσο κανένας άλλος. Εϊτε ως καλλιτέχνης, είτε ως υπεύθυνος πολιτισμού, είτε ως Υπουργός αντιμετώπισε την Τέχνη με σοβαρότητα. Υπήρξε θεμελιωτής του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας, του Μουσικού Αναλογίου του Μεγάρου Μουσικής. Μόχθησε για να αποκτήσει το παιδικό θέατρο και βιβλίο την αξία που τους αρμόζει. Συνοδοιπόρος του, η σύζυγος του Μ. Παπαγιάννη.
Οι παρεμβάσεις του όσον αφορά την κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου πάντα καίριες και συγκεκριμένες. Πιστός πάντα στις αξίες του. Σε μια από τις τελευταίες συναυλίες του είχε πει "Ζούμε σε ένα βάρβαρο κόσμο. Η βαρβαρότητα μας κατακλύζει, όπως είπε ο γερο-Κάρολος, πρέπει να αφήσουμε ανοιχτό το παράθυρο στο όνειρο. Αφήνοντας ένα παράθυρο στο όνειρο, τότε μόνο θα φτιάξουμε μια κοινωνία που θα μπορεί να αυτοπραγματωθεί ο άνθρωπος.Μια κοινωνία που ο ποιητής θα ψαρεύει κι ο ψαράς θα μπορεί να γράφει ποιήματα».
Από το νοσοκομείο που νοσηλεύεται τις τελευταίες μέρες της ζωής του αναφέρει
"Αυτές τις μέρες στο νοσοκομείο χρειάστηκε πολλές φορές να κάνω μετάγγιση αίματος. Το ίδιο και οι άνθρωποι στους διπλανούς θαλάμους. Σκεφτόμουνα αντί για δώρο φέτος να δώσετε αίμα. Για τον Θ.Μ. Για κάποιον που το έχει ανάγκη. Αυτές τις γιορτές σκεφτείτε τους άλλους και γίνετε αιμοδότες"
" Σας γράφω σήμερα γιατί αισθάνομαι πιο δυνατός κι είμαι σίγουρος ότι θα σας συναντήσω σύντομα. “Το ζήτημα δεν είναι να είσαι αιχμάλωτος. Το να μην παραδίνεσαι αυτό είναι” που λέει και ο αγαπημένος μου Χικμέτ."
Όπως είπε και ο Φοίβος Δεληβοριάς "Δεν πρέπει να ξεχνάμε το δέντρο από το οποίο επηρεάστηκε ο Μικρούτσικος. Το δέντρο που άναψε από τους αγώνες των λαϊκών κινημάτων αλλά και μιας πεφωτισμένης αστικής αντίληψης, από καμιά 20αριά ποιητές τόσο της αστικής γενιάς του 30 όσο και της οργανωμένης Αριστεράς, από τον Χατζιδάκι και τον Θεοδωράκη, από το λαϊκό τραγούδι και την ευρωπαϊκή παιδεία. Το δέντρο αυτό άλλοι το εκποιούν και άλλοι το ξεχνάνε. Άλλοι ανδρώνονται με τον καημό του κι άλλοι με την απουσία του. Όλοι όμως , είτε το ξέρουμε είτε όχι, είμαστε κλαδιά του. Παραδείγματα όπως αυτό του Θάνου μπορούν να μας κάνουν να μελαγχολήσουμε οριστικά ή να πεισμώσουμε περισσότερο. Τα τελευταία συγκινητικά μηνύματά του μας οδηγούν στο δεύτερο."
Του χρωστάμε ένα κομμάτι της ενηλικίωσης και της πολιτικής μας αφύπνισης.
Κλείνω με ένα κομμάτι που αγαπούσε πολύ και με το οποίο έκλεισε τη συναυλία του στο Θέατρο Βράχων τον Ιουνιο του '18.
και με το κομμάτι που μας κάνει παρέα τη φετινή σχολική χρονιά. Αφιερωμένο στον Αντρέα, το Δημήτρη, τον Ευριπίδη, τη Θώμη, την Κυριακή, το Μάριο, που θα το τραγουδήσουν το Σάββατο!
Υ. Γ Το κεφάλαιο "Καββαδίας - Μικρούτσικος" αποτελεί αντικείμενο αυτοτελούς ανάρτησης.
Update 4/1/2020 Ο δικός μας φόρος τιμής!!!
Όπως όλους τους μεγάλους, μου τον σύστησε ο πατέρας μου με τον φιλέλληνα Γερμανό φίλο του, Ράινερ. Μαζί με τον Καββαδία και τον Χικμέτ. Ήμουν πολύ μικρή, αλλά το ίχνος του αποτυπώθηκε μέσα μου. Κυριάρχησε στα εφηβικά και φοιτητικά μου ακούσματα. Τότε, τον γνώρισα καλά σε μια συναυλία στο Θέατρο Γής, με την συνοδοιπόρο μου σε αυτά τα μουσικά ταξίδια, την αγαπημένη μου φίλη, Ζωή. Εξελίχθηκε σε σχέση πάθους.
Φέτος είναι μια χρονιά που η μουσική έχει μπεί πιο έντονα στη ζωή μου χάρη σε μια υπέροχη παρέα παιδιών που αποτελούν τον βασικό πυρήνα της Μουσικής Ομάδας του σχολείου μας, της οποίας έχω τη χαρά να είμαι υπεύθυνη. Πολλά από τα τραγούδια που επιλέξαμε για τις εκδηλώσεις του σχολείου ανήκουν στο Θάνο, βλ, Μικρόκοσμος, Φασισμός, Τρένο Γ' 96, Γαμμαγραφία (που εξελίχθηκε και οικογενειακή υπόθεση...)! Στα διαλείμματα από τις πρόβες μου έκαναν "δώρο" τον Άμλετ της Σελήνης! Και τώρα ετοιμάζουν και άλλα... Και ξαφνικά ένα από τα διαμαντάκια μου, στέλνει μήνυμα: " Κυρία, πέθανε ο Μικρούτσικος". Παύση! Σιωπή! Η αλήθεια είναι οτι το ξέραμε οτι θά ρθει. Αλλά δε θέλαμε να το πιστέψουμε. Ούτε ο ίδιος το ήθελε. Το πάλεψε ως το τέλος. Μεγάλος στάθηκε ως το τέλος.'Οπως είπε, όμως, το άλλο διαμαντάκι μου, "αυτοί οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν ποτέ, ζούν μέσα από τη μουσική τους"
Δε μου αρέσουν οι νεκρολογίες. Γι αυτό θα παραθέσω απλά κάποιες σκόρπιες σκέψεις, για τους λόγους για τους οποίους ο Θάνος Μικρούτσικος είναι σπουδαίος.
Είναι αδιαμφισβήτητα σπάνιο μουσικό ταλέντο. Όπως είπε και ο φίλος μου ο Αντρέας, τα τραγούδια του είχαν την πληρότητα και την ακεραιότητα όσο και οι καντάτες μεγάλων κλασικών. Λάτρεψε τους ποιητές και μελοποίησε στίχους των Καββαδία, Ρίτσου, Ελευθερίου, Αλκαίου, Τριπολίτη, Μπρεχτ, Ιωάννου, Νικολακοπούλου, Λόρκα, Χικμέτ. Πήρε στιχουργικά διαμάντια και τα ύψωσε μπροστά μας περίτεχνα και δελεαστικά. Μας έκανε κοινωνούς της ποιητικής τέχνης, για την ακρίβεια έβαλε σε κάθε σπίτι την ποίηση. Μας σύστησε τον Χικμέτ, έδωσε νότες στα αριστουργήματα του Ρίτσου, μας εξοικείωσε με τον Μπρέχτ και τον Λόρκα. Η μουσική του δημιούργησε μια κοινότητα ανθρώπων που ανάγουν το Δίκαιο σε ύψιστη αξία, και να αγωνίζονται με αυτήν ως κίνητρο. Τον αγώνα αυτόν τον τίμησε ο Μικρούτσικος τόσο με τη μουσική του, όσο και με τη στάση ζωής του.
Ο Δ. Χριστόπουλος με ακρίβεια όρισε ως "οργανικά διανοούμενο". Η στάση του απέναντι στην τέχνη, στα γράμματα ήταν συγκεκριμένη και η συμβολή του δεν περιορίστηκε στην μουσική ιστορία του τόπου. Πάσχισε για τον πολιτισμό όσο κανένας άλλος. Εϊτε ως καλλιτέχνης, είτε ως υπεύθυνος πολιτισμού, είτε ως Υπουργός αντιμετώπισε την Τέχνη με σοβαρότητα. Υπήρξε θεμελιωτής του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας, του Μουσικού Αναλογίου του Μεγάρου Μουσικής. Μόχθησε για να αποκτήσει το παιδικό θέατρο και βιβλίο την αξία που τους αρμόζει. Συνοδοιπόρος του, η σύζυγος του Μ. Παπαγιάννη.
Οι παρεμβάσεις του όσον αφορά την κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου πάντα καίριες και συγκεκριμένες. Πιστός πάντα στις αξίες του. Σε μια από τις τελευταίες συναυλίες του είχε πει "Ζούμε σε ένα βάρβαρο κόσμο. Η βαρβαρότητα μας κατακλύζει, όπως είπε ο γερο-Κάρολος, πρέπει να αφήσουμε ανοιχτό το παράθυρο στο όνειρο. Αφήνοντας ένα παράθυρο στο όνειρο, τότε μόνο θα φτιάξουμε μια κοινωνία που θα μπορεί να αυτοπραγματωθεί ο άνθρωπος.Μια κοινωνία που ο ποιητής θα ψαρεύει κι ο ψαράς θα μπορεί να γράφει ποιήματα».
Από το νοσοκομείο που νοσηλεύεται τις τελευταίες μέρες της ζωής του αναφέρει
"Αυτές τις μέρες στο νοσοκομείο χρειάστηκε πολλές φορές να κάνω μετάγγιση αίματος. Το ίδιο και οι άνθρωποι στους διπλανούς θαλάμους. Σκεφτόμουνα αντί για δώρο φέτος να δώσετε αίμα. Για τον Θ.Μ. Για κάποιον που το έχει ανάγκη. Αυτές τις γιορτές σκεφτείτε τους άλλους και γίνετε αιμοδότες"
" Σας γράφω σήμερα γιατί αισθάνομαι πιο δυνατός κι είμαι σίγουρος ότι θα σας συναντήσω σύντομα. “Το ζήτημα δεν είναι να είσαι αιχμάλωτος. Το να μην παραδίνεσαι αυτό είναι” που λέει και ο αγαπημένος μου Χικμέτ."
Όπως είπε και ο Φοίβος Δεληβοριάς "Δεν πρέπει να ξεχνάμε το δέντρο από το οποίο επηρεάστηκε ο Μικρούτσικος. Το δέντρο που άναψε από τους αγώνες των λαϊκών κινημάτων αλλά και μιας πεφωτισμένης αστικής αντίληψης, από καμιά 20αριά ποιητές τόσο της αστικής γενιάς του 30 όσο και της οργανωμένης Αριστεράς, από τον Χατζιδάκι και τον Θεοδωράκη, από το λαϊκό τραγούδι και την ευρωπαϊκή παιδεία. Το δέντρο αυτό άλλοι το εκποιούν και άλλοι το ξεχνάνε. Άλλοι ανδρώνονται με τον καημό του κι άλλοι με την απουσία του. Όλοι όμως , είτε το ξέρουμε είτε όχι, είμαστε κλαδιά του. Παραδείγματα όπως αυτό του Θάνου μπορούν να μας κάνουν να μελαγχολήσουμε οριστικά ή να πεισμώσουμε περισσότερο. Τα τελευταία συγκινητικά μηνύματά του μας οδηγούν στο δεύτερο."
Του χρωστάμε ένα κομμάτι της ενηλικίωσης και της πολιτικής μας αφύπνισης.
Κλείνω με ένα κομμάτι που αγαπούσε πολύ και με το οποίο έκλεισε τη συναυλία του στο Θέατρο Βράχων τον Ιουνιο του '18.
και με το κομμάτι που μας κάνει παρέα τη φετινή σχολική χρονιά. Αφιερωμένο στον Αντρέα, το Δημήτρη, τον Ευριπίδη, τη Θώμη, την Κυριακή, το Μάριο, που θα το τραγουδήσουν το Σάββατο!
Υ. Γ Το κεφάλαιο "Καββαδίας - Μικρούτσικος" αποτελεί αντικείμενο αυτοτελούς ανάρτησης.
Update 4/1/2020 Ο δικός μας φόρος τιμής!!!
Σάββατο 2 Νοεμβρίου 2019
Κατάδικος: Οι μουσικές επιλογές των ηρώων (μαθητών του Β1)
Συγκινημένη κάνω μια ανάρτηση μετά από μια μακρά περίοδο "αγρανάπαυσης". Αφορμή στάθηκε το χθεσινό μάθημα με το Β1. Στο προηγούμενο μάθημα Λογοτεχνίας, συζητήσαμε για το έργο του Κ. Θεοτόκη " Κατάδικος" και στη συνέχεια διαβάσαμε το απόσπασμα του σχολικού βιβλίου. Αφού καταλήξαμε στο οτι αγαπημένος ήρωας των παιδιών ήταν ο Τουρκόγιαννος ( το καλό πάντα νικά), είπα στα παιδιά να συνεχίσουν το απόσπασμα δίνοντας ένα δικό τους τέλος και να εμβαθύνουν στο χαρακτήρα κάθε προσώπου. Είχα στο μυαλό μου υλοποιήσω την ιδέα που "έκλεψα" απο το wiki- θησαυρό της αγαπημένης μου Αγάθης Γεωργιάδου, τη σύνδεση του αποσπάσματος με ένα μελοποιημένο ποίημα του Γκάτσου (δεν αποκαλύπτω τον τίτλο, γιατί θα κάνω spoiler στους μαθητές μου). Λίγο πρίν χτυπήσει το κουδούνι ζήτησα από τα παιδιά να σκεφθούν κάποιο τραγούδι που θα συνέδεαν με έναν από τους ήρωες και να μου αιτιολογήσουν γιατί τους ταιριάζει.
Στο επόμενο μάθημα λοιπόν, η μουσική έκλεψε την παράσταση και η ψυχογράφηση των ηρώων έγινε με έμμεσο και πρωτότυπο τρόπο.
Ακολουθούν οι μουσικές επιλογές των παιδιών, έχοντας στο μυαλό τους τον εκάστοτε ήρωα. (Δεν αποκαλύπτω τα ονόματα των παιδιών, γιατί δε ζήτησα ακόμη τη συγκατάθεσή τους)
Τουρκόγιαννος
Κοινό χαρακτηριστικό των επιλογών: ο ανεκπλήρωτος έρωτας για την Μαργαρίτα μέσα από ένα μεγαλείο ψυχής. Από μικρός στο υποστατικό του πατέρα της την αγαπά βαθιά, πλατωνικά, Μια σιωπή που κουβαλά μια ζωή και ακόμη και στο τέλος ο Τουρκόγιαννος "βαστάχτηκε μεγάλος". καθώς πάνω από τα συναισθήματά του και την ελευθερία του έβαλε την οικογενειακή ευτυχία της Μαργαρίτας.
Λίγο πριν χτυπήσει το κουδούνι έγινε και μια πολύ καλή προσθήκη που αποτυπώνει την ευγένεια και την ευαισθησία της ψυχής του, από μια άλλη ευγενική ψυχή.
Soundtrack
Αν γυρίζαμε ταινία σίγουρα ένα κομμάτι από το soundtrack θα ήταν αυτό.
Πέπονας
Οι προτάσεις που αφορούν τον Πέπονα γίνονται λαμβάνοντας υπόψη συγκεκριμένο σκηνικό και τον εγωκεντρικό του χαρακτήρα: Σε ένα καφενείο του χωριού πίνει και αφιερώνει τραγούδια στην αγαπημένη του Μαργαρίτα, που δεν είναι ακόμα δική του, καθώς είναι παντρεμένη με τον Γ.
Αράθυμο.
Επιζωήτης
(ο αγαπημένος μου)
Στο επόμενο μάθημα λοιπόν, η μουσική έκλεψε την παράσταση και η ψυχογράφηση των ηρώων έγινε με έμμεσο και πρωτότυπο τρόπο.
Ακολουθούν οι μουσικές επιλογές των παιδιών, έχοντας στο μυαλό τους τον εκάστοτε ήρωα. (Δεν αποκαλύπτω τα ονόματα των παιδιών, γιατί δε ζήτησα ακόμη τη συγκατάθεσή τους)
Τουρκόγιαννος
Κοινό χαρακτηριστικό των επιλογών: ο ανεκπλήρωτος έρωτας για την Μαργαρίτα μέσα από ένα μεγαλείο ψυχής. Από μικρός στο υποστατικό του πατέρα της την αγαπά βαθιά, πλατωνικά, Μια σιωπή που κουβαλά μια ζωή και ακόμη και στο τέλος ο Τουρκόγιαννος "βαστάχτηκε μεγάλος". καθώς πάνω από τα συναισθήματά του και την ελευθερία του έβαλε την οικογενειακή ευτυχία της Μαργαρίτας.
Λίγο πριν χτυπήσει το κουδούνι έγινε και μια πολύ καλή προσθήκη που αποτυπώνει την ευγένεια και την ευαισθησία της ψυχής του, από μια άλλη ευγενική ψυχή.
Soundtrack
Αν γυρίζαμε ταινία σίγουρα ένα κομμάτι από το soundtrack θα ήταν αυτό.
Πέπονας
Οι προτάσεις που αφορούν τον Πέπονα γίνονται λαμβάνοντας υπόψη συγκεκριμένο σκηνικό και τον εγωκεντρικό του χαρακτήρα: Σε ένα καφενείο του χωριού πίνει και αφιερώνει τραγούδια στην αγαπημένη του Μαργαρίτα, που δεν είναι ακόμα δική του, καθώς είναι παντρεμένη με τον Γ.
Αράθυμο.
Επιζωήτης
(ο αγαπημένος μου)
Παρασκευή 10 Μαΐου 2019
Λατινικά: σημαντικές επισημάνσεις
Για τις τελικές επισημάνσεις για το μάθημα των λατινικών επισκεφθείτε το παρακάτω ιστολογιο
Ερανιστρια
Ερανιστρια
Κυριακή 5 Μαΐου 2019
Δευτερεύουσες στα κείμενα της ύλης (Λατινικά)
ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΛΑΤΙΝΙΚΑ by on Scribd
Σάββατο 21 Μαΐου 2016
Συμβουλή για βελτίωση στο μάθημα της Έκθεσης
Διάλεξα ένα "πιασάρικό" τίτλο, για να προσελκύσω το ενδιαφέρον των μαθητών, ενω στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές γι αυτό το μάθημα πέρα από τη συνεχεία προσπάθεια και την επαγρύπνηση.
Πολλές φορές σας λέω: το πρόβλημα στην περίληψη είναι η αδυναμία κατανόησης του αρχικού κειμένου, είναι δύσκολο να βελτιωθεί σε μεγάλες τάξεις η Έκφραση... πάντα σας συμβουλεύω να ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ!!!! Συνεχεια! Να ανοίγετε το μυαλό σας, να είστε έτοιμοι για τις προκλήσεις που θέτει η κοινωνία.
Παραθέτω, λοιπόν, εδώ μια πηγή άρθρων για τον προβληματισμό των μαθητών και για την πολιτική, κοινωνική και γλωσσική τους ωρίμανση. Πρόκειται για την σελίδα στο Scoop It του αξιόλογου συναδέλφου, Αντώνη Μιχαηλίδη.
Είμαι πάντα εδω για ερωτήσεις και απορίες.
http://www.scoop.it/t/philologoi4
Πολλές φορές σας λέω: το πρόβλημα στην περίληψη είναι η αδυναμία κατανόησης του αρχικού κειμένου, είναι δύσκολο να βελτιωθεί σε μεγάλες τάξεις η Έκφραση... πάντα σας συμβουλεύω να ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ!!!! Συνεχεια! Να ανοίγετε το μυαλό σας, να είστε έτοιμοι για τις προκλήσεις που θέτει η κοινωνία.
Παραθέτω, λοιπόν, εδώ μια πηγή άρθρων για τον προβληματισμό των μαθητών και για την πολιτική, κοινωνική και γλωσσική τους ωρίμανση. Πρόκειται για την σελίδα στο Scoop It του αξιόλογου συναδέλφου, Αντώνη Μιχαηλίδη.
Είμαι πάντα εδω για ερωτήσεις και απορίες.
http://www.scoop.it/t/philologoi4
Τρίτη 17 Μαΐου 2016
Το περιοδικό "Τετράδιο" για τον Γ. Σεφέρη.
Αναδημοσίευση από τη σελίδα του Ν. Σαραντάκου.
Τα «Τετράδια» ήταν ένα χειρόγραφο περιοδικό που έβγαινε επί χούντας από μια ομάδα πολιτικών κρατουμένων που πρόσκεινταν στην ανανεωτική αριστερά. Συνήθως η θεματολογία του αφορούσε το αριστερό κίνημα, ωστόσο τον Σεπτέμβριο του 1972 κυκλοφόρησε, ως παράρτημα, ένα τεύχος αφιερωμένο στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη. Το τεύχος αυτό, σκαναρισμένο, έφτασε πρόσφατα στα χέρια μου, από έναν ευγενικό φίλο που θέλει να μείνει ανώνυμος. Ο φίλος το είχε πάρει από τον αείμνηστο Νίκο Γιανναδάκη, που ήταν ένας από την ομάδα των πολιτικών κρατουμένων και ο οποίος, αργότερα, διευθυντής πια της Βικελαίας Βιβλιοθήκης στο Ηράκλειο, είχε παρουσιάσει το «Τετράδιο 72», όπως επικράτησε να αποκαλείται το έκτακτο αυτό τεύχος.
Το «Τετράδιο 72» δεν διεκδικεί δάφνες φιλολογικής πρωτοπορίας. Όμως αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκουμέντο, μαρτυρία για την αντιδικτατορική περίοδο. Πέρα από τις αναλύσεις έργων του Σεφέρη και τις παρουσιάσεις αποσπασμάτων του έργου του, πρόσεξα το άρθρο «Τι είναι για σένα ο Γ. Σεφέρης», όπου είκοσι κρατούμενοι αναφέρουν την άποψή τους για τον Σεφέρη σαν ποιητή και άνθρωπο.
Κλείνω με μια παρουσίαση του Τετραδίου από τον Νίκο Γιανναδάκη, που είχε αρχικά δημοσιευτεί στο περιοδικό Λέξη. Το κείμενο του Γιανναδάκη είναι απαραίτητο συμπλήρωμα του τεύχους, επειδή δίνει τα ονόματα των αρθρογράφων καθώς και όσων έγραψαν την άποψή τους για τον Σεφέρη.
Η συνάντηση κράτησε σχεδόν δύο ώρες. Τότε, εικόνες ενός παρελθόντος μακρινού, τυλιγμένες από ένα θαμπό φως και με αγκίδες στις άκρες τους, άρχισαν να αναδεύονται μέσα μου, και η μνήμη γύρισε πολλά χρόνια πίσω, για να σταθεί και να υποκλιθεί συνάμα σε μια ιδιαίτερα μεγάλη (για μένα τουλάχιστον) στιγμή: στη στιγμή του Σεπτεμβρίου του 1972, που μια ομάδα πολιτικών κρατουμένων στις φυλακές του Κορυδαλλού εξέδωσε ένα χειρόγραφο περιοδικό-αφιέρωμα στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη. Όταν ανέφερα το περιστατικό αυτό στην ευγενική δέσποινα Μαρώ Σεφέρη, τα μάτια της με κοίταξαν με συγκίνηση. Και όταν, ύστερα από μια εβδομάδα, μου ζήτησε να γράψω δύο λόγια για τα ιστορικά αυτού του περιοδικού-αφιερώματος (“Τετράδια ’72” είναι ο τίτλος του), δέχθηκα να το κάνω, προσπαθώντας όμως να δώσω και κάποιες απαραίτητες, κατά τη γνώμη μου, επεξηγήσεις για τα περιεχόμενά του.
Τα “Τετράδια” ήταν ένα περιοδικό που έβγαζαν κρυφά οι πολιτικοί κρατούμενοι μιας ορισμένης παράταξης της αριστεράς, και την ευθύνη για τον προσανατολισμό του είχε πάντα ή εκάστοτε καθοδηγητική ομάδα το λεγόμενο “γραφείο”. Στις στήλες του φιλοξενούνταν κείμενα πολιτικού, κυρίως, περιεχομένου, που αντικείμενό τους συνήθως είχαν τη διάσπαση του κομουνιστικού κόμματος. Η έκδοση, λοιπόν, ενός τεύχους αφιερωμένου στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη αποτέλεσε μια παραφωνία, η εξήγηση της οποίας θα πρέπει να αναζητηθεί στο ότι ορισμένοι από τους πολιτικούς κρατούμενους τότε αποτελούσαν ήδη μια “παραφωνία”. Οι άνθρωποι αυτοί είχαν, ζώντας με προσωπικό τρόπο οδυνηρές εμπειρίες, αποδεσμευθεί (ή σχεδόν αποδεσμευθεί) από πολλά παλαιά σχήματα λέξεως και διανοίας που ασκούσαν ρόλο δυνάστη στην καθημερινή σκέψη και πράξη τους σαν σπασμένες σκέψεις από ξένες γλώσσες που ήταν. Ο Σεφέρης γι’αυτούς τους ανθρώπους, ενσάρκωνε, θα έλεγα, την πρώτη δυνατότητα, το πρώτο στέρεο σκαλοπάτι, για ν’αρχίσουν ν’ανηφορίζουν τον δύσκολο δρόμο που φέρνει στην ανεύρεση μιας προσωπικής- και, άρα, αληθινότερης- γλώσσας και έκφρασης.
Για τους άλλους, ο Σεφέρης ήταν γνωστός από τρία, κυρίως, γεγονότα: τη δήλωσή του κατά του στρατιωτικού καθεστώτος, την απονομή σ’αυτόν του Βραβείου Νόμπελ και την πολιτική μουσική επένδυση μιας σειράς ποιημάτων του. Απ’ αυτή τη “γνώση” έφταναν αυτοί στη “γνώση” του σεφερικού έργου.
Δυό λόγια τώρα για τα περιεχόμενα των “Τετραδίων ’72” που είναι αφιερωμένα στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη και που στάλθηκαν τότε στην κυρία Μαρώ Σεφέρη από το σύνολο των πολιτικών κρατουμένων μιας ορισμένης, όπως είπαμε, παράταξης της αριστεράς (τα ονόματα τους δημοσιεύονται στο τεύχος 64 του περιοδικού “Αντί” το 1977).
Πρόκειται για ένα τεύχος τριαντατεσσάρων σελίδων, χειρόγραφο.
Στην τρίτη σελίδα φέρει την ένδειξη “Τετράδια ’72-Σεπτέμβρης, παράρτημα στο τευχ. αρ. 22”. Λόγοι ευνόητοι καθιστούσαν απαγορευμένη την αναγραφή των ονομάτων αυτών που έγραψαν τα κείμενα του αφιερώματος. Για την ιστορία του πράγματος, μπορώ τώρα να τα αναφέρω:
Το κείμενο της τέταρτης σελίδα (“Με στίχους του Γ. Σεφέρη”) επιμελήθηκε ο Λευτέρης Τσίλογλου. Τα κείμενα της ένατης σελίδα (“Ο άνθρωπος… ο ποιητής”) και της δέκατης έβδομης (“Συνειρμοί”) έγραψε ο συντάκτης αυτού εδώ του σημειώματος. Τα σχόλια “Στη δήλωση του ποιητή” τα έγραψε ο Γιάννης Καούνης, ενώ το κείμενο για την “Ελένη” (του Γιάννη Ρίτσου) ανήκει στον Λάκη Προγκίδη. Τέλος, στο ερώτημα του περιοδικού “Τι είναι για σένα ο Σεφέρης;” απόψεις διατυπώνουν είκοσι πολιτικοί κρατούμενοι που είναι, κατά σειρά οι εξής: Παύλος Κλαυδιανός, Μήτσος Παρτσαλίδης, Θεόδωρος Καλαϊτζής, Αντώνης Μαργαρίτης, Γιώργος Κισσάς, Νίκος Κιάος, Γιώργος Μιχαλογιάννης, Στέφανος Τράτσης, Γιάννης Καμαρίκος, Γιώργος Αναστασίου, Μιχάλης Πανταχός, Γιάννης Γκιρκούδης, Γιάννης Στρατής, Επ. Μπαρχαμπάς, Σωτήρης Τσιακμάκης, Βαγγέλης Απολλωνάτος, Λευτέρης Κολοβός, Κώστας Τόμτσης, Γεράσιμος Αντωνίου και Χρήστος Ζαρμπάνης.
Το αφιέρωμα των “Τετραδίων ’72” στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη δεν πρέπει να ιδωθεί με κριτήρια φιλολογικής ποιότητας. Πολύ λίγο θα άντεχε σε μια τέτοια θεώρηση. Ωστόσο, είναι μια χειρονομία αγάπης, που προέρχεται από ένα χώρο φορτισμένο με ένα πνεύμα που ελάχιστα κοινά σημεία είχε με εκείνο του ποιητή και του έργου του. Και θα μείνει πάντα (αυτό το πιστεύω) σαν μια σημαδιακή χειρονομία αγάπης.
Τα «Τετράδια» ήταν ένα χειρόγραφο περιοδικό που έβγαινε επί χούντας από μια ομάδα πολιτικών κρατουμένων που πρόσκεινταν στην ανανεωτική αριστερά. Συνήθως η θεματολογία του αφορούσε το αριστερό κίνημα, ωστόσο τον Σεπτέμβριο του 1972 κυκλοφόρησε, ως παράρτημα, ένα τεύχος αφιερωμένο στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη. Το τεύχος αυτό, σκαναρισμένο, έφτασε πρόσφατα στα χέρια μου, από έναν ευγενικό φίλο που θέλει να μείνει ανώνυμος. Ο φίλος το είχε πάρει από τον αείμνηστο Νίκο Γιανναδάκη, που ήταν ένας από την ομάδα των πολιτικών κρατουμένων και ο οποίος, αργότερα, διευθυντής πια της Βικελαίας Βιβλιοθήκης στο Ηράκλειο, είχε παρουσιάσει το «Τετράδιο 72», όπως επικράτησε να αποκαλείται το έκτακτο αυτό τεύχος.
Το «Τετράδιο 72» δεν διεκδικεί δάφνες φιλολογικής πρωτοπορίας. Όμως αποτελεί ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκουμέντο, μαρτυρία για την αντιδικτατορική περίοδο. Πέρα από τις αναλύσεις έργων του Σεφέρη και τις παρουσιάσεις αποσπασμάτων του έργου του, πρόσεξα το άρθρο «Τι είναι για σένα ο Γ. Σεφέρης», όπου είκοσι κρατούμενοι αναφέρουν την άποψή τους για τον Σεφέρη σαν ποιητή και άνθρωπο.
Κλείνω με μια παρουσίαση του Τετραδίου από τον Νίκο Γιανναδάκη, που είχε αρχικά δημοσιευτεί στο περιοδικό Λέξη. Το κείμενο του Γιανναδάκη είναι απαραίτητο συμπλήρωμα του τεύχους, επειδή δίνει τα ονόματα των αρθρογράφων καθώς και όσων έγραψαν την άποψή τους για τον Σεφέρη.
Νίκος Γιανναδάκης – “Τετράδια ’72”: Μια μαρτυρία
Πριν λίγες μέρες συνάντησα την κυρία Μαρώ Σεφέρη, στο κατάφορτο
από τη μνήμη του ποιητή σπίτι της. Έπρεπε να ακούσω τις σκέψεις της για
την καταλογράφηση της βιβλιοθήκης του Γιώργου Σεφέρη και για την έκδοση
αυτού του καταλόγου- έργο που αναλαμβάνει τελικά η Βικελαία Δημοτική
Βιβλιοθήκη Ηρακλείου.Η συνάντηση κράτησε σχεδόν δύο ώρες. Τότε, εικόνες ενός παρελθόντος μακρινού, τυλιγμένες από ένα θαμπό φως και με αγκίδες στις άκρες τους, άρχισαν να αναδεύονται μέσα μου, και η μνήμη γύρισε πολλά χρόνια πίσω, για να σταθεί και να υποκλιθεί συνάμα σε μια ιδιαίτερα μεγάλη (για μένα τουλάχιστον) στιγμή: στη στιγμή του Σεπτεμβρίου του 1972, που μια ομάδα πολιτικών κρατουμένων στις φυλακές του Κορυδαλλού εξέδωσε ένα χειρόγραφο περιοδικό-αφιέρωμα στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη. Όταν ανέφερα το περιστατικό αυτό στην ευγενική δέσποινα Μαρώ Σεφέρη, τα μάτια της με κοίταξαν με συγκίνηση. Και όταν, ύστερα από μια εβδομάδα, μου ζήτησε να γράψω δύο λόγια για τα ιστορικά αυτού του περιοδικού-αφιερώματος (“Τετράδια ’72” είναι ο τίτλος του), δέχθηκα να το κάνω, προσπαθώντας όμως να δώσω και κάποιες απαραίτητες, κατά τη γνώμη μου, επεξηγήσεις για τα περιεχόμενά του.
Τα “Τετράδια” ήταν ένα περιοδικό που έβγαζαν κρυφά οι πολιτικοί κρατούμενοι μιας ορισμένης παράταξης της αριστεράς, και την ευθύνη για τον προσανατολισμό του είχε πάντα ή εκάστοτε καθοδηγητική ομάδα το λεγόμενο “γραφείο”. Στις στήλες του φιλοξενούνταν κείμενα πολιτικού, κυρίως, περιεχομένου, που αντικείμενό τους συνήθως είχαν τη διάσπαση του κομουνιστικού κόμματος. Η έκδοση, λοιπόν, ενός τεύχους αφιερωμένου στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη αποτέλεσε μια παραφωνία, η εξήγηση της οποίας θα πρέπει να αναζητηθεί στο ότι ορισμένοι από τους πολιτικούς κρατούμενους τότε αποτελούσαν ήδη μια “παραφωνία”. Οι άνθρωποι αυτοί είχαν, ζώντας με προσωπικό τρόπο οδυνηρές εμπειρίες, αποδεσμευθεί (ή σχεδόν αποδεσμευθεί) από πολλά παλαιά σχήματα λέξεως και διανοίας που ασκούσαν ρόλο δυνάστη στην καθημερινή σκέψη και πράξη τους σαν σπασμένες σκέψεις από ξένες γλώσσες που ήταν. Ο Σεφέρης γι’αυτούς τους ανθρώπους, ενσάρκωνε, θα έλεγα, την πρώτη δυνατότητα, το πρώτο στέρεο σκαλοπάτι, για ν’αρχίσουν ν’ανηφορίζουν τον δύσκολο δρόμο που φέρνει στην ανεύρεση μιας προσωπικής- και, άρα, αληθινότερης- γλώσσας και έκφρασης.
Για τους άλλους, ο Σεφέρης ήταν γνωστός από τρία, κυρίως, γεγονότα: τη δήλωσή του κατά του στρατιωτικού καθεστώτος, την απονομή σ’αυτόν του Βραβείου Νόμπελ και την πολιτική μουσική επένδυση μιας σειράς ποιημάτων του. Απ’ αυτή τη “γνώση” έφταναν αυτοί στη “γνώση” του σεφερικού έργου.
Δυό λόγια τώρα για τα περιεχόμενα των “Τετραδίων ’72” που είναι αφιερωμένα στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη και που στάλθηκαν τότε στην κυρία Μαρώ Σεφέρη από το σύνολο των πολιτικών κρατουμένων μιας ορισμένης, όπως είπαμε, παράταξης της αριστεράς (τα ονόματα τους δημοσιεύονται στο τεύχος 64 του περιοδικού “Αντί” το 1977).
Πρόκειται για ένα τεύχος τριαντατεσσάρων σελίδων, χειρόγραφο.
Στην τρίτη σελίδα φέρει την ένδειξη “Τετράδια ’72-Σεπτέμβρης, παράρτημα στο τευχ. αρ. 22”. Λόγοι ευνόητοι καθιστούσαν απαγορευμένη την αναγραφή των ονομάτων αυτών που έγραψαν τα κείμενα του αφιερώματος. Για την ιστορία του πράγματος, μπορώ τώρα να τα αναφέρω:
Το κείμενο της τέταρτης σελίδα (“Με στίχους του Γ. Σεφέρη”) επιμελήθηκε ο Λευτέρης Τσίλογλου. Τα κείμενα της ένατης σελίδα (“Ο άνθρωπος… ο ποιητής”) και της δέκατης έβδομης (“Συνειρμοί”) έγραψε ο συντάκτης αυτού εδώ του σημειώματος. Τα σχόλια “Στη δήλωση του ποιητή” τα έγραψε ο Γιάννης Καούνης, ενώ το κείμενο για την “Ελένη” (του Γιάννη Ρίτσου) ανήκει στον Λάκη Προγκίδη. Τέλος, στο ερώτημα του περιοδικού “Τι είναι για σένα ο Σεφέρης;” απόψεις διατυπώνουν είκοσι πολιτικοί κρατούμενοι που είναι, κατά σειρά οι εξής: Παύλος Κλαυδιανός, Μήτσος Παρτσαλίδης, Θεόδωρος Καλαϊτζής, Αντώνης Μαργαρίτης, Γιώργος Κισσάς, Νίκος Κιάος, Γιώργος Μιχαλογιάννης, Στέφανος Τράτσης, Γιάννης Καμαρίκος, Γιώργος Αναστασίου, Μιχάλης Πανταχός, Γιάννης Γκιρκούδης, Γιάννης Στρατής, Επ. Μπαρχαμπάς, Σωτήρης Τσιακμάκης, Βαγγέλης Απολλωνάτος, Λευτέρης Κολοβός, Κώστας Τόμτσης, Γεράσιμος Αντωνίου και Χρήστος Ζαρμπάνης.
Το αφιέρωμα των “Τετραδίων ’72” στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη δεν πρέπει να ιδωθεί με κριτήρια φιλολογικής ποιότητας. Πολύ λίγο θα άντεχε σε μια τέτοια θεώρηση. Ωστόσο, είναι μια χειρονομία αγάπης, που προέρχεται από ένα χώρο φορτισμένο με ένα πνεύμα που ελάχιστα κοινά σημεία είχε με εκείνο του ποιητή και του έργου του. Και θα μείνει πάντα (αυτό το πιστεύω) σαν μια σημαδιακή χειρονομία αγάπης.
Δευτέρα 16 Μαΐου 2016
Θέματα και απαντήσεις πανελλαδικών εξετάσεων 2016: Νεοελληνική Γλώσσα
Τα θέματα μπορείτε να τα δείτε σε αυτόν τον σύνδεσμο
Απαντήσεις από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων (ΚΕΕ) θα βρείτε εδώ , στο ιστολόγιο της συναδέλφου Ε. Παπαδοπούλου.
Δεν θα μπώ στη διαδικασία να σχολιάσω τα θέματα ως βατά, κοντά στα παιδιά κ. τ. λ. Θεωρώ πως πρόκειται για ένα μάθημα που βασίζεται σε πολλούς παράγοντες. Ας ξεχνάμε οτι τα παιδιά που γράφουν είναι αγχωμένα, κουρασμένα, γεμάτα αγωνία και το λιγότερο που θα ήθελαν να ακούσουν είναι όλοι εμείς οι ειδήμονες να σχολιάζουμε τα θέματα ως εύκολα δημιουργώντας υψηλές προσδοκίες. Ας μην ξεχνάμε οτι καθε φορά τον Ιούνιο κοιτάμε έκπληκτοι τις βαθμολογίες γεμάτοι απορία, γιατί δεν αρίστευσαν σε τόσο εύκολα θέματα. Σιωπή λοιπόν, θετική ενέργεια, κατανόηση και μια ζεστή αγκαλιά... Αυτά χρειάζονται τα παιδιά μας! Καλή επιτυχία σε όλα τα παιδιά!
Απαντήσεις από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων (ΚΕΕ) θα βρείτε εδώ , στο ιστολόγιο της συναδέλφου Ε. Παπαδοπούλου.
Δεν θα μπώ στη διαδικασία να σχολιάσω τα θέματα ως βατά, κοντά στα παιδιά κ. τ. λ. Θεωρώ πως πρόκειται για ένα μάθημα που βασίζεται σε πολλούς παράγοντες. Ας ξεχνάμε οτι τα παιδιά που γράφουν είναι αγχωμένα, κουρασμένα, γεμάτα αγωνία και το λιγότερο που θα ήθελαν να ακούσουν είναι όλοι εμείς οι ειδήμονες να σχολιάζουμε τα θέματα ως εύκολα δημιουργώντας υψηλές προσδοκίες. Ας μην ξεχνάμε οτι καθε φορά τον Ιούνιο κοιτάμε έκπληκτοι τις βαθμολογίες γεμάτοι απορία, γιατί δεν αρίστευσαν σε τόσο εύκολα θέματα. Σιωπή λοιπόν, θετική ενέργεια, κατανόηση και μια ζεστή αγκαλιά... Αυτά χρειάζονται τα παιδιά μας! Καλή επιτυχία σε όλα τα παιδιά!
Δευτέρα 21 Μαρτίου 2016
Δημιουργική γραφή: Όταν οι μαθητές πιάνουν μολύβι και χαρτί, ένα θαύμα γεννιέται Νο 6
Ένα σπίτι .Τέσσερις
τοίχοι .Φως μπαίνει μόνο από την πόρτα όταν ανοίγει ,ενώ ακτίνες φωτός που και
που ξεφεύγουν από τα ξύλινα οχυρά που καλύπτουν τα παράθυρα .Στο κέντρο του
άδειου δωματίου ένας άνθρωπος .Εγώ τον βλέπω εκείνος όχι .Πλησιάζω πιο κοντά να
τον παρατηρήσω καλύτερα. Νέος φαίνεται. Οι ρυτίδες του άγχους της
καθημερινότητας είναι χαραγμένες στο πρόσωπό του. Ζει η πέθανε; Δεν μπορώ να
καταλάβω γιατί το βλέμμα του είναι άψυχο ,κενό .Φωνάζω ,δεν με ακούει ,κάνω
θόρυβο ,δεν αντιδρά. Βλεφάρισε. Άρα ζει.Το
βράδυ έφτασε σηκώνεται από την πολυθρόνα και πάει για ύπνο, του φωνάζω δεν με
ακούει. Είναι βυθισμένος στην δική του πραγματικότητα ζώντας μια ζωή χωρίς
νόημα. Έχει ξεχάσει τι θα πει ευτυχία απλά παλεύει για την επιβίωση. Η
κατάθλιψη το άγχος και η στεναχώρια τον πνίγουν μα αυτός έχει σκάψει βαθιά τον
λάκκο της ρουτίνας, έχει πέσει μέσα και δεν μπορεί να βγει. Είναι ο μόνος που
μπορεί να το αλλάξει αλλά δεν θέλει γιατί είναι βολεμένος στο τρυπάκι της άθλιας πραγματικότητας. Ακόμα και
όταν ξεφύγει, είναι για λίγο, μετά υποκύπτει και ξαναπέφτει κάνοντας έτσι την
ζωή του ακόμα χειρότερη. Μια φωνή φωνάζει το όνομα μου. Ανοίγω τα μάτια. Τελικά
αποκοιμήθικα πάλι στην κούνια κάτω από τον ίσκιο του δέντρου.
Κυριακή 13 Μαρτίου 2016
Δημιουργική γραφή: Όταν οι μαθητές πιάνουν μολύβι και χαρτί, ένα θαύμα γεννιέται 5
Για εμάς η καρδιά κυνηγά πράγματα ανεξήγητα, φανταστικά
αποτυπώματα σε έναν πίνακα θαμμένο στη γη χωρίς λαλιά, χωρίς φωνή. Επαναλαμβανόμενα μυστικά εμφανίζονται στη σκέψη σαν απόκρυφα μυστήρια της ζωής.
Προσπάθησε να σταματήσεις το χρόνο, καθώς περνάς μες στα χαλάσματα και στα
περπατημένα βουνά που άφησαν στίγματα ανεξήγητα στις καρδιές καθενός από εμάς..
Γύρισε και με χτύπησε πισώπλατα καθώς η σιγή ακουγόταν σαν κραυγή ελπίδας,
γυμνό κορμί στου ήλιου το φως, γέμισε ο θυμός, που θύμηση δεν είχε, τρυφερός,
γλυκός καημός, χωρίς επαφή εμφανίστηκε μυρίζοντας ένα τριαντάφυλλο κοκκινωπό,
αρωματισμένο ευωδία πλημμυρισμένο. Χώματα παντού με αποτυπώματα στη γη
αιματηρά, χλωμά στην πρώτη ματιά, χωρίς ψυχή γυαλιστερή, μόνο πίκρα φωτεινή. Το
ηλιοβασίλεμα κοιτούσα και απορούσα με τον εαυτό μου, πώς γίνεται αυτό το ρίγος
να με διαπερνά, όταν η ψυχή μου είναι αγκαθωτή απεικόνιση της αλήθειας, χωρίς
πνεύμα γιορτινό, αλλά ξεθαμμένο στην ομίχλη που εμπρός μου πέρασε δεξιόστροφα,
με χτύπησε γλυκά και αγαπημένα σαν να με φώναζε μια μαύρη απεικόνιση που
καθρεφτίζονταν στον καθρέφτη με μιαν ορμή ακατανίκητη, γεμάτη πάθος και
χιονοθύελλα πιστή στις αρχές τις. Δράσε, γίνε δράστης στη ζωή σου με καθοδηγό
τα χειρότερα πάθη αφήσου εκεί που η καρδιά σου λαχταρά και μπορεί να ‘ναι.
Μ.Κ
Δημιουργική γραφή: Όταν οι μαθητές πιάνουν μολύβι και χαρτί, ένα θαύμα γεννιέται 4
H αλήθεια είναι πως έχω να κάνω χρόνια ανάρτηση με αυτόν τον τίτλο. Με μεγάλη μου λύπη κατάλαβα οτι το κυνήγι της ύλης στις κατευθύνσεις δεν έδινε την ευκαιρία στους μαθητές μου να δημιουργήσουν. Φέτος, λοιπόν, μου δόθηκε η ευκαιρία να εφαρμόσω την δημιουργική γραφή σε όλα τα τμήματα τα οποία διδάσκω.
Αφορμή στάθηκε η διδασκαλία του υπερρεαλισμού και η τεχνική της αυτόματης γραφής. Έχουμε κάνει αρκετές ασκήσεις από τότε. Η τελευταία βασίστηκε στο μελοποιημένο ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη " Το παράπονο". Αφήνω τα κείμενα το παιδιών να μιλήσουν από μόνα τους. Περιμένω τα σχόλια σας.
Στην ανάρτηση αυτή παρουσιάζω το πρώτο κείμενο αυτής της σειράς.
( Τα παιδιά ήθελαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους)
"Παράπονο. Άγχος. Αύριο διαγώνισμα στο αδίδακτο κείμενο. Τη
λήθη αναζητώ, μέσα στη βουή. Πλάτων, Αριστοτέλης, Ξενοφών, Λυσίας, Πρωταγόρας,
Αντίφων σοφία αιώνων, τώρα μάθημα. Δίψα για γνώση, για νερό, για ζωή, για
αγάπη. Όνειρα άπιαστα, πάντα τα κυνηγάμε . Κουβέρτες μικρές, τίποτα δε
σκεπάζουν, Παράφρονες με ιδωμένα δόντια. Αγανάκτηση. Επανάσταση. Γαλήνη. «Επί
ασπαλάθων» Η μουσική είναι γέφυρα, πύλη.
Σ’ έναν κόσμο μαγικό κι αερικό. Αγωνίες και λύπες ξεχάστηκαν τώρα. Ο δρόμος
ανοίγεται, ευρύς. Τα μονοπάτια για να πάρω, πολλά. Που οδηγούν ; Θόρυβος και
μελωδία, αρμονία και παραφωνία. Το τρίτο θέμα τα έχει και τα δύο. Αέναη η
αρμονία. Λίγες στριγκές μόνο νότες, μετά παύουν. Άνοιξη. Καλοκαίρι. Θάλασσα.
Πλοία. Μεταφέρουν ανθρώπους, ιδέες. Πρόσφυγες. Τι θρήνος και οδυρμός!
Υποκριτές, φαρισαίοι, ελπίδες πνίξατε κάπου στη Μεσόγειο. Τρικυμία. Κεραυνοί.
Παιδικά σφάγια δε δέχεται για θυσία ο Ποσειδώνας. Ένα ακόρντο όλα τα καταπνίγει.
Όλα τα αλέθει. Ένας μύλος. Αγρότες του παλιού καιρού. Σιωπή. Φύση. Πράσινο.
Δέντρα. Ένα δέντρο με ανθρώπινο πρόσωπο . Ένα μουσικό θέμα στο βάθος.
Πλατινένια πένα, αποτύπωσε έναν κόσμο στο χαρτί! Βρόμικα σφουγγάρια πάνω σε
ζωγραφικούς πίνακες. Πρόωρης μεγαλώνουμε και χάνουμε την ομορφιά. «Με την
ευχαρίστηση κάνουμε τα φαύλα, με τη δυσαρέσκεια μένουμε μακριά από τα
όμορφα» Αριστοτέλης ξανά. Το λυκόφως των
θεών, λυκόφως της παιδικότητας μας. Ρυθμικό λίκνισμα της λέμβου στο ποτάμι. Ένα
ζευγάρι που βγήκε για βαρκάδα. Βάθος μεγάλο και απέραντο. Τι να κρύβουν της
ζωής τα βάθη ; «Για ποια ανέλπιστη χαρά, για ποιες αγάπες, για ποιο ταξίδι
ονειρευτό» Μια ανάλαφρη νύχτα στην επαρχία. Τοπίο λουσμένο στο σεληνόφως. Με πελέκι
αστραπόμορφο, ο πολέμαρχος Ήλιος. Πρωί. Ξύπνησα. Επανάληψη. Μοτίβα, ενότητες
οργανικές. Αραβουργήματα στους τοίχους. Βυζαντινά ψηφιδωτά. «Μελαγχολία του
Ιάσονος Κλεάνδου». Μελαγχολία ποιητού. Ελπίδα. Ανθρώπου, όχι μόνο ποιητού. Όσο
ζω, ελπίζω. Dum + οριστική
σύγχρονο (παράλληλη διάρκεια). Βροχοσταλίδες. Υγρό το παράθυρο, κρύβει τη θέα.
Ο κόσμος μένει κρυφός , κι εμείς στο κέλυφος. Φυσαλίδες στο καυτό νερό. Ο καφές
ψήνεται. Μα στο μεταξύ, ο κόσμος ταξιδεύει. Ταξιδεύουμε λοιπόν κι εμείς; Γιατί
μας φαίνονται όλα στατικά; Νέα μέρα, νέοι εμείς. Μα εμείς δεν αλλάζουμε ποτέ.
Πρόσωπα πάντα ίδια. Ύστερα κρανία. Ο γαλάζιος Δούναβης. Χορευτές με ανάλαφρα
βήματα. Όταν δε βαδίζεις, χορεύεις."
Πέμπτη 10 Μαρτίου 2016
Παράδοση και μοντερνισμός ( Αναλυτική παρουσίαση ζητουμένων)
Λογοτεχνία Α΄
Λυκείου, Παράδοση και Μοντερνισμός
Σε περίπτωση που κληρωθεί θέμα που
ανήκει στην ενότητα «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» η
εξέταση προϋποθέτει το βαθμό πρόσληψης από το μαθητή του κειμένου ως όλου, όπως
και την ικανότητα ο μαθητής να κατανοεί το κείμενο ώστε να είναι σε θέση:
ΕΡΩΤΗΣΗ Α.
α1. Να μπορεί να διακρίνει αν ένα ποίημα ανήκει στην παραδοσιακή ή στη
μοντέρνα ποίηση.
α2. Να αναγνωρίζει στο κείμενο τα μορφικά χαρακτηριστικά της
παραδοσιακής ποίησης (μέτρο, ομοιοκαταληξία και είδη της,
στροφές και είδη τους ως προς τον αριθμό των στίχων, ισοσυλλαβία μεταξύ των
στίχων κ.λπ.) ή αντιστοίχως τα μορφικά
χαρακτηριστικά της μοντέρνας ποίησης (ελεύθερος
στίχος, τονικότητα αντί του σταθερά επαναλαμβανόμενου ποιητικού μέτρου, απουσία
ομοιοκαταληξιών ή σκόρπιες ομοιοκαταληξίες, στροφικές ενότητες με διαφορετικό
αριθμό στίχων, απουσία ισοσυλλαβίας μεταξύ των στίχων κ.λπ.).
α3. Να αξιολογεί, αν το ποίημα το επιτρέπει, τις μορφικές επιλογές του
ποιητή. [πχ. να σχολιάζει τον τίτλο σε σχέση
με το περιεχόμενο, να μπορεί (αφού πρώτα του δοθούν χαρακτηριστικά ενός
συγκεκριμένου ποιητικού είδους) να τα αναγνωρίζει στο ποίημα κ.λπ.]
ΕΡΩΤΗΣΗ Β.
β1. Να επισημαίνει στο κείμενο εκφραστικά μέσα/ εκφραστικούς τρόπους (μεταφορές, παρομοιώσεις, εικόνες, προσωποποιήσεις, αντιθέσεις,
επαναλήψεις κ.λπ.)
β2. Να αναγνωρίζει στο κείμενο στοιχεία που αφορούν τη γλώσσα, όπως
λόγιες, λαϊκές ιδιωματικές ή αντιλυρικές λέξεις, στοιχεία προφορικότητας κ.λπ.
β3. Να σχολιάζει τη λειτουργία των εκφραστικών μέσων, των ρηματικών
προσώπων, της στίξης (τελεία, κόμμα, θαυμαστικό,
ερωτηματικό, εισαγωγικά, αποσιωπητικά, παρενθέσεις κ.λπ.) .
β4. Να σχολιάζει τη γλώσσα του κειμένου κάνοντας αναφορά στις
γλωσσικές επιλογές του ποιητή.
Οι ερωτήσεις υπό τα στοιχεία «Α» και
«Β» βαθμολογούνται με 50 μονάδες (Α = 25 μονάδες + Β = 25 μονάδες) και
συνοδεύουν το αδίδακτο κείμενο που κληρώνεται από την τράπεζα θεμάτων.
ΕΡΩΤΗΣΗ Γ.
γ1. Να γνωρίζει τα γενικά χαρακτηριστικά των λογοτεχνικών ρευμάτων (ρομαντισμός, παρνασσισμός, συμβολισμός, μοντερνισμός,
υπερρεαλισμός) ώστε να είναι σε θέση να τα
αναγνωρίζει στο ποίημα.
γ2. Να μπορεί να διακρίνει, αν συνυπάρχουν στο ίδιο ποίημα
χαρακτηριστικά από περισσότερα του ενός λογοτεχνικά ρεύματα.
γ3. Να σχολιάζει στίχους ή εκφράσεις του ποιήματος, οι οποίοι
συνδέονται με χαρακτηριστικά του λογοτεχνικού ρεύματος στο οποίο ανήκει το
ποίημα.
Στην ερώτηση
αυτή μπορεί να ζητηθεί η επαλήθευση ή διάψευση μιας κρίσης σε σχέση με τα
λογοτεχνικά ρεύματα: π.χ. να δοθούν τα χαρακτηριστικά του παρνασσισμού και να ζητηθεί
από τον μαθητή να τα εντοπίσει στο κείμενο.
ΕΡΩΤΗΣΗ Δ.
δ1. Να εντοπίζει το κεντρικό θέμα του κειμένου.
δ2 Να αποκωδικοποιεί τα βασικά σύμβολα του ποιήματος και να
αιτιολογεί την απάντησή του με στοιχεία του κειμένου.
δ3. Να σχολιάζει σε μία έως δύο παραγράφους στίχους του κειμένου.
δ4. Να προβαίνει, εφόσον το κείμενο προσφέρεται, σε αξιολογήσεις των
στάσεων και αντιλήψεων που κυριαρχούν στο κείμενο.
Οι ερωτήσεις υπό τα στοιχεία «Γ» και
«Δ» βαθμολογούνται με 50 μονάδες (Γ = 25 μονάδες + Δ = 25 μονάδες) και δίνονται
από τους διδάσκοντες το μάθημα.
Λογοτεχνία Α΄ Λυκείου, Παράδοση και Μοντερνισμός(Αποδελτίωση από την τράπεζα θεμάτων)
ΕΡΩΤΗΣΗ Α.
1.
Να αναγνωρίσεις αν το ποίημα ανήκει στην
παραδοσιακή ή τη μοντέρνα (νεότερη) ποίηση και να καταγράψεις τα χαρακτηριστικά
(μορφικά ή περιεχομένου) που αποδεικνύουν την άποψή σου.
Τα Βασικά
Χαρακτηριστικά της παραδοσιακής Ποίησης
|
Τα Βασικά
Χαρακτηριστικά της Νεότερης Ποίησης
|
1)
εξωτερικά-μορφικά χαρακτηριστικά:
§
στίχοι με ίσο
αριθμό συλλαβών
§ αποφεύγονται
οι διασκελισμοί (δηλαδή το νόημα ολοκληρώνεται στον στίχο)
§ ομοιόμορφες ως προς τον αριθμό των στίχων στροφές
§
ομοιοκαταληξία
§ συγκεκριμένο μέτρο (π.χ.
ιαμβικό ή τροχαϊκό)
2) εσωτερικά χαρακτηριστικά:
§ η παραδοσιακή ποίηση υποτάσσει το ποίημα σε
ορισμένους κανόνες. Ο σπουδαιότερος είναι πως το ποίημα πρέπει να διέπεται
από λογική αλληλουχία. Επομένως, η λογική είναι το «βασικό εργαλείο» με το
οποίο θα προσεγγίσουμε το νόημα του ποιήματος.
|
1)
εξωτερικά-μορφικά χαρακτηριστικά.
§
ανισοσύλλαβοι στίχοι (ακόμη και μιας λέξης)
§ είναι συχνότατοι οι διασκελισμοί (δηλαδή το νόημα δεν ολοκληρώνεται σε έναν στίχο)
§
ανομοιόμορφες ως προς τον αριθμό των στίχων στροφές.
Οι στροφές χωρίζονται με
βάση το νόημα και όχι με βάση των αριθμό των στίχων.
§
απουσία ομοιοκαταληξίας
§
απουσία μέτρου (Ας σημειωθεί
ότι στη νεότερη ποίηση μπορεί να λείπει το μέτρο, ο εσωτερικός όμως ρυθμός
υπάρχει.)
2) εσωτερικά χαρακτηριστικά:
§ Η λογική αλληλουχία, που διέπει κάθε παραδοσιακό
ποίημα, χαλαρώνει και το ποίημα λειτουργεί βασικά με τους μηχανισμούς
των προεκτάσεων και των συνειρμών. Στη νεότερη ποίηση παρακολουθούμε το
ποίημα την ώρα, σχεδόν, της δημιουργίας του. Μέσα σ’ αυτό θα περάσουν εικόνες
όχι πάντα ολοκληρωμένες, αλλά ασχημάτιστες, έτσι όπως ανεβαίνουν από το
υποσυνείδητο κατά την ώρα της δημιουργίας του. Το ποίημα εξακολουθεί να
θεωρείται φορέας νοημάτων, με τη διαφορά ότι τα νοήματα αυτά χρειάζονται
περισσότερο τη δημιουργική φαντασία μας για να αποτυπωθούν / να γίνουν
κατανοητά παρά τη λογική μας.
|
2.
Να σχολιάσεις τον τίτλο του ποιήματος σε σχέση με
το περιεχόμενο.
3.
Να εντοπίσεις το είδος της ομοιοκαταληξίας.
§ ζευγαρωτή
§ πλεχτή
§ σταυρωτή
4.
Να αναγνωρίσεις το μέτρο του ποιήματος (π.χ.
ιαμβικό, τροχαϊκό)
§ ΙΑΜΒΙΚΟ ΜΕΤΡΟ: Το ιαμβικό μέτρο περιλαμβάνει δυο συλλαβές από τις οποίες τονίζεται ή δεύτερη. (υ_). Τραγουδώντας το ρυθμικά ακούγεται κάπως έτσι: νανά - νανά – νανά
§ ΤΡΟΧΑΪΚΟ ΜΕΤΡΟ: Το τροχαϊκό μέτρο περιλαμβάνει δυο συλλαβές, που τονίζονται όμως αντίστροφα απ' ό,τι στον ίαμβο. Δηλαδή τονισμένη είναι η πρώτη συλλαβή και άτονη η δεύτερη ( _υ ). Σε τροχαϊκό μέτρο είναι γραμμένος και ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» του Σολωμού. Τραγουδώντας το ρυθμικά ακούγεται κάπως έτσι: νάνα - νάνα – νάνα
5.
Τα χαρακτηριστικά του σονέτου
§ Έχει πάντα 14 στίχους και για αυτό ονομάζεται δεκατετράστιχο.
§ Αποτελείται από δυο τετράστιχες και δυο τρίστιχες στροφές.
§ Η πρώτοι οχτώ στίχοι (οχτάβα) εισάγουν ένα πρόβλημα ή θίγουν ένα θέμα και οι επόμενοι έξι εισάγουν τη λύση του προβλήματος ή επαναλαμβάνουν το θέμα που θίγεται επεκτείνοντας το. Ο ένατος στίχος είναι πάντα μεταβατικός, από το πρόβλημα στη λύση. Ο τελευταίος στίχος συνήθως είναι η κορύφωση του ποιήματος.
§ Η ομοιοκαταληξία είναι διαφόρων ειδών, αν και η σταυρωτή χρησιμοποιείται συχνότερα από κάποια στιγμή και μετά. Εμφανίζεται σε ποικίλους συνδυασμούς και είναι πάντα πλούσια και φροντισμένη.
§ Τα ελληνικά σονέτα, κατά μίμηση των ιταλικών, είναι γραμμένα σε ιαμβικό ενδεκασύλλαβο στίχο.
ΕΡΩΤΗΣΗ Β.
1. Να εντοπίσεις σχήματα λόγου και να βρεις το
λειτουργικό τους ρόλο μέσα στο ποίημα.
Σχήμα λόγου
|
Λειτουργικός ρόλος
|
Κύκλος
/ Κυκλικό σχήμα
|
Κατά το σχήμα
του κύκλου ένα ολόκληρο αφήγημα ή ποίημα αρχίζει και τελειώνει με την ίδια
φράση. Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για κυκλική δομή του αφηγήματος ή του
ποιήματος.
Με το σχήμα
κύκλος
|
Αποσιώπηση
|
Κατά την
αποσιώπηση παραλείπουμε μια λέξη ή συνήθως μια ολόκληρη φράση από φόβο, οργή,
αγανάκτηση, ντροπή κτλ. Η αποσιώπηση:
§
φανερώνει
ζωηρή συγκίνηση από την πλευρά του συγγραφέα
§
αποβλέπει
στον προβληματισμό του αναγνώστη
§
συμβάλλει
στην κινητοποίηση της φαντασίας (για ό,τι εννοείται-αποσιωπείται)
§
προκαλεί τη
δημιουργία ζωηρών εντυπώσεων
|
Επανάληψη
|
Σε ένα
κείμενο μπορούμε να εντοπίσουμε λέξεις ή φράσεις που επανέρχονται αυτούσιες ή ελαφρά παραλλαγμένες.
Με την επανάληψη
|
Μεταφορά
|
Στη
λογοτεχνία, μια λέξη μπορεί να χρησιμοποιείται κυριολεκτικά ή μεταφορικά,
δηλαδή η σημασία της διευρύνεται και μεταφέρεται σε μια άλλη έννοια. Η
μεταφορά μοιάζει με την παρομοίωση, απουσιάζει όμως το «σαν» ή το «όπως».
Η μεταφορική
χρήση των λέξεων
|
Παρομοίωση
|
Είναι ο
παραλληλισμός ή η σύγκριση δύο προσώπων, πραγμάτων ή αφηρημένων εννοιών, που
γίνεται για να φωτιστεί η σημασία
του πρώτου συγκρινόμενου στοιχείου μέσω της αντιπαραβολής του με κάτι πιο
συγκεκριμένο και σαφές.
Η παρομοίωση
|
Προσωποποίηση
|
Η
προσωποποίηση
|
Υπερβολή
|
Με την
υπερβολή μεγεθύνεται μια κατάσταση ή
μεγαλοποιείται ένα συναίσθημα, ώστε να φαίνεται ότι ξεφεύγει από την
πραγματικότητα και τους νόμους της λογικής. Στόχος της υπερβολής είναι
|
Εικόνες
|
Οι εικόνες
μπορεί να είναι οπτικές, ακουστικές,
οσφρητικές, ρεαλιστικές ή εξωπραγματικές. Με τις εικόνες:
|
Αντίθεση
|
Με την
αντίθεση συσχετίζονται ή συνδυάζονται δύο έννοιες, πράγματα ή καταστάσεις
ανόμοιες, με στόχο την έκφραση ζωηρών
συναισθημάτων. Η αντίθεση είναι ένα αριστοτεχνικό μέσο
§
για την
αντιπαραβολή δύο λέξεων ή φαινομένων, τα οποία μέσα από την αντιδιαστολή τους
φωτίζουν τις αντίπαλες δυνάμεις που συχνά συνυφαίνονται και εναρμονίζονται
στην ανθρώπινη ζωή.
§
με την
αντίθεση ο συγγραφέας κάνει αισθητές τις ακραίες και δραματικές καταστάσεις
που διέπουν την ανθρώπινη ύπαρξη
|
Ειρωνεία
|
Η ειρωνεία ως
σχήμα λόγου είναι η συνειδητή χρήση μιας διφορούμενης γλώσσας από τον
ομιλητή, όταν δηλαδή ο αφηγητής εννοεί κάτι διαφορετικό από αυτό που
εκφράζουν οι λέξεις. Η έννοια της ειρωνείας χρησιμοποιείται συχνά με κάποια
σημασιολογική κλιμάκωση:
Με τον όρο
«ειρωνεία» μπορεί να εννοείται και η
τραγική ειρωνεία, όταν ο ήρωας αγνοεί μια πραγματικότητα ή μια αλήθεια
που γνωρίζουν οι αναγνώστες.
|
+ ασύνδετο
σχήμα, πολυσύνδετο σχήμα, οξύμωρο σχήμα
|
|
2. Να χωρίσεις το ποίημα σε ενότητες.
3. Να σχολιάσεις το ρηματικό-γραμματικό πρόσωπο που
χρησιμοποιείται από τον ποιητή.
ΡΗΜΑΤΙΚΟ
ΠΡΟΣΩΠΟ
|
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
|
α΄ ενικό
|
Με τη χρήση α΄
ενικού ρηματικού προσώπου εκφράζεται η προσωπική και η εξομολογητική
διάθεση του ποιητή Ο αναγνώστης νιώθει ότι έχει μπροστά του τον ποιητή, ο
οποίος του εξομολογείται σκέψεις, προβληματισμούς και συναισθήματα.
Δημιουργείται δηλαδή μια σχέση εμπίστευσης ανάμεσά τους.
|
β΄ ενικό
|
Με τη χρήση β΄
ενικού ρηματικού προσώπου εκφράζεται η προσπάθεια του ποιητή να
προσεγγίσει συναισθηματικά τον αναγνώστη. Προσδίδεται στο λόγο οικειότητα,
αμεσότητα και ζωντάνια, καθώς ο ποιητής μοιάζει να ανοίγει διάλογο με τον
αναγνώστη και να ζητά την εμπλοκή του σε όσα γράφονται. Αν μάλιστα τα
ρήματα είναι σε προστακτική ή προτρεπτική υποτακτική, το ύφος γίνεται
παραινετικό-διδακτικό.
|
α΄ πληθυντικό
|
Με τη χρήση α΄
πληθυντικού ρηματικού προσώπου εκφράζεται η καθολικότητα ενός φαινομένου
και η συλλογικότητα. Ό,τι λέγεται αφορά όλους (ταύτιση, συλλογική ευθύνη).
Προσδίδεται στο λόγο οικειότητα, αμεσότητα και ζωντάνια.
|
β΄ πληθυντικό
|
Με τη χρήση β΄
πληθυντικού ρηματικού προσώπου εκφράζεται διάθεση συναισθηματικής
προσέγγισης μεγάλου αριθμητικά συνόλου ατόμων. Προσδίδεται στο λόγο
αμεσότητα, ζωντάνια, παραστατικότητα, καθώς ο συγγραφέας μοιάζει να ανοίγει
διάλογο με τους αναγνώστες και τους ζητά την εμπλοκή τους σε όσα γράφονται. Αν
μάλιστα τα ρήματα είναι σε προστακτική ή προτρεπτική υποτακτική, το ύφος
γίνεται παραινετικό-διδακτικό.
|
γ΄ ενικό -
γ΄ πληθυντικό
|
Με τη χρήση γ΄
ενικού και γ΄ πληθυντικού ρηματικού προσώπου εκφράζεται αντικειμενική και
απρόσωπη στάση του γράφοντος. Ο συγγραφέας αποστασιοποιείται από τα γεγονότα
και παρουσιάζει ή περιγράφει καταστάσεις ή θέσεις και ιδέες ευρύτερα
αποδεκτές.
|
4.
Να εντοπίσεις σημεία ευθέος λόγου ή διαλόγου και να
προσδιορίσεις τη λειτουργία τους.
Με τη χρήση του ευθέος λόγου
§
ο
λόγος αποκτά ποικιλία, αμεσότητα και ζωντάνια (αποφεύγεται η μονοτονία του
πλάγιου λόγου ή της αφήγησης)
§
δίνεται
(χωρίς σχόλια του συγγραφέα) κάποια άποψη, ώστε να μπορεί ο αναγνώστης να
προβληματιστεί
§
εδραιώνεται
σχέση επικοινωνίας και οικειότητας με τον αναγνώστη
§
ανοίγει
διάλογο με τον αναγνώστη
Λειτουργικός ρόλος διαλόγων:
§
δίνουν
ζωντάνια και παραστατικότητα – θεατρικότητα στο κείμενο,
§
ξεκουράζουν
τον αναγνώστη από τη συνεχή αφήγηση,
§
αποκαλύπτουν
τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ηρώων
§
συμβάλλουν
στην ηθογράφηση των ηρώων (χωρίς σχόλια του συγγραφέα)
§
επιτείνουν
τη δραματικότητα.
5.
Να εντοπίσεις το χρόνο και/ή την έγκλιση των
ρημάτων και να ερμηνεύσεις την επιλογή του ποιητή.
§ Ενεστώτας: προσδίδει αμεσότητα,
ζωντάνια και παραστατικότητα. Όσα λέγονται είναι σαν να συμβαίνουν μπροστά στα
μάτια του αναγνώστη.
§ Παρελθοντικοί χρόνοι: Όταν τα ρήματα βρίσκονται
σε αόριστο (μια φορά στο παρελθόν) →
υπογραμμίζεται η μοναδικότητα του αισθήματος που υπήρξε στο παρελθόν, εκφράζεται
το τέλος κάποιας κατάστασης. Ο παρατατικός
δηλώνει τη συχνότητα κάποιας κατάστασης στο παρελθόν, μια συνήθεια του
παρελθόντος. Γενικά, οι παρελθοντικοί χρόνοι εκφράζουν μια τάση για
εξιδανίκευση, μια μελαγχολική διάθεση.
§ Η
υποτακτική εκφράζει επιθυμία,
προσταγή, ευχή αλλά και συμβουλευτική διάθεση (=το ύφος γίνεται
παραινετικό-διδακτικό)
§
Η
προστακτική εκφράζει απαίτηση,
έντονη επιθυμία, προσταγή αλλά και συμβουλευτική διάθεση (=το ύφος γίνεται
παραινετικό-διδακτικό)
6.
Να εντοπίσεις λυρικά ή δραματικά στοιχεία στα
ποιήματα.
§ Τα λυρικά
στοιχεία ενός ποιήματος είναι αφενός η πρόθεση έκφρασης προσωπικών
συναισθημάτων και αφετέρου τα στοιχεία μορφής του ποιήματος που ενισχύουν τη
μουσική του διάσταση (μέτρο, ρυθμός, ομοιοκαταληξίες, ποιητικές λέξεις, λυρικές
εικόνες). Ο λυρισμός περιλαμβάνει έντονο το στοιχείο της συναισθηματικής
φόρτισης και εκφράζει την εσωτερική ζωή και τον ψυχισμό του δημιουργού, σε
σχέση βέβαια με τους άλλους και την κοινωνική ζωή γενικότερα.
§ Τα δραματικά στοιχεία του ποιήματος ταυτίζονται με ό,τι αποκαλούμε θεατρικότητα. Οι ποιητές
χρησιμοποιούν συχνά στοιχεία θεατρικότητας για να δώσουν στα ποιήματά του
ζωντάνια και να προκαλέσουν έτσι ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον των αναγνωστών
του. Η θεατρικότητα στην ποίηση
επιτυγχάνεται με
1.
τους διαλόγους μεταξύ των
προσώπων ή με την αποστροφή
του ποιητή σε κάποιο πρόσωπο του ποιήματος
2.
με την κινητικότητα των
ηρώων αλλά και με τη
γενικότερη σκηνοθεσία που δημιουργεί ο ποιητής. Διακρίνουμε, δηλαδή, στα
ποιήματα μια σκηνοθετική οργάνωση του χώρου και των προσώπων, σα να
παρακολουθούμε μια θεατρική παράσταση, βλέπουμε τα πρόσωπα να μιλούν και να
κινούνται και αποκτάμε έτσι την αίσθηση πως γινόμαστε θεατές της δράσης των
προσώπων του ποιήματος.
7.
Να σχολιάσεις τη χρήση σημείων στίξης (θαυμαστικού, αποσιωπητικών, εισαγωγικών, ερωτηματικών, διπλή τελεία,
παρένθεση, διπλή παύλα κ.α)
Η παρένθεση
§ αποβλέπει
στη διασαφήνιση ορισμένων εννοιών με στόχο την αποφυγή της ασάφειας και της
εννοιολογικής σύγχυσης
§
χρησιμοποιείται
για να περικλείσει κάποιο σχόλιο ή επεξήγηση του ποιητή
§ με
την παρένθεση είναι σαν να «χαμηλώνει» η φωνή του ποιητή και ο τόνος της φωνής
γίνεται εξομολογητικός
Άνω τελεία
Σημειώνεται για να δηλώσει το τέλος ημιπεριόδου. Η
ημιπερίοδος έχει μεν νοηματική αυτοτέλεια, όχι όμως και ολοκληρωμένο νόημα. Για
να ολοκληρωθεί, είναι απαραίτητο και το τμήμα του λόγου που ακολουθεί. Με άνω
τελεία χωρίζεται μια φράση, όταν το δεύτερο μισό επεξηγεί ή έρχεται σε αντίθεση
με το πρώτο.
Διπλή τελεία
Χρησιμοποιείται για να εισαγάγει παράθεμα, κατάλογο στοιχείων,
να συνδέσει προτάσεις από τις οποίες η δεύτερη επεξηγεί την πρώτη ή είναι
αποτέλεσμα της πρώτης ή ερμηνεύει την πρώτη
Διπλή παύλα
Χρησιμοποιείται για την οριοθέτηση σχολίων. Τα σχόλια αυτά
είναι επεξηγηματικά ή συμπληρωματικά και θεωρούνται αρκετά χρήσιμα ώστε να
συμπεριλαμβάνονται στα γραφόμενα.
Τα εισαγωγικά δηλώνουν
§
αποστασιοποίηση
του γράφοντος από τα γραφόμενα, απαξίωση μιας έννοιας, αμφισβήτηση:
§
μεταφορική
χρήση λέξης του κειμένου
§
έμφαση
§
ειρωνεία
§
Μέσα
σε εισαγωγικά τοποθετούνται λέξεις ή φράσεις που λαμβάνονται αυτούσιες από
αλλού, ως ευθύς λόγος ή είναι τίτλοι ή
είναι εξειδικευμένη – επιστημονική ορολογία.
Το θαυμαστικό χρησιμοποιείται γενικά για να δώσει έμφαση στο
συναίσθημα. Ειδικότερα, για να δηλώσει:
§
θαυμασμό,
έκπληξη από κάτι απίστευτο
§
ειρωνεία
§
απορία,
αμφισβήτηση
§
αποφασιστικότητα
Το θαυμαστικό σημειώνεται ύστερα από επιφωνήματα ή
επιφωνηματικές φράσεις και σε προστακτικές.
Με το ερωτηματικό δηλώνεται:
§
προβληματισμός
§
αμφισβήτηση
αξιοπιστίας μιας θέσης, αμφιβολία
§
διατύπωση
ρητορικής ερώτησης, που ισοδυναμεί με έντονη κατάφαση ή άρνηση
§
πρόθεση
του γράφοντος να αφυπνίσει/ να προβληματίσει τον αναγνώστη
§
προτροπή
§
ειρωνεία
Η χρήση των ερωτήσεων:
§
προβληματίζουν
τον αναγνώστη και κινητοποιούν τη σκέψη του
§ καθιστούν
τον αναγνώστη κοινωνό των προβληματισμών του ποιητή (προσδίδεται χαρακτήρας
διαλόγου – επικοινωνίας μεταξύ τους)
Τα αποσιωπητικά χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν:
§
κάποιο
υπονοούμενο
§
στιγμιαία
παύση της ανάγνωσης πριν από ένα στοιχείο του μηνύματος στο οποίο πρέπει ο
αναγνώστης να εστιάσει την προσοχή του
§
συγκίνηση
§
ντροπή,
ειρωνεία
§
δισταγμό
§
προβληματισμό
8.
Λεξιλόγιο: Να εντοπίσεις
-
λέξεις λόγιες – αρχαΐζουσες ή λέξεις καθημερινού – λαϊκού
λεξιλογίου (αντιλυρικές, αντιποιητικές εκφράσεις)
- ιδιωματισμούς
(επτανησιακούς, κρητικούς, κωνσταντινοπολίτικους κ.α.)
- υποκοριστικά
και να δηλώσεις τη λειτουργία τους
- επίθετα
(συσσώρευση επιθέτων) και να δηλώσεις τη λειτουργία τους
-
λέξεις που δηλώνουν επάγγελμα, ηλικία, κατάσταση (π.χ. θλίψη, χαρά) κ.α.
- ονοματικά
σύνολα (επίθετο + ουσιαστικό)
- απροσδόκητους
συνδυασμούς λέξεων
Ποιητές
που απαντούν στην τράπεζα θεμάτων από την
«Παραδοσιακή
Ποίηση»
Διονύσιος Σολωμός
Ανδρέας Κάλβος
Λορέντζος Μαβίλης
Γεώργιος Βιζυηνός
Κωστής Παλαμάς
Κώστας
Καρυωτάκης
Μιλτιάδης Μαλακάσης
Ιωάννης Γρυπάρης
Γιώργος Δροσίνης
Κώστας Κρυστάλλης
Λάμπρος Πορφύρας
Ιωάννης Πολέμης
Γιώργος Ζαλοκώστας
Κώστας Ουράνης
Αχιλλέας Παράσχος
Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη
Αιμιλία Δάφνη
Μυρτιώτισσα
Ναπολέων Λαπαθιώτης
Τέλλος Άγρας
Νίκος Καββαδίας
Ποιητές
που απαντούν στην τράπεζα θεμάτων από την
«Νεότερη
– Μοντέρνα Ποίηση»
Κωνσταντίνος Καβάφης (Είναι ο ποιητής με τις
περισσότερες «συμμετοχές» στην τράπεζα θεμάτων)
Γιώργος Σεφέρης
Γιάννης Ρίτσος
Οδυσσέας Ελύτης (Προσοχή!!! Επειδή πολλά
ποιήματά του γράφτηκαν για μελοποίηση θυμίζουν παραδοσιακή ποίηση)
Νικηφόρος Βρεττάκος
Τάσος Λειβαδίτης
Γιώργος Σαραντάρης
Μίλτος Σαχτούρης
Γιώργος Μαρκόπουλος
Τίτος Πατρίκιος
Νίκος Καρούζος
Νίκος – Αλέξης Ασλάνογλου
Ζωή Καρέλλη
Μανόλης Αναγνωστάκης
Ανδρέας Εμπειρίκος
Βικτώρια Θεοδώρου
Κλείτος Κύρου
Ντίνος Χριστιανόπουλος
Κική Δημουλά
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)

