Πληροφορίες
- Σωτηρία Σιαμαντούρα
- Είμαι απόφοιτος του τομέα Κλασικών Σπουδών του τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος του ίδιου τομέα της σχολής με το θέμα της διπλωματικής μου εργασίας να παραγματεύεται το έργο "Περὶ παίδων ἀγωγῆς" του Πλουτάρχου. Είμαι υποψήφια διδάκτωρ του τομέα Κλασικών Σπουδών του τμήματος Φιλολογίας του Δ. Π. Θ. Με ενδιαφέρουν αρκετά θέματα διδακτικής μεθοδολογίας και μελέτες περιπτώσεων. Το 2009 διορίστηκα μέσω Ασεπ και δίδαξα στο ΓΕΛ Αρχαγγέλου Ρόδου για δύο χρόνια. Από το σχολικό έτος 2011-12 υπηρετώ στο ΓΕΛ Λιμένα, στην γενέτειρά μου, την Θάσο.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα θεματα εκθεσης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα θεματα εκθεσης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Σάββατο 21 Μαΐου 2016
Συμβουλή για βελτίωση στο μάθημα της Έκθεσης
6:29 μ.μ. | 
Αναρτήθηκε από
Σωτηρία Σιαμαντούρα
Διάλεξα ένα "πιασάρικό" τίτλο, για να προσελκύσω το ενδιαφέρον των μαθητών, ενω στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές γι αυτό το μάθημα πέρα από τη συνεχεία προσπάθεια και την επαγρύπνηση.
Πολλές φορές σας λέω: το πρόβλημα στην περίληψη είναι η αδυναμία κατανόησης του αρχικού κειμένου, είναι δύσκολο να βελτιωθεί σε μεγάλες τάξεις η Έκφραση... πάντα σας συμβουλεύω να ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ!!!! Συνεχεια! Να ανοίγετε το μυαλό σας, να είστε έτοιμοι για τις προκλήσεις που θέτει η κοινωνία.
Παραθέτω, λοιπόν, εδώ μια πηγή άρθρων για τον προβληματισμό των μαθητών και για την πολιτική, κοινωνική και γλωσσική τους ωρίμανση. Πρόκειται για την σελίδα στο Scoop It του αξιόλογου συναδέλφου, Αντώνη Μιχαηλίδη.
Είμαι πάντα εδω για ερωτήσεις και απορίες.
http://www.scoop.it/t/philologoi4
Πολλές φορές σας λέω: το πρόβλημα στην περίληψη είναι η αδυναμία κατανόησης του αρχικού κειμένου, είναι δύσκολο να βελτιωθεί σε μεγάλες τάξεις η Έκφραση... πάντα σας συμβουλεύω να ΔΙΑΒΑΖΕΤΕ!!!! Συνεχεια! Να ανοίγετε το μυαλό σας, να είστε έτοιμοι για τις προκλήσεις που θέτει η κοινωνία.
Παραθέτω, λοιπόν, εδώ μια πηγή άρθρων για τον προβληματισμό των μαθητών και για την πολιτική, κοινωνική και γλωσσική τους ωρίμανση. Πρόκειται για την σελίδα στο Scoop It του αξιόλογου συναδέλφου, Αντώνη Μιχαηλίδη.
Είμαι πάντα εδω για ερωτήσεις και απορίες.
http://www.scoop.it/t/philologoi4
Δευτέρα 16 Μαΐου 2016
Θέματα και απαντήσεις πανελλαδικών εξετάσεων 2016: Νεοελληνική Γλώσσα
Τα θέματα μπορείτε να τα δείτε σε αυτόν τον σύνδεσμο
Απαντήσεις από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων (ΚΕΕ) θα βρείτε εδώ , στο ιστολόγιο της συναδέλφου Ε. Παπαδοπούλου.
Δεν θα μπώ στη διαδικασία να σχολιάσω τα θέματα ως βατά, κοντά στα παιδιά κ. τ. λ. Θεωρώ πως πρόκειται για ένα μάθημα που βασίζεται σε πολλούς παράγοντες. Ας ξεχνάμε οτι τα παιδιά που γράφουν είναι αγχωμένα, κουρασμένα, γεμάτα αγωνία και το λιγότερο που θα ήθελαν να ακούσουν είναι όλοι εμείς οι ειδήμονες να σχολιάζουμε τα θέματα ως εύκολα δημιουργώντας υψηλές προσδοκίες. Ας μην ξεχνάμε οτι καθε φορά τον Ιούνιο κοιτάμε έκπληκτοι τις βαθμολογίες γεμάτοι απορία, γιατί δεν αρίστευσαν σε τόσο εύκολα θέματα. Σιωπή λοιπόν, θετική ενέργεια, κατανόηση και μια ζεστή αγκαλιά... Αυτά χρειάζονται τα παιδιά μας! Καλή επιτυχία σε όλα τα παιδιά!
Απαντήσεις από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων (ΚΕΕ) θα βρείτε εδώ , στο ιστολόγιο της συναδέλφου Ε. Παπαδοπούλου.
Δεν θα μπώ στη διαδικασία να σχολιάσω τα θέματα ως βατά, κοντά στα παιδιά κ. τ. λ. Θεωρώ πως πρόκειται για ένα μάθημα που βασίζεται σε πολλούς παράγοντες. Ας ξεχνάμε οτι τα παιδιά που γράφουν είναι αγχωμένα, κουρασμένα, γεμάτα αγωνία και το λιγότερο που θα ήθελαν να ακούσουν είναι όλοι εμείς οι ειδήμονες να σχολιάζουμε τα θέματα ως εύκολα δημιουργώντας υψηλές προσδοκίες. Ας μην ξεχνάμε οτι καθε φορά τον Ιούνιο κοιτάμε έκπληκτοι τις βαθμολογίες γεμάτοι απορία, γιατί δεν αρίστευσαν σε τόσο εύκολα θέματα. Σιωπή λοιπόν, θετική ενέργεια, κατανόηση και μια ζεστή αγκαλιά... Αυτά χρειάζονται τα παιδιά μας! Καλή επιτυχία σε όλα τα παιδιά!
Δευτέρα 15 Ιουνίου 2015
Η Νεοελληνική Γλώσσα στη μέγγενη των Πανελλαδικών: προτάσεις για μια αναγκαία ρήξη
Τετάρτη 2 Μαρτίου 2011
Έκθεση για το Κοινοβούλιο και την Δημοκρατία
Θέμα: «Το Κοινοβούλιο εκλέγεται από τους πολίτες για να εκφράζει τη δημοκρατική τους βούληση, να προασπίζεται και να προωθεί το δημόσιο και εθνικό συμφέρον. Αφού λάβετε υπόψη σας τα παραπάνω, να γράψετε ένα άρθρο στο οποίο θα εκφράζετε τη γνώμη σας για το ελληνικό Κοινοβούλιο και θα προτείνετε τρόπους βελτίωσης του ρόλου του, αν κρίνετε πως αυτό είναι αναγκαίο» (400-500 λέξεις περίπου).
Βοηθητικό κείμενο
Ελεγχος της δημοκρατικής ιδέας
Στη ζωή των λαών έρχεται κάποια στιγμή όπου από έναν αστάθμητο συνειρμό περιστάσεων, το κοινωνικό σύνολο καλείται να δώσει εξετάσεις και ν’ αποδείξει αν είναι ώριμο για τη Δημοκρατία. Δεν πρόκειται εδώ για τις ξεκάθαρες εκείνες περιπτώσεις όπου δημοκρατικό και ολιγαρχικό καθεστώς αναμετριώνται, μπαίνουν και τα δύο στην ψηφοδόχο και περιμένουν το αποτέλεσμα της εκλογής. Μήτε για τις άλλο τόσο ξεκάθαρες, δυναμικές έστω, αναμετρήσεις των οδοφραγμάτων. Εκεί, ο πολίτης ξέρει καλά ανάμεσα σε τι έχει να διαλέξει. Πρόκειται για τις θολές, τις ύπουλες καταστάσεις, όπου πίσω από τις λέξεις κρύβονται έννοιες φευγαλέες, όπου άλλο ζητάς κι άλλο βρίσκεις, όπου διαλέγεις χωρίς να ξέρεις τι ακριβώς διαλέγεις. Η εποχή μας, μέγας διδάσκαλος στις διφορούμενες έννοιες, διαπρέπει και σε τέτοιες απατηλές προτάσεις εκλογής.
Βοηθητικό κείμενο
Ελεγχος της δημοκρατικής ιδέας
Στη ζωή των λαών έρχεται κάποια στιγμή όπου από έναν αστάθμητο συνειρμό περιστάσεων, το κοινωνικό σύνολο καλείται να δώσει εξετάσεις και ν’ αποδείξει αν είναι ώριμο για τη Δημοκρατία. Δεν πρόκειται εδώ για τις ξεκάθαρες εκείνες περιπτώσεις όπου δημοκρατικό και ολιγαρχικό καθεστώς αναμετριώνται, μπαίνουν και τα δύο στην ψηφοδόχο και περιμένουν το αποτέλεσμα της εκλογής. Μήτε για τις άλλο τόσο ξεκάθαρες, δυναμικές έστω, αναμετρήσεις των οδοφραγμάτων. Εκεί, ο πολίτης ξέρει καλά ανάμεσα σε τι έχει να διαλέξει. Πρόκειται για τις θολές, τις ύπουλες καταστάσεις, όπου πίσω από τις λέξεις κρύβονται έννοιες φευγαλέες, όπου άλλο ζητάς κι άλλο βρίσκεις, όπου διαλέγεις χωρίς να ξέρεις τι ακριβώς διαλέγεις. Η εποχή μας, μέγας διδάσκαλος στις διφορούμενες έννοιες, διαπρέπει και σε τέτοιες απατηλές προτάσεις εκλογής.
Κυριακή 26 Δεκεμβρίου 2010
Διάγραμμα της έννοιας "Παιδεία και Εκπαίδευση"
Ετικέτες
έκθεση,
εκθεση β λυκείου,
εκθεση γ λυκείου,
θεματα εκθεσης
|
0
σχόλια
|
Διαβάστε περισσότερα...
Τρίτη 14 Δεκεμβρίου 2010
Μεσσιανισμός (Διάγραμμα έννοιας)
Ορισμός
Μεσσιανισμός (απ’ την εβραϊκή λέξη Μεσσίας που σήμαινε Σωτήρας) είναι η πίστη στην ύπαρξη ενός Σωτήρα κι η αναμονή του ερχομού του στον κόσμο ως λυτρωτή. Ο Μεσσιανισμός έχει τις ρίζες του στις ανατολικές θρησκείες, κυρίως στην εβραϊκή, που καλλιέργησε την προσδοκία για έναν Μεσσία - εθνικό απελευθερωτή, ο οποίος θ’ απάλλασσε το λαό απ’ το ζυγό των αυτοκρατόρων.
Την ιδέα αυτή δανείστηκε απ’ την εβραϊκή θρησκεία ο Χριστιανισμός για να τη διευρύνει, αναδεικνύοντας το Χριστό - Μεσσία ως πνευματικό λυτρωτή ολόκληρης της ανθρωπότητας.
Ο Μεσσιανισμός, όμως, δεν περιορίζεται στο χώρο της θρησκείας. Ως αντίληψη και προσδοκία διαποτίζει και την κοινωνικοπολιτική ζωή κάποιων λαών, οι οποίοι αναμένουν με λαχτάρα την εμφάνιση ενός χαρισματικού ηγέτη κι εναποθέτουν σ’ αυτόν όλες τους τις ελπίδες για άρση των αδιεξόδων, έξοδο από κάθε είδους κρίση, εκπλήρωση των συλλογικών οραμάτων και πόθων.
Τετάρτη 17 Μαρτίου 2010
Ρατσισμός (Διάγραμμα έννοιας)
* Ρατσισμός (<ράτσα): η αντίληψη εκείνων που πιστεύουν ότι η δική τους φυλή είναι ανώτερη από τις άλλες που η φύση τις έχει καταδικάσει σε κληρονομική κατωτερότητα (πρβ. φυλετικές διακρίσεις) / Kοινωνικός ρατσισμός: για ανάλογη αντίληψη και συμπεριφορά σε βάρος κοινωνικών ομάδων που μειονεκτούν ή διαφέρουν / θεωρία που υποστηρίζει την ανωτερότητα μιας φυλής και αποβλέπει στη διατήρηση της καθαρότητάς της και στην κυριαρχία της επί των άλλων
* Ράτσα (<ιταλ. razza<αραβ. ra’s (=κεφάλι, καταγωγή): γενιά, φυλή/(ιδ.) εκλεκτό γένος/(για προσ.) πανέξυπνος, τετραπέρατος.
* Φυλή (<φύω=γεννώ): το σύνολο των ανθρώπων που συνδέονται μεταξύ τους με κοινά χαρακτηριστικά και κοινή καταγωγή/το έθνος, η εθνότητα / (ανθρωπολ.) μεγάλη και (γεωγραφικά) ενιαία ομάδα ανθρώπων με ορισμένα κοινά ή παρόμοια κληρονομικά χαρακτηριστικά (χρώμα δέρματος, μαλλιά, σχήμα κεφαλιού κτλ.): Λευκή / κίτρινη / μαύρη ~ / έθνος, εθνότητα / (βιολ.) υποδιαίρεση είδους
* Ορισμός: Ως ρατσισμό θα ορίζαμε καταρχήν τη διάκριση καθώς και τη μεροληπτική και άδικη αντιμετώπιση που υφίστανται κάποιες φυλές, κοινωνικές ομάδες ή μεμονωμένα άτομα από άλλους που θεωρούν τους ίδιους «ανώτερους», τόσο σε βιολογικό (φυλετικός ρατσισμός) όσο και σε κοινωνικό, πολιτικό, πολιτιστικό… (κοινωνικός ρατσισμός) επίπεδο. Η παραδοχή αυτή της ανισότητας βασίζεται και σε ακραίες και αντιεπιστημονικές θεωρίες που προσπαθούν να την στηρίξουν σε βιολογικά και κληρονομημένα χαρακτηριστικά. Και μολονότι οι «επιστημονικές» αυτές θεωρίες έχουν ανατραπεί σε μεγάλο βαθμό στην εποχή μας, ως πρακτική κι ως στάση ζωής εμφανίζονται με απειλητικές διαστάσεις στην εποχή μας απειλώντας με εντονότερη αναβίωσή τους.
* Ειδολογικός χωρισμός: φυλετικός: πολιτική ιδεολογία που κατατάσσει τους ανθρώπους σε μια αξιολογική κλίμακα (πνευματική, κοινωνική, πολιτισμική), υποστηρίζοντας την ανωτερότητα μιας φυλής και αποβλέποντας στη διατήρηση της καθαρότητάς της και στην κυριαρχία της επί των άλλων· π.χ. λευκοί-έγχρωμοι, Γερμανοί-Εβραίοι. / κοινωνικός: η μεροληπτική στάση με την οποία αντιμετωπίζουμε ορισμένα πρόσωπα, κοινωνικές ομάδες, φυλές και η οποία οδηγεί μέχρι την απομόνωση, την περιθωριοποίηση, την εκμετάλλευση ή την άσκηση βίας πάνω τους.
* παραδοχή των δεδομένων και ανάδειξη της παγκοσμιότητας του φαινομένου
Αιτίες ρατσισμού
* ελλιπής παιδεία/μόρφωση
* μη αποδοχή της διαφορετικότητας
* πνευματική ένδεια
* πολιτικά συμφέροντα
o αποπροσανατολισμός της κοινής γνώμης
o έλεγχος των μαζών
o «νομιμοποίηση» και στήριξη επεκτατικών βλέψεων (π.χ. γερμανικός φασισμός του Χίτλερ)
o μεταβίβαση ευθυνών κατά την πανάρχαια ιστορία του «αποδιοπομπαίου τράγου»
* οικονομικά συμφέροντα
* περίοδοι οικονομικής κρίσης, μεγάλα ποσοστά ανέργων…
* ιδεολογική, πολιτική και γενικότερη σύγχυση
* έκλυση ηθών
* καταναλωτισμός, ανταγωνιστικά πρότυπα στην κοινωνία, εκτίμηση ανθρώπων βάσει του «έχειν» κι όχι του «είναι»
* άγνοια των συνθηκών ζωής και των πεποιθήσεων και δοξασιών άλλων φυλών
* ξενοφοβία
* επικοινωνίαςαποξένωσηαγνόηση του άλλουρατσισμός
* κρίση Μ.Μ.Ε., ενημέρωσης
* διεθνοποίηση του πολιτισμού (κατάρρευση των τειχών)
* εθνικισμός/σοβινισμός
* ψυχολογικά προβλήματα
o συμπλέγματα κατωτερότητας-ανωτερότητας
o ζήλια, φθόνος
o αυτο-επιβεβαίωση συμπλεγματικών προσωπικοτήτων
* στερεότυπα, «ταμπού», προκαταλήψεις…
* θρησκευτική μισαλλοδοξία
* …
Συνέπειες ρατσισμού
* καταρράκωση ανθρώπινης προσωπικότητας
* καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων
* ισότητας: κοινωνικής, οικονομικής, πολιτικής…
* δικαιοσύνης, ηθικής…
* διαλόγου και συνεργασίας: τροχοπέδη για πρόοδο-ευημερία (κοινωνική και ατομική)
* κοινωνικοί αποκλεισμοί, περιθωριοποιήσεις ατόμων ή ομάδων, δημιουργία γκέτο
* κοινωνικές κρίσησυγκρούσεις
* βία, αναρχία, εγκληματικότητα…διάλυση κοινωνικής συνοχής
* υπονόμευση δημοκρατίας
* μισαλλοδοξία, φανατισμός
* διαιώνιση εθνικισμού
* πόλεμος, ιμπεριαλιστικές τάσεις
* αισθήματα ανασφάλειας, καχυποψίας, φόβου στις διαπροσωπικές σχέσεις
* …
Αφορούν/πλήττουν
Ειδικότερα υφίστανται διακρίσεις σε βάρος ανθρώπων με κριτήρια το χρώμα, την εθνικότητα, την κοινωνική τους θέση, το φύλο ή κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τους διαφοροποιούν απ’ την πλειοψηφία των πολιτών και ενδεχομένως τους εντάσσουν σε περιθωριακές ομάδες (μειονότητες, άτομα που μειονεκτούν σωματικά ή πνευματικά: γυναίκες, αλλοδαποί, ναρκομανείς, χούλιγκαν, αναρχικοί, ασθενείς με AIDS, ομοφυλόφιλοι κ.λπ.).
Τρόποι αντιμετώπισης
* συνειδητοποίηση του προβλήματος, αιτιών
* ανθρωπιστική καλλιέργεια/μόρφωση/παιδεία
* αγωγή από την οικογένεια
* απόκτηση κοινωνικής συνείδησης
* αλλαγή νοοτροπίας: τοποθέτηση του συλλογικού συμφέροντος πάνω από το ατομικό
* κοινωνική δικαιοσύνηισότητα
* κοινωνική πολιτική και κρατική μέριμνα για τα άτομα και τις ομάδες που υφίστανται ρατσιστικές διακρίσεις
* σωστή αντιμετώπιση του θέματος από τα Μ.Μ.Ε.
* ενημέρωση επί του θέματος
* εγρήγορση πνευματικών ανθρώπων
* ενεργοποίηση φορέων, συλλόγων, εκκλησίας…συνεργασία
* κινητοποίηση επιστημόνων: επιστημονική απόδειξη ισότητας
* διάλογος
* επικράτηση διεθνιστικών τάσεων και πρακτικών
* δράση/πρωτοβουλίες διεθνών οργανισμών: Ο.Η.Ε...
* διακρατικές πολιτιστικές, οικονομικές, επιστημονικές… ανταλλαγές
* δημοκρατία: δημοκρατικοί θεσμοί, σωστή/ανεξάρτητη λειτουργία της δικαιοσύνης…
* αυστηροί σχετικοί νόμοι
* στιγματισμός ανάλογων φαινομένων
* …
Στάση νέων
* συνειδητοποίηση του προβλήματος
* ενημέρωση
* σωστή παιδείαμόρφωση
* ολοκλήρωση χαρακτήρα/προσωπικότητας, κριτική ικανότητα
* ίση συμπεριφορά προς όλους
* συμμετοχή σε αντιρατσιστικές εκδηλώσεις οργανώσεις
* πρωτοπορία, παράδειγμα για τους άλλους (ιδίως τους μεγαλύτερους σε ηλικία!)
* βοήθεια στους πληττόμενους απ’ το ρατσισμό
* προκαταλήψεων [§: Αυτό όμως που κυρίως οφείλουν να προσέξουν οι νέοι είναι να μη γίνουν φορείς των σχετικών προκαταλήψεων παλιότερων γενεών. Αντιλήψεις παγιωμένες που περνούν από γενιά σε γενιά με ποικίλους τρόπους και που θεωρούν μια φυλή ανώτερη από άλλη («τον αράπη κι αν τον πλένεις…»), θεωρίες που τονίζουν το χάσμα μεταξύ κοινωνικών τάξεων, οικονομικές διαφοροποιήσεις κι άλλες παρόμοιες διχαστικές απόψεις καλό είναι να μείνουν μια για πάντα στο παρελθόν. Οι νέοι θα μπορούσαν να πιστέψουν στην αξία του Ανθρώπου, να βιώσουν την ισότητα και να κάνουν το ρατσισμό μια απλή δυσάρεστη ανάμνηση του παρελθόντος]
* …
Πηγή: www.vlioras.gr
* Ράτσα (<ιταλ. razza<αραβ. ra’s (=κεφάλι, καταγωγή): γενιά, φυλή/(ιδ.) εκλεκτό γένος/(για προσ.) πανέξυπνος, τετραπέρατος.
* Φυλή (<φύω=γεννώ): το σύνολο των ανθρώπων που συνδέονται μεταξύ τους με κοινά χαρακτηριστικά και κοινή καταγωγή/το έθνος, η εθνότητα / (ανθρωπολ.) μεγάλη και (γεωγραφικά) ενιαία ομάδα ανθρώπων με ορισμένα κοινά ή παρόμοια κληρονομικά χαρακτηριστικά (χρώμα δέρματος, μαλλιά, σχήμα κεφαλιού κτλ.): Λευκή / κίτρινη / μαύρη ~ / έθνος, εθνότητα / (βιολ.) υποδιαίρεση είδους
* Ορισμός: Ως ρατσισμό θα ορίζαμε καταρχήν τη διάκριση καθώς και τη μεροληπτική και άδικη αντιμετώπιση που υφίστανται κάποιες φυλές, κοινωνικές ομάδες ή μεμονωμένα άτομα από άλλους που θεωρούν τους ίδιους «ανώτερους», τόσο σε βιολογικό (φυλετικός ρατσισμός) όσο και σε κοινωνικό, πολιτικό, πολιτιστικό… (κοινωνικός ρατσισμός) επίπεδο. Η παραδοχή αυτή της ανισότητας βασίζεται και σε ακραίες και αντιεπιστημονικές θεωρίες που προσπαθούν να την στηρίξουν σε βιολογικά και κληρονομημένα χαρακτηριστικά. Και μολονότι οι «επιστημονικές» αυτές θεωρίες έχουν ανατραπεί σε μεγάλο βαθμό στην εποχή μας, ως πρακτική κι ως στάση ζωής εμφανίζονται με απειλητικές διαστάσεις στην εποχή μας απειλώντας με εντονότερη αναβίωσή τους.
* Ειδολογικός χωρισμός: φυλετικός: πολιτική ιδεολογία που κατατάσσει τους ανθρώπους σε μια αξιολογική κλίμακα (πνευματική, κοινωνική, πολιτισμική), υποστηρίζοντας την ανωτερότητα μιας φυλής και αποβλέποντας στη διατήρηση της καθαρότητάς της και στην κυριαρχία της επί των άλλων· π.χ. λευκοί-έγχρωμοι, Γερμανοί-Εβραίοι. / κοινωνικός: η μεροληπτική στάση με την οποία αντιμετωπίζουμε ορισμένα πρόσωπα, κοινωνικές ομάδες, φυλές και η οποία οδηγεί μέχρι την απομόνωση, την περιθωριοποίηση, την εκμετάλλευση ή την άσκηση βίας πάνω τους.
* παραδοχή των δεδομένων και ανάδειξη της παγκοσμιότητας του φαινομένου
Αιτίες ρατσισμού
* ελλιπής παιδεία/μόρφωση
* μη αποδοχή της διαφορετικότητας
* πνευματική ένδεια
* πολιτικά συμφέροντα
o αποπροσανατολισμός της κοινής γνώμης
o έλεγχος των μαζών
o «νομιμοποίηση» και στήριξη επεκτατικών βλέψεων (π.χ. γερμανικός φασισμός του Χίτλερ)
o μεταβίβαση ευθυνών κατά την πανάρχαια ιστορία του «αποδιοπομπαίου τράγου»
* οικονομικά συμφέροντα
* περίοδοι οικονομικής κρίσης, μεγάλα ποσοστά ανέργων…
* ιδεολογική, πολιτική και γενικότερη σύγχυση
* έκλυση ηθών
* καταναλωτισμός, ανταγωνιστικά πρότυπα στην κοινωνία, εκτίμηση ανθρώπων βάσει του «έχειν» κι όχι του «είναι»
* άγνοια των συνθηκών ζωής και των πεποιθήσεων και δοξασιών άλλων φυλών
* ξενοφοβία
* επικοινωνίαςαποξένωσηαγνόηση του άλλουρατσισμός
* κρίση Μ.Μ.Ε., ενημέρωσης
* διεθνοποίηση του πολιτισμού (κατάρρευση των τειχών)
* εθνικισμός/σοβινισμός
* ψυχολογικά προβλήματα
o συμπλέγματα κατωτερότητας-ανωτερότητας
o ζήλια, φθόνος
o αυτο-επιβεβαίωση συμπλεγματικών προσωπικοτήτων
* στερεότυπα, «ταμπού», προκαταλήψεις…
* θρησκευτική μισαλλοδοξία
* …
Συνέπειες ρατσισμού
* καταρράκωση ανθρώπινης προσωπικότητας
* καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων
* ισότητας: κοινωνικής, οικονομικής, πολιτικής…
* δικαιοσύνης, ηθικής…
* διαλόγου και συνεργασίας: τροχοπέδη για πρόοδο-ευημερία (κοινωνική και ατομική)
* κοινωνικοί αποκλεισμοί, περιθωριοποιήσεις ατόμων ή ομάδων, δημιουργία γκέτο
* κοινωνικές κρίσησυγκρούσεις
* βία, αναρχία, εγκληματικότητα…διάλυση κοινωνικής συνοχής
* υπονόμευση δημοκρατίας
* μισαλλοδοξία, φανατισμός
* διαιώνιση εθνικισμού
* πόλεμος, ιμπεριαλιστικές τάσεις
* αισθήματα ανασφάλειας, καχυποψίας, φόβου στις διαπροσωπικές σχέσεις
* …
Αφορούν/πλήττουν
Ειδικότερα υφίστανται διακρίσεις σε βάρος ανθρώπων με κριτήρια το χρώμα, την εθνικότητα, την κοινωνική τους θέση, το φύλο ή κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τους διαφοροποιούν απ’ την πλειοψηφία των πολιτών και ενδεχομένως τους εντάσσουν σε περιθωριακές ομάδες (μειονότητες, άτομα που μειονεκτούν σωματικά ή πνευματικά: γυναίκες, αλλοδαποί, ναρκομανείς, χούλιγκαν, αναρχικοί, ασθενείς με AIDS, ομοφυλόφιλοι κ.λπ.).
Τρόποι αντιμετώπισης
* συνειδητοποίηση του προβλήματος, αιτιών
* ανθρωπιστική καλλιέργεια/μόρφωση/παιδεία
* αγωγή από την οικογένεια
* απόκτηση κοινωνικής συνείδησης
* αλλαγή νοοτροπίας: τοποθέτηση του συλλογικού συμφέροντος πάνω από το ατομικό
* κοινωνική δικαιοσύνηισότητα
* κοινωνική πολιτική και κρατική μέριμνα για τα άτομα και τις ομάδες που υφίστανται ρατσιστικές διακρίσεις
* σωστή αντιμετώπιση του θέματος από τα Μ.Μ.Ε.
* ενημέρωση επί του θέματος
* εγρήγορση πνευματικών ανθρώπων
* ενεργοποίηση φορέων, συλλόγων, εκκλησίας…συνεργασία
* κινητοποίηση επιστημόνων: επιστημονική απόδειξη ισότητας
* διάλογος
* επικράτηση διεθνιστικών τάσεων και πρακτικών
* δράση/πρωτοβουλίες διεθνών οργανισμών: Ο.Η.Ε...
* διακρατικές πολιτιστικές, οικονομικές, επιστημονικές… ανταλλαγές
* δημοκρατία: δημοκρατικοί θεσμοί, σωστή/ανεξάρτητη λειτουργία της δικαιοσύνης…
* αυστηροί σχετικοί νόμοι
* στιγματισμός ανάλογων φαινομένων
* …
Στάση νέων
* συνειδητοποίηση του προβλήματος
* ενημέρωση
* σωστή παιδείαμόρφωση
* ολοκλήρωση χαρακτήρα/προσωπικότητας, κριτική ικανότητα
* ίση συμπεριφορά προς όλους
* συμμετοχή σε αντιρατσιστικές εκδηλώσεις οργανώσεις
* πρωτοπορία, παράδειγμα για τους άλλους (ιδίως τους μεγαλύτερους σε ηλικία!)
* βοήθεια στους πληττόμενους απ’ το ρατσισμό
* προκαταλήψεων [§: Αυτό όμως που κυρίως οφείλουν να προσέξουν οι νέοι είναι να μη γίνουν φορείς των σχετικών προκαταλήψεων παλιότερων γενεών. Αντιλήψεις παγιωμένες που περνούν από γενιά σε γενιά με ποικίλους τρόπους και που θεωρούν μια φυλή ανώτερη από άλλη («τον αράπη κι αν τον πλένεις…»), θεωρίες που τονίζουν το χάσμα μεταξύ κοινωνικών τάξεων, οικονομικές διαφοροποιήσεις κι άλλες παρόμοιες διχαστικές απόψεις καλό είναι να μείνουν μια για πάντα στο παρελθόν. Οι νέοι θα μπορούσαν να πιστέψουν στην αξία του Ανθρώπου, να βιώσουν την ισότητα και να κάνουν το ρατσισμό μια απλή δυσάρεστη ανάμνηση του παρελθόντος]
* …
Πηγή: www.vlioras.gr
Δευτέρα 8 Μαρτίου 2010
Πρότυπα (διάγραμμα έννοιας)
• Ορισμός: Πρότυπο είναι κάθε πρόσωπο, αντικείμενο ή ακόμα και ιδέα ή στάση ζωής που λαμβάνεται ως υπόδειγμα, ως μοντέλο προς μίμηση (ή και αποφυγή μερικές φορές), γιατί θεωρείται κάτι το ιδανικό και αποδεκτό σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό.
o Κάποιος ή κάτι που κατέχει σε βαθμό τελειότητας κάποια χαρακτηριστική ιδιότητα, για την κατηγορία στην οποία ανήκει, και που χρησιμεύει ως παράδειγμα προς μίμηση / πρόσωπο ή κατάσταση που προκαλεί το θαυμασμό μας και την επιθυμία να το μιμηθούμε (http://www.komvos.edu.gr)
• Ειδολογικός χωρισμός: Επιστημονικά, τεχνολογικά, τέχνης, κοινωνικής ζωής, ηθικά, ιδεολογικά, πολιτικά, καταναλωτικά…
• Διαφορά προτύπου-ειδώλου: (είδωλο: αντίληψη ψευδής και εσφαλμένη, για την οποία ένα κοινωνικό σύνολο δείχνει μιαν έμμονη και τυφλή πίστη / πρόσωπο που είναι αντικείμενο υπέρμετρης και τυφλής αγάπης, λατρείας, πίστης, θαυμασμού)
• Ιστορική αναδρομή στην ελληνική πραγματικότητα:
Ανατρέχοντας στο παρελθόν μπορούμε λειτουργώντας ως επί το πλείστον αφαιρετικά κατά χρονικές περιόδους και κατά γεωγραφικές περιοχές να δούμε ως ένα βαθμό τα πρότυπα που κάθε κοινωνία έθετε ως μοντέλα μίμησης ή σύγκρισης ή ως υποδείγματα δράσης για τα μέλη της. Έτσι, ξεκινώντας από τη μυκηναϊκή εποχή και λαμβάνοντας υπόψη μας τις απεικονίσεις της στα ομηρικά έπη θα μπορούσαμε να πούμε ότι πρότυπο θεωρούνται οι γενναίοι ήρωες, οι άνθρωποι που ξεχωρίζουν στη μάχη αλλά και στην ειρήνη με την αρετή τους.
Στη συνέχεια, πηγαίνοντας στην Ελλάδα του 5ου αιώνα π.Χ., βλέπουμε να θεωρείται πρότυπο ο «καλός καγαθός» πολίτης, δηλαδή ο πολίτης που, αφενός προσέχει τον εαυτό του, έχει δηλαδή γυμνασμένο σώμα και καλλιεργημένο πνεύμα, αφετέρου συμμετέχει ενεργά στη ζωή και για το καλό της κοινωνίας όπου ανήκει.
Ο κοσμοπολιτισμός των ελληνιστικών χρόνων όσο και των βυζαντινών είναι αυτός που επιβάλλει το πρότυπο του ανθρώπου που έχει μια ευρεία μόρφωση, εμφορούμενη από ανθρωπιστικά ιδανικά, ώστε να συνεισφέρει, μέσα από μια διαδικασία συγκρητισμού και συγκερασμού των επιμέρους τάσεων, στον καθολικό άνθρωπο. Επιπλέον, από το Βυζάντιο και πέρα, ο χριστιανισμός είναι αυτός που επηρεάζει την εκλογή και διαμόρφωση προτύπων.
Η τουρκοκρατία και η συνακόλουθη σκλαβιά του ελληνικού γένους ήταν αυτή που επέβαλε το πρότυπο των αδούλωτων ανθρώπων, των κλεφτών και των αρματολών, καθώς και το πρότυπο των μορφωμένων ανθρώπων, μια και ήταν διάχυτη την εποχή του νεοελληνικού διαφωτισμού η πεποίθηση ότι η μόρφωση θα φέρει την απελευθέρωση και την ελευθερία. Μετά την πραγμάτωση της τελευταίας από το 1830 κ.ε. ως πρότυπο στον ελλαδικό χώρο επικράτησε η μορφή του ανθρώπου που αγωνίζεται για την ανόρθωση του επί 400 χρόνια σκλαβωμένου γένους και για την πρόοδο και εν γένει ευημερία του.
Έτσι, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, και μέσα από διαλείμματα πολεμικά, όπου ως πρότυπα προβάλλονταν γενναίες και ηρωικές μορφές, οι Έλληνες είχαν ως πρότυπά τους συγγραφείς και διανοούμενους σπουδαίους, κληρικούς και επιστήμονες, πολιτικούς και γενικότερα ανθρώπους που πάσχιζαν για το καλό της πατρίδας αλλά και της ανθρωπότητας ολόκληρης.
Τα τελευταία όμως χρόνια κάτι άλλαξε και στην Ελλάδα. Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και ενημέρωσης άλλαξαν τους κανόνες της σταδιακής προβολής και επικράτησης προτύπων, μέσα από διαδικασίες και πρακτικές κοινωνικές, κι άρχισαν να επιβάλλουν, για δικούς τους υποχθόνιους κι αφανείς λόγους, «πρότυπα» που το μόνο που πετυχαίνουν είναι ο αποπροσανατολισμός κι ο εξευτελισμός της έννοιας άνθρωπος σε όλους τους τομείς.
Κυρίως Θέμα
Συχνά προβαλλόμενα πρότυπα
• homo teleopticus (κλέφτες, βιαστές, βαρυποινίτες, διαζευγμένοι…)
• εξωτερική ομορφιά: μοντέλα, «γλάστρες»…
• έλλειψη μόρφωση;
• φανατικοί, φορείς θρησκευτικής μισαλλοδοξίας, εθνικιστικών εξάρσεων
• αμοραλιστές, εγωιστές, ατομιστές
• πνευματικοί άνθρωποι «μαϊντανοί»!
• υψηλόμισθοι αθλητές ελάχιστων αθλημάτων
• καλλιτεχνικοί «αστέρες» (stars!)
• τυχοδιώκτες πολιτικοί
• καιροσκόποι, συμφεροντολόγοι, κοινά, ιδιώτευση
• homo consumens (=άνθρωπος καταναλωτής)
• υλισμός, πλούτος, οικονομικά επιτυχημένοι
• ήσσων προσπάθεια
• άγλωσσοι «εξεγερμένοι» νέοι
• προοδευτικοί «ευρωλιγούρηδες»
• διαφορετικοί μέχρι προκλήσεως
Αξία προτύπων
• προσανατολίζουν, αποτελούν σημεία αναφοράς-στήριξης
• καθοδηγούν
• προωθούν την πνευματική καλλιέργεια
• οδηγούν στον αλτρουϊσμό, ατομισμό
• στηρίζουν, ιδίως τους νέους
• «μετασταλάζουν» συσσωρευμένη πείρα
• συμβάλλουν στην ομαλή/σωστή κοινωνικοποίηση
• εξασφαλίζουν κοινωνική συνοχή (εάν είναι ευρείας αποδοχής)
• βοηθούν στην διαμόρφωση του χαρακτήρα & της προσωπικότητας
• διδάσκουν: δείχνουν το δίκαιο, όμορφο, σωστό, καλό…
• δ(ε)ί(χ)νουν ιδανικά, αξίες, στάσεις ζωής
• μορφώνουν, παραδειγματίζουν για υψηλές αξίες: ελευθερία, δικαιοσύνη, ειρήνη, αγάπη, αλήθεια…
• στηρίζουν τη δημοκρατία
• πολεμούν τον ρατσισμό, εθνικισμό
• προωθούν την οικολογική συνείδηση
Ε3α. Ουσιαστικότερα-αφανέστερα πρότυπα
• ηθικοί, τίμιοι
• μορφωμένοι
• καλλιεργημένοι (πνευματικά, ψυχικά κι όχι μόνο σωματικά)
• όσοι έχουν να επιδείξουν αξιοζήλευτη ατομική ή κοινωνική δράση-έργο
• όσοι προάγουν την κοινωνία, επιστήμη, πολιτισμό
• πνευματικοί άνθρωποι, γνώστες παράδοσης
• ολοκληρωμένες προσωπικότητες
• όσοι έχουν κριτική ικανότητα
• όσοι ελέγχουν/στιγματίζουν την εξουσία, τα κακώς κείμενα…
• όσοι καλλιεργούν την πίστη στον άνθρωπο, εξανθρωπίζουν
• ασυμβίβαστοι, αγωνιστές
• όσοι βοηθούν την κοινωνική αυτοσυνειδησία
• όσοι βάζουν το κοινωνικό πάνω από το ατομικό
• εργατικοί
• οι έχοντες ουσιαστική κοινωνική δράση
• πρωτότυποι, ρηξικέλευθοι, επαναστάτες
• αλτρουιστές, φιλάνθρωποι
• ειρηνιστές
Αιτίες απόκρυψής τους
• οικονομικοί λόγοι
• πολιτικές σκοπιμότητες: τακτική χειραγώγησης
• έλλειψη παιδείας-μόρφωσης
• άγνοια παράδοσης, ιστορίας
• δυσλειτουργία θεσμών
• δυσλειτουργία Μ.Μ.Ε.
• κατευθυνόμενη ενημέρωση
• έλλειψη δημοκρατίας
• εθνικά «συμφέροντα»
• οργανωμένα άνομα συμφέροντα: μασονία, σατανιστές, παραεκκλησιαστικοί κύκλοι…
Ρόλος αρνητικών προτύπων
• καταναλωτισμός
• υλισμός, υλικός ευδαιμονισμός
• έλλειψη πνευματικών ασχολιών
• έλλειψη κριτικής σκέψης
• μοναδικός σκοπός: χρήμα
• δογματισμός, φανατισμός
• ατομικισμός, ιδιοτέλεια
• αποπροσανατολισμός νέων
• βία, εγκληματικότητα
• μιμητισμός
www.vlioras.gr
o Κάποιος ή κάτι που κατέχει σε βαθμό τελειότητας κάποια χαρακτηριστική ιδιότητα, για την κατηγορία στην οποία ανήκει, και που χρησιμεύει ως παράδειγμα προς μίμηση / πρόσωπο ή κατάσταση που προκαλεί το θαυμασμό μας και την επιθυμία να το μιμηθούμε (http://www.komvos.edu.gr)
• Ειδολογικός χωρισμός: Επιστημονικά, τεχνολογικά, τέχνης, κοινωνικής ζωής, ηθικά, ιδεολογικά, πολιτικά, καταναλωτικά…
• Διαφορά προτύπου-ειδώλου: (είδωλο: αντίληψη ψευδής και εσφαλμένη, για την οποία ένα κοινωνικό σύνολο δείχνει μιαν έμμονη και τυφλή πίστη / πρόσωπο που είναι αντικείμενο υπέρμετρης και τυφλής αγάπης, λατρείας, πίστης, θαυμασμού)
• Ιστορική αναδρομή στην ελληνική πραγματικότητα:
Ανατρέχοντας στο παρελθόν μπορούμε λειτουργώντας ως επί το πλείστον αφαιρετικά κατά χρονικές περιόδους και κατά γεωγραφικές περιοχές να δούμε ως ένα βαθμό τα πρότυπα που κάθε κοινωνία έθετε ως μοντέλα μίμησης ή σύγκρισης ή ως υποδείγματα δράσης για τα μέλη της. Έτσι, ξεκινώντας από τη μυκηναϊκή εποχή και λαμβάνοντας υπόψη μας τις απεικονίσεις της στα ομηρικά έπη θα μπορούσαμε να πούμε ότι πρότυπο θεωρούνται οι γενναίοι ήρωες, οι άνθρωποι που ξεχωρίζουν στη μάχη αλλά και στην ειρήνη με την αρετή τους.
Στη συνέχεια, πηγαίνοντας στην Ελλάδα του 5ου αιώνα π.Χ., βλέπουμε να θεωρείται πρότυπο ο «καλός καγαθός» πολίτης, δηλαδή ο πολίτης που, αφενός προσέχει τον εαυτό του, έχει δηλαδή γυμνασμένο σώμα και καλλιεργημένο πνεύμα, αφετέρου συμμετέχει ενεργά στη ζωή και για το καλό της κοινωνίας όπου ανήκει.
Ο κοσμοπολιτισμός των ελληνιστικών χρόνων όσο και των βυζαντινών είναι αυτός που επιβάλλει το πρότυπο του ανθρώπου που έχει μια ευρεία μόρφωση, εμφορούμενη από ανθρωπιστικά ιδανικά, ώστε να συνεισφέρει, μέσα από μια διαδικασία συγκρητισμού και συγκερασμού των επιμέρους τάσεων, στον καθολικό άνθρωπο. Επιπλέον, από το Βυζάντιο και πέρα, ο χριστιανισμός είναι αυτός που επηρεάζει την εκλογή και διαμόρφωση προτύπων.
Η τουρκοκρατία και η συνακόλουθη σκλαβιά του ελληνικού γένους ήταν αυτή που επέβαλε το πρότυπο των αδούλωτων ανθρώπων, των κλεφτών και των αρματολών, καθώς και το πρότυπο των μορφωμένων ανθρώπων, μια και ήταν διάχυτη την εποχή του νεοελληνικού διαφωτισμού η πεποίθηση ότι η μόρφωση θα φέρει την απελευθέρωση και την ελευθερία. Μετά την πραγμάτωση της τελευταίας από το 1830 κ.ε. ως πρότυπο στον ελλαδικό χώρο επικράτησε η μορφή του ανθρώπου που αγωνίζεται για την ανόρθωση του επί 400 χρόνια σκλαβωμένου γένους και για την πρόοδο και εν γένει ευημερία του.
Έτσι, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, και μέσα από διαλείμματα πολεμικά, όπου ως πρότυπα προβάλλονταν γενναίες και ηρωικές μορφές, οι Έλληνες είχαν ως πρότυπά τους συγγραφείς και διανοούμενους σπουδαίους, κληρικούς και επιστήμονες, πολιτικούς και γενικότερα ανθρώπους που πάσχιζαν για το καλό της πατρίδας αλλά και της ανθρωπότητας ολόκληρης.
Τα τελευταία όμως χρόνια κάτι άλλαξε και στην Ελλάδα. Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και ενημέρωσης άλλαξαν τους κανόνες της σταδιακής προβολής και επικράτησης προτύπων, μέσα από διαδικασίες και πρακτικές κοινωνικές, κι άρχισαν να επιβάλλουν, για δικούς τους υποχθόνιους κι αφανείς λόγους, «πρότυπα» που το μόνο που πετυχαίνουν είναι ο αποπροσανατολισμός κι ο εξευτελισμός της έννοιας άνθρωπος σε όλους τους τομείς.
Κυρίως Θέμα
Συχνά προβαλλόμενα πρότυπα
• homo teleopticus (κλέφτες, βιαστές, βαρυποινίτες, διαζευγμένοι…)
• εξωτερική ομορφιά: μοντέλα, «γλάστρες»…
• έλλειψη μόρφωση;
• φανατικοί, φορείς θρησκευτικής μισαλλοδοξίας, εθνικιστικών εξάρσεων
• αμοραλιστές, εγωιστές, ατομιστές
• πνευματικοί άνθρωποι «μαϊντανοί»!
• υψηλόμισθοι αθλητές ελάχιστων αθλημάτων
• καλλιτεχνικοί «αστέρες» (stars!)
• τυχοδιώκτες πολιτικοί
• καιροσκόποι, συμφεροντολόγοι, κοινά, ιδιώτευση
• homo consumens (=άνθρωπος καταναλωτής)
• υλισμός, πλούτος, οικονομικά επιτυχημένοι
• ήσσων προσπάθεια
• άγλωσσοι «εξεγερμένοι» νέοι
• προοδευτικοί «ευρωλιγούρηδες»
• διαφορετικοί μέχρι προκλήσεως
Αξία προτύπων
• προσανατολίζουν, αποτελούν σημεία αναφοράς-στήριξης
• καθοδηγούν
• προωθούν την πνευματική καλλιέργεια
• οδηγούν στον αλτρουϊσμό, ατομισμό
• στηρίζουν, ιδίως τους νέους
• «μετασταλάζουν» συσσωρευμένη πείρα
• συμβάλλουν στην ομαλή/σωστή κοινωνικοποίηση
• εξασφαλίζουν κοινωνική συνοχή (εάν είναι ευρείας αποδοχής)
• βοηθούν στην διαμόρφωση του χαρακτήρα & της προσωπικότητας
• διδάσκουν: δείχνουν το δίκαιο, όμορφο, σωστό, καλό…
• δ(ε)ί(χ)νουν ιδανικά, αξίες, στάσεις ζωής
• μορφώνουν, παραδειγματίζουν για υψηλές αξίες: ελευθερία, δικαιοσύνη, ειρήνη, αγάπη, αλήθεια…
• στηρίζουν τη δημοκρατία
• πολεμούν τον ρατσισμό, εθνικισμό
• προωθούν την οικολογική συνείδηση
Ε3α. Ουσιαστικότερα-αφανέστερα πρότυπα
• ηθικοί, τίμιοι
• μορφωμένοι
• καλλιεργημένοι (πνευματικά, ψυχικά κι όχι μόνο σωματικά)
• όσοι έχουν να επιδείξουν αξιοζήλευτη ατομική ή κοινωνική δράση-έργο
• όσοι προάγουν την κοινωνία, επιστήμη, πολιτισμό
• πνευματικοί άνθρωποι, γνώστες παράδοσης
• ολοκληρωμένες προσωπικότητες
• όσοι έχουν κριτική ικανότητα
• όσοι ελέγχουν/στιγματίζουν την εξουσία, τα κακώς κείμενα…
• όσοι καλλιεργούν την πίστη στον άνθρωπο, εξανθρωπίζουν
• ασυμβίβαστοι, αγωνιστές
• όσοι βοηθούν την κοινωνική αυτοσυνειδησία
• όσοι βάζουν το κοινωνικό πάνω από το ατομικό
• εργατικοί
• οι έχοντες ουσιαστική κοινωνική δράση
• πρωτότυποι, ρηξικέλευθοι, επαναστάτες
• αλτρουιστές, φιλάνθρωποι
• ειρηνιστές
Αιτίες απόκρυψής τους
• οικονομικοί λόγοι
• πολιτικές σκοπιμότητες: τακτική χειραγώγησης
• έλλειψη παιδείας-μόρφωσης
• άγνοια παράδοσης, ιστορίας
• δυσλειτουργία θεσμών
• δυσλειτουργία Μ.Μ.Ε.
• κατευθυνόμενη ενημέρωση
• έλλειψη δημοκρατίας
• εθνικά «συμφέροντα»
• οργανωμένα άνομα συμφέροντα: μασονία, σατανιστές, παραεκκλησιαστικοί κύκλοι…
Ρόλος αρνητικών προτύπων
• καταναλωτισμός
• υλισμός, υλικός ευδαιμονισμός
• έλλειψη πνευματικών ασχολιών
• έλλειψη κριτικής σκέψης
• μοναδικός σκοπός: χρήμα
• δογματισμός, φανατισμός
• ατομικισμός, ιδιοτέλεια
• αποπροσανατολισμός νέων
• βία, εγκληματικότητα
• μιμητισμός
www.vlioras.gr
Χάσμα Γενεών (διάγραμμα έννοιας)
Ορισμός: Μπορούμε να θεωρήσουμε ως χάσμα γενεών τη διαμορφωμένη κατάσταση στην οποία παρατηρείται ένα αδιέξοδο στις σχέσεις νέων και «ώριμων», ένα κενό επικοινωνίας και ανταλλαγής απόψεων, ένα καθεστώς αμοιβαίας αντιπαλότητας και καχυποψίας που αναιρεί κάθε προσπάθεια προσέγγισης και κατανόησης των μεν από τους δε. / Με τον όρο «χάσμα των γενεών» εννοούμε τη μεγάλη απόσταση που χαρακτηρίζει τις δυο γενιές κάθε εποχής, τους νέους και τους ώριμους, ως προς τις πεποιθήσεις, ιδέες, αντιλήψεις, τον τρόπο, τη σκέψη και τη στάση ζωής γενικότερα. Έτσι, οι δυο γενιές κλείνονται στον εαυτό τους και επιδίδονται σε μια «πολεμική» η μια εναντίον της άλλης.
Παραγωγική μέθοδος: πολλά προβλήματα χάσμα
Αιτιάσεις Μεγάλων Νέους
• γλωσσική αφασία
• κακή χρήση της γλώσσας
• σεβασμού
• ανυπακοή
• «έκλυση» ηθών, αμοραλισμό
• μη παραδοχή των αξιών, της παράδοσης…
• αδιαλλαξία
• διαλόγου
• αδιαφορία
• επιπολαιότητα
• ανευθυνότητα, ανωριμότητα
• ασυδοσία
• επαναστατική διάθεση βία
• άκριτη αμφισβήτηση των πάντων, μηδενισμό
• ιδανικών, σωστών προτύπων
• άκριτη υποταγή στη μόδα
• απειρία
• …
Αιτιάσεις Νέων Μεγάλους
• ξύλινη γλώσσα
• συντηρητισμός (ιδέες, εμφάνιση…)
• κομφορμισμός, αναχρονιστικοί, δογματισμός
• συμβιβασμός
• αδιαλλαξία, κατανόησης
• διαλόγου, επικοινωνίας, επαφής
• υποκρισία, καχυποψία
• ασυνέπεια, αντιφάσεις
• φιλοχρηματία, χρησιμοθηρία, ωφελιμισμός
• συμφεροντολόγοι
• πατερναλιστική συμπεριφορά
• υπερβολική αυστηρότητα, ελευθερίας, καταπιεστικές (σ)τάσεις
• πουριτανισμός
• κληροδότες άκοσμου κόσμου
• υλισμό
• …
Εν γένει προβλήματα επικοινωνίας ανθρώπων
• ταχύτατος & αγχώδης ρυθμός ζωής
• ελεύθερου χρόνου
• αμφίδρομης επικοινωνίας, πρόκριση μονοσήμαντης: Μ.Μ.Ε.
• διαλόγου
• ψευτιά, υποκρισία
• αναξιοκρατία
• ωφελιμιστική εποχή
• υπερκατανάλωση προϊόντων αλλά και αισθημάτων, αναγκών…
• μηχανικός & αλλοτριωτικός χαρακτήρας της εργασίας
• χωρική διευθέτηση που ευνοεί τη «μόνωση»: μεγαλοπόλεις, πολυκατοικίες…
• απομάκρυνση από τη φύση
• αλλοτρίωση εν γένει
• …
Ειδικότερες αιτίες χάσματος
• διαφορά ηλικίας !!!
• διαφορετικά χαρακτηριστικά, ενδιαφέροντα, ψυχοσύνθεση, ασχολίες…
• η γοργά εξελισσόμενη / μεταλλασσόμενη / μεταβατική εποχή
• ταχύτατοι ρυθμοί εξέλιξης-προόδου, αδυναμία παρακολούθησής τους (από τους μεγάλους κυρίως)
• γρηγορότερη «ωρίμανση» των νέων
• τάση «υπερπροστατευτισμού» (εκ μέρους των μεγάλων)
• ασυνέπεια / υποκρισία (μεγάλων)
• ψεύτικα πολλά μεγάλα λόγια-ρητορισμός (μεγάλων συνήθως)
• συμβιβασμός
• γραφειοκρατία-παραγκωνισμός των νέων
• τάση αμφισβήτησης των πάντων (από τους νέους)
• αυθορμητισμός (νέων)
• σεβασμού (από τους νέους)
• αξιών, ιδανικών, προτύπων…
• άγνοια γλώσσας, ιστορίας, παράδοσης…
• εγωισμός
• αμοιβαίας εμπιστοσύνης
• αμοιβαία καχυποψία, υποψία υπεροχής της άλλης πλευράς
• ανταγωνιστική δομή της κοινωνίας
• αναχρονιστική παιδεία
• κρίση αυταρχικού μοντέλου διαπαιδαγώγησης: ο διδάσκων θα κρίνεται…
• ανεργία / αεργία
• γκρέμισμα ηθικών αξιών
• προβολής σωστών προτύπων
• άσχημος ρόλος Μ.Μ.Ε.
• αυτογνωσίας, αυτοκριτικής
• …
Συνέπειες χάσματος
• τάσεις γρήγορης φυγής, πρόωρης χειραφέτησης, ανεξαρτητοποίησης
• εγκατάλειψη γερόντων (γηροκομεία)
• (απο)μόνωση και των δύο πλευρών στον κόσμο τους
• περιθωριοποίηση
• συμβατικότητα στις κοινωνικές σχέσεις ψεύτικες συμπεριφορές υποκρισία, καχυποψία (επίταση του φαινομένου)
• αδιαφορία εν γένει, απραξία
• αδιαφορία για τα κοινά
• απογοήτευση, ανάπτυξη εσωστρεφών τάσεων
• ανώμαλη ενηλικίωση & κοινωνικοποίηση νέων
• κλονισμός των θεσμών, προτύπων, αξιών…
• κοινωνικές αταξίες/αναστατώσεις
• καλλιέργεια, εγωιστικών τάσεων, αντιπαλότητας, ανταγωνισμών, συγκρούσεων, βίας-επιθετικότητας
Τρόποι αντιμετώπισης
Δεν είναι λογικό αλλά και φυσιολογικό να κλείσει τελείως το χάσμα αυτό, αφού κάθε γενιά, όπως είπαμε, έχει τη δική της ιδιοσυγκρασία. Πέρα απ' αυτό, είναι δυνατό να έχουμε απόλυτη ταύτιση νέων και ώριμων σ' όλους τους τομείς της ζωής; Τότε η ζωή θα μεταβαλλόταν σ' ένα απέραντο «νεκροταφείο», αφού τίποτα πια δε θα εκινείτο· και «ό,τι δεν κινείται δε ζει», έλεγε ο Λάιμπνιτς και πριν 2000 χρόνια ο Ηράκλειτος, «Τα πάντα ρει»…
• συνειδητοποίηση της διαφορετικότητας
• συνειδητοποίηση ανάγκης προσέγγισης
• αιτιών
• προσπάθεια
• εγωισμού
• διαλλακτική-υποχωρητική στάση
• Διάλογος
• παρακολούθηση εξελίξεων εκ μέρους των μεγάλων, ενημέρωση
• συντηρητικότητας / αυταρχικότητας
• παροχή βοήθειας-προώθηση των νέων
• ειλικρίνεια, συνέπεια λόγων-έργων
• αμοιβαία εμπιστοσύνη
• υγιής παιδεία
• εξάλειψη κοινωνικών αντιθέσεων
• σωστή κοινωνικοποίηση
• Δημοκρατία-Ελευθερία
• ουσιαστική επικοινωνία
• συνεργασία
Παραγωγική μέθοδος: πολλά προβλήματα χάσμα
Αιτιάσεις Μεγάλων Νέους
• γλωσσική αφασία
• κακή χρήση της γλώσσας
• σεβασμού
• ανυπακοή
• «έκλυση» ηθών, αμοραλισμό
• μη παραδοχή των αξιών, της παράδοσης…
• αδιαλλαξία
• διαλόγου
• αδιαφορία
• επιπολαιότητα
• ανευθυνότητα, ανωριμότητα
• ασυδοσία
• επαναστατική διάθεση βία
• άκριτη αμφισβήτηση των πάντων, μηδενισμό
• ιδανικών, σωστών προτύπων
• άκριτη υποταγή στη μόδα
• απειρία
• …
Αιτιάσεις Νέων Μεγάλους
• ξύλινη γλώσσα
• συντηρητισμός (ιδέες, εμφάνιση…)
• κομφορμισμός, αναχρονιστικοί, δογματισμός
• συμβιβασμός
• αδιαλλαξία, κατανόησης
• διαλόγου, επικοινωνίας, επαφής
• υποκρισία, καχυποψία
• ασυνέπεια, αντιφάσεις
• φιλοχρηματία, χρησιμοθηρία, ωφελιμισμός
• συμφεροντολόγοι
• πατερναλιστική συμπεριφορά
• υπερβολική αυστηρότητα, ελευθερίας, καταπιεστικές (σ)τάσεις
• πουριτανισμός
• κληροδότες άκοσμου κόσμου
• υλισμό
• …
Εν γένει προβλήματα επικοινωνίας ανθρώπων
• ταχύτατος & αγχώδης ρυθμός ζωής
• ελεύθερου χρόνου
• αμφίδρομης επικοινωνίας, πρόκριση μονοσήμαντης: Μ.Μ.Ε.
• διαλόγου
• ψευτιά, υποκρισία
• αναξιοκρατία
• ωφελιμιστική εποχή
• υπερκατανάλωση προϊόντων αλλά και αισθημάτων, αναγκών…
• μηχανικός & αλλοτριωτικός χαρακτήρας της εργασίας
• χωρική διευθέτηση που ευνοεί τη «μόνωση»: μεγαλοπόλεις, πολυκατοικίες…
• απομάκρυνση από τη φύση
• αλλοτρίωση εν γένει
• …
Ειδικότερες αιτίες χάσματος
• διαφορά ηλικίας !!!
• διαφορετικά χαρακτηριστικά, ενδιαφέροντα, ψυχοσύνθεση, ασχολίες…
• η γοργά εξελισσόμενη / μεταλλασσόμενη / μεταβατική εποχή
• ταχύτατοι ρυθμοί εξέλιξης-προόδου, αδυναμία παρακολούθησής τους (από τους μεγάλους κυρίως)
• γρηγορότερη «ωρίμανση» των νέων
• τάση «υπερπροστατευτισμού» (εκ μέρους των μεγάλων)
• ασυνέπεια / υποκρισία (μεγάλων)
• ψεύτικα πολλά μεγάλα λόγια-ρητορισμός (μεγάλων συνήθως)
• συμβιβασμός
• γραφειοκρατία-παραγκωνισμός των νέων
• τάση αμφισβήτησης των πάντων (από τους νέους)
• αυθορμητισμός (νέων)
• σεβασμού (από τους νέους)
• αξιών, ιδανικών, προτύπων…
• άγνοια γλώσσας, ιστορίας, παράδοσης…
• εγωισμός
• αμοιβαίας εμπιστοσύνης
• αμοιβαία καχυποψία, υποψία υπεροχής της άλλης πλευράς
• ανταγωνιστική δομή της κοινωνίας
• αναχρονιστική παιδεία
• κρίση αυταρχικού μοντέλου διαπαιδαγώγησης: ο διδάσκων θα κρίνεται…
• ανεργία / αεργία
• γκρέμισμα ηθικών αξιών
• προβολής σωστών προτύπων
• άσχημος ρόλος Μ.Μ.Ε.
• αυτογνωσίας, αυτοκριτικής
• …
Συνέπειες χάσματος
• τάσεις γρήγορης φυγής, πρόωρης χειραφέτησης, ανεξαρτητοποίησης
• εγκατάλειψη γερόντων (γηροκομεία)
• (απο)μόνωση και των δύο πλευρών στον κόσμο τους
• περιθωριοποίηση
• συμβατικότητα στις κοινωνικές σχέσεις ψεύτικες συμπεριφορές υποκρισία, καχυποψία (επίταση του φαινομένου)
• αδιαφορία εν γένει, απραξία
• αδιαφορία για τα κοινά
• απογοήτευση, ανάπτυξη εσωστρεφών τάσεων
• ανώμαλη ενηλικίωση & κοινωνικοποίηση νέων
• κλονισμός των θεσμών, προτύπων, αξιών…
• κοινωνικές αταξίες/αναστατώσεις
• καλλιέργεια, εγωιστικών τάσεων, αντιπαλότητας, ανταγωνισμών, συγκρούσεων, βίας-επιθετικότητας
Τρόποι αντιμετώπισης
Δεν είναι λογικό αλλά και φυσιολογικό να κλείσει τελείως το χάσμα αυτό, αφού κάθε γενιά, όπως είπαμε, έχει τη δική της ιδιοσυγκρασία. Πέρα απ' αυτό, είναι δυνατό να έχουμε απόλυτη ταύτιση νέων και ώριμων σ' όλους τους τομείς της ζωής; Τότε η ζωή θα μεταβαλλόταν σ' ένα απέραντο «νεκροταφείο», αφού τίποτα πια δε θα εκινείτο· και «ό,τι δεν κινείται δε ζει», έλεγε ο Λάιμπνιτς και πριν 2000 χρόνια ο Ηράκλειτος, «Τα πάντα ρει»…
• συνειδητοποίηση της διαφορετικότητας
• συνειδητοποίηση ανάγκης προσέγγισης
• αιτιών
• προσπάθεια
• εγωισμού
• διαλλακτική-υποχωρητική στάση
• Διάλογος
• παρακολούθηση εξελίξεων εκ μέρους των μεγάλων, ενημέρωση
• συντηρητικότητας / αυταρχικότητας
• παροχή βοήθειας-προώθηση των νέων
• ειλικρίνεια, συνέπεια λόγων-έργων
• αμοιβαία εμπιστοσύνη
• υγιής παιδεία
• εξάλειψη κοινωνικών αντιθέσεων
• σωστή κοινωνικοποίηση
• Δημοκρατία-Ελευθερία
• ουσιαστική επικοινωνία
• συνεργασία
Πέμπτη 18 Φεβρουαρίου 2010
Επιστήμη και η ευθύνη του επιστήμονα
Επιστήμη : Η τεκμηριωμένη γνώση που απορρέει από την παρατήρηση, το πείραμα και τη λογική απόδειξη με βάση καθορισμένη μεθοδολογία. Οι γνώσεις αυτές οργανώνονται σε διάφορους τομείς (επιμέρους κλάδοι των επιστημών) και επιδιώκουν να ερμηνεύσουν τα φαινόμενα της φύσης και της κοινωνίας (φυσικοθετικές και κοινωνικές επιστήμες) ή την ανθρώπινη συμπεριφορά (ανθρωπιστικές επιστήμες).
Ρόλος και στόχοι της επιστημονικής ανάπτυξης
• Να κατανοήσει το κοσμικό μυστήριο και να απαντήσει στα αιώνια ερωτήματα του ανθρώπου για τη ζωή και τον κόσμο ανακαλύπτοντας τη βέβαιη και αντικειμενική αλήθεια, αυτή που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση.
• Να φωτίσει πνευματικά τον άνθρωπο, να συμβάλλει στην απαλλαγή του από την άγνοια, τις δεισιδαιμονίες και τις προκαταλήψεις και να ερμηνεύσει την ανθρώπινη συμπεριφορά συμβάλλοντας στην αυτογνωσία και την αυτοβελτίωση.
• Να ερμηνεύσει το φυσικό περιβάλλον και να το κατανοήσει στις πραγματικές του διαστάσεις συμβάλλοντας στην προστασία του και στην απελευθέρωση του ανθρώπου από τους περιορισμούς που θέτει η φύση.
• Να απαλλάξει τον άνθρωπο από τις ασθένειες, ανεβάζοντας το μέσο όρο ζωής και βελτιώνοντας την ποιότητά της (Ιατρική, Γενετική).
• Να εξασφαλίσει τη βελτίωση των συνθηκών της καθημερινής ζωής και εργασίας παρέχοντας αγαθά και ανέσεις που ελαφρύνουν τη ζωή του και τον απαλλάσσουν από την επίμοχθη εργασία.
• Να κατανοήσει τη δομή και τη λειτουργία του κοινωνικού περιβάλλοντος και να συντελέσει στη βελτίωση της λειτουργίας των θεσμών της (οικογένεια, εκπαίδευση, οικονομία, δημοκρατία κ.ά.), ώστε να ικανοποιούνται αποτελεσματικότερα οι κοινωνικές ανάγκες.
Η ευθύνη του επιστήμονα
• Αναζήτηση της γνώσης, άριστη κατάρτιση στο αντικείμενό του και ευρύτερη καλλιέργεια και παιδεία, ώστε να αποφεύγει την πνευματική μονομέρεια.
• Καθορισμός φραγμών και ορίων στην επιστημονική έρευνα με γνώμονα την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του περιβάλλοντος και της ζωής.
• Ανάληψη της ευθύνης για την παραγόμενη γνώση. Οφείλει να αναρωτιέται σε ποιον παρέχει τη γνώση, με ποια μέσα την παράγει και για ποιο σκοπό θα χρησιμοποιηθεί.
• Συνεργασία με άλλους επιστήμονες για την επίλυση των σύγχρονων προβλημάτων σε προγράμματα που υπηρετούν την ειρήνη, την ευημερία, την υγεία και την προστασία της φύσης, ώστε η επιστήμη να γίνεται κοινωνικό λειτούργημα.
• Διαφώτιση της κοινής γνώμης για τη συνετή χρησιμοποίηση των επιτευγμάτων της επιστήμης, εξήγηση της σημασίας και των κινδύνων που απορρέουν απ΄ αυτά.
• Αντίσταση στην κερδοσκοπία, τις οικονομικές πιέσεις, τον τυχοδιωκτισμό και τις σειρήνες της δόξας και της δημοσιότητας. Η εντιμότητα και η συνέπεια λόγων και έργων διακρίνει τον υπεύθυνο επιστήμονα από τον απλό τυχοδιώκτη.
Προβλήματα που οφείλονται στην αρνητική χρήση των επιστημονικών επιτευγμάτων
1. Στράτευση της γνώσης σε πολεμικούς σκοπούς / Κίνδυνοι για την ειρήνη
Η δύναμη της επιστημονικής γνώσης χρησιμοποιείται στα πλαίσια του διεθνούς ανταγωνισμού για την εξασφάλιση της υπεροπλίας. Έτσι τα κράτη κατευθύνουν την επιστημονική έρευνα στην παραγωγή όλο και πιο φονικών όπλων μαζικής καταστροφής υπονομεύοντας την ειρήνη στον πλανήτη.
2. Οικολογικό πρόβλημα
Η επιστημονική γνώση πολλαπλασιάζει την παρέμβαση του ανθρώπου πάνω στο περιβάλλον με την αλόγιστη βιομηχανική ανάπτυξη και την υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων με συνέπεια να διαταράσσεται η οικολογική ισορροπία.
3. Υπέρβαση του μέτρου – Ύβρις
Η επιστημονική πρόοδος απελευθερώνει τρομακτικές δυνάμεις τις οποίες ο άνθρωπος αδυνατεί να τιθασεύσει. Η παρέμβαση του ανθρώπου στο έργο της φύσης μπορεί να έχει ανεξέλεγκτες επιπτώσεις, εφόσον η ανθρώπινη αλαζονεία μπορεί να ανοίξει «το κουτί της Πανδώρας» και η Νέμεση(τιμωρία) να διαδεχτεί την Ύβρη (αλαζονεία).
4. Κερδοσκοπική διαχείριση του επιστημονικού πλούτου/ Κλωνοποίηση
Σημαντικοί κίνδυνοι απορρέουν από την κερδοσκοπική διαχείριση και οικονομική εκμετάλλευση των επιστημονικών ανακαλύψεων στον τομέα της Γενετικής. Για παράδειγμα η εξάπλωση των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων εξασφαλίζει τεράστια κέρδη στις επιχειρήσεις, αλλά εγκυμονεί πιθανούς κινδύνους για την υγεία. Επιπλέον η παραγωγή εμβρύων για «ανθρώπινα ανταλλακτικά» αποτελεί μια χαρακτηριστική ζοφερή πιθανότητα.
5. Πολιτική εκμετάλλευση της επιστημονικής γνώσης
Η επιστημονική γνώση γίνεται συχνά όπλο χειρισμού της κοινής γνώμης (προπαγάνδα, διαφήμιση), παραβίασης των ατομικών ελευθεριών (επόπτευση ιδιωτικής ζωής) και προσβολής της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (ψυχολογικός εξαναγκασμός, βασανιστήρια κ.ά. ).
6. «Επιστήμη για την επιστήμη» / πνευματική μονομέρεια
Η επιστημονική πρόοδος αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός, ενώ είναι απλώς ένα μέσο. Η αντίληψη αυτή καθιστά τον επιστήμονα μονομερή και τον απομονώνει από την κοινωνική ζωή και τα προβλήματα, με αποτέλεσμα να λειτουργεί περισσότερο ως επαγγελματίας παρά ως πνευματικός άνθρωπος με κοινωνική αποστολή.
Πως θα προστατευτούμε από την αρνητική χρήση των επιστημονικών επιτευγμάτων ;
Αποτελεί, λοιπόν, ζωτική ανάγκη για την ανθρωπότητα ο προσανατολισμός της επιστημονικής προόδου σε ανθρωπιστικούς σκοπούς, ώστε να αποφύγουμε τους παραπάνω κινδύνους που απειλούν το μέλλον της ανθρωπότητας. Γι’ αυτό απαιτείται:
• Η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και η ανάδειξη και κατανόηση των κινδύνων, εφόσον η επιστημονική πρόοδος μας αφορά όλους.
• Ο καθορισμός των ορίων και των μέσων της επιστημονικής έρευνας από τη δημοκρατική πολιτεία και τους διεθνείς οργανισμούς με τη θέσπιση διεθνούς νομοθετικού πλαισίου που θα διασφαλίζει τον αυστηρό έλεγχο των ερευνητικών κέντρων και τη διαφάνεια.
• Η πολιτική βούληση των κυβερνήσεων και η διεθνής συνεργασία για να προστατευτεί η κοινωνία από τον κίνδυνο της ανεξέλεγκτης κερδοσκοπίας των επιχειρήσεων και του τυχοδιωκτισμού ανεύθυνων επιστημόνων.
• Η υιοθέτηση από την ίδια την επιστημονική κοινότητα δεοντολογικών κανόνων και η μέριμνα για την εφαρμογή τους στα πλαίσια των επιστημονικών ερευνών.
• Η υπευθυνότητα και η συνειδητοποίηση της κοινωνικής διάστασης του ρόλου του επιστήμονα και η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών, ώστε με την ένταξη της επιστημονικής του δράσης στην υπηρεσία της κοινωνίας η επιστήμη να γίνεται κοινωνικό λειτούργημα.
• Η ολοκληρωμένη παιδεία και η ηθική συγκρότηση του επιστήμονα: εντιμότητα, συνέπεια, ανιδιοτέλεια, συναίσθηση της κοινωνικής του αποστολής.
ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
ΚΕΙΜΕΝΟ
O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται ως αιώνας των μεγαλύτερων και σημαντικότερων κοινωνικο-οικονομικών αλλαγών. Με τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας, ο μέσος "Δυτικός άνθρωπος" ζει στο κατώφλι του 21ου αιώνα μία πολύ διαφορετική καθημερινή ζωή από τον αντίστοιχο άνθρωπο των αρχών του 20ου αιώνα. Ένα σημαντικό ποσοστό ευθύνης γι' αυτές τις δραματικές αλλαγές στην καθημερινή ζωή φέρει και η πρόοδος στις λεγόμενες βιοϊατρικές επιστήμες. Η ανακάλυψη της δομής του DNA, πριν από 45 περίπου χρόνια, και η επακόλουθη "έκρηξη γνώσης" στους τομείς της Μοριακής Βιολογίας και της Γενετικής φέρνουν την ανθρωπότητα αντιμέτωπη με μια νέα τάξη πραγμάτων.
Έχουμε πλέον επιλύσει σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα της στειρότητας με τη χρήση μεθόδων τεχνητής αναπαραγωγής και ταυτόχρονα είμαστε σε θέση να επιλέξουμε το φύλο του παιδιού μας. Η πλήρης χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος αλλά και η υφιστάμενη απομόνωση και ο χαρακτηρισμός της λειτουργίας μερικών εκατοντάδων γονιδίων θα οδηγήσουν πιθανότατα στο εγγύς μέλλον στη θεραπεία πολλών ασθενειών. Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί και τρόφιμα υπόσχονται ότι θα επιλύσουν το πρόβλημα του υποσιτισμού, όμως ταυτόχρονα δημιουργούν τεράστια βιοηθικά προβλήματα. Παράλληλα, η πρόσφατη κλωνοποίηση ζωντανών οργανισμών μπορεί να επιλύσει και αυτή θέματα υποσιτισμού και επάρκειας οργάνων, όμως εγκυμονείται κίνδυνος δημιουργίας γενεών πανομοιοτύπων οργανισμών προς εκμετάλλευση και ταυτόχρονα αναδεικνύει επικίνδυνες απόψεις περί δημιουργίας μιας "αρίας φυλής".
Πού βαδίζουμε, άραγε; Για χάρη ποιας προόδου και μελλοντικής ευδαιμονίας η επιστημονική κοινότητα αλλά και ολόκληρη η ανθρωπότητα πρέπει, αλόγιστα, να συνεχίσει αυτό τον δρόμο;
Το μείζον ερώτημα της ανθρωπότητας και η διαχρονική αγωνία της είναι να εξηγηθεί ο σκοπός και το νόημα της ζωής και του θανάτου. Εάν προσεγγίσουμε κάποτε την αλήθεια αναφορικά με αυτά τα θεμελιακά ερωτήματα, ίσως μπορέσουμε τότε να επαναπροσδιορίσουμε τις αξίες μας και τους τρόπους επίτευξής των. (...) Αποτελεί κανόνα της φύσης, κανόνα της βιολογίας, να υπάρχει και "θεϊκά" να μη διαταράσσεται η θεμελιώδης ακολουθία: γένεση, ζωή, αναπαραγωγή, θάνατος. Με βάση τα προαναφερόμενα, εάν οι άνθρωποι ήταν αθάνατοι ή γενικότερα κάποια μορφή ζωής ήταν αθάνατη, το οξύμωρο συμπέρασμα είναι ότι: το συγκεκριμένο είδος ζωής θα εξέλιπε μέσα σε λίγες σχετικά γενεές, διότι το περιβάλλον θα άλλαζε και δεν θα μπορούσαν αυτοί οι ζωντανοί οργανισμοί που το απαρτίζουν να αλλάξουν, ώστε να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. (...)
Μέχρις ότου απαντηθούν, εάν ποτέ, τέτοιου είδους φιλοσοφικά ερωτήματα, η δυνατότητα επίτευξης αθανασίας φαίνεται να βρίσκεται εκτός των γνωστών βιολογικών νόμων της φύσης. Αντίθετα, είναι προτιμότερο να βρεθούν εκείνοι οι τρόποι, ώστε να μετατραπεί το "ζην" σε "ευ ζην". Δηλαδή να προσδιοριστούν και να εφαρμοστούν εκείνα τα τεχνολογικά επιτεύγματα, τα οποία θα έχουν αποτέλεσμα οι άνθρωποι να γεννιούνται, να ζουν και να γερνούν με υγεία.
Είναι βέβαιο πως η Μοριακή Βιολογία και η Γενετική έχουν ανοίξει νέους ορίζοντες στη μελέτη και κατανόηση της λειτουργίας του ανθρώπινου οργανισμού. Αυτό το ταξίδι, το οποίο ξεκίνησε πριν από λίγα σχετικά χρόνια στον άγνωστο και μαγευτικό κόσμο των βιολογικών νοημάτων της ζωής, δεν είναι ούτε εύκολο ούτε γρήγορο. Οι ταξιδιώτες πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με υπομονή, με περίσσεια γνώση, με αμφισβήτηση, αλλά προπαντός με ηθική δεοντολογία. Σε κάθε περίπτωση, η Πολιτεία πρέπει να κρίνει και να αξιολογεί τους καρπούς και τις εμπειρίες τέτοιων εγχειρημάτων. Υπάρχουν άραγε γονίδια αθανασίας; Θα διαλευκανθούν πλήρως οι μοριακοί μηχανισμοί που διέπουν τη ζωή και τον θάνατο; Θα αποδεχθεί, ηθικά, η ανθρωπότητα σε μια τέτοια περίπτωση να παρέμβει; Αποτελεί προσωπική εκτίμηση ότι είναι προτιμότερο να στοχεύεται η ανεύρεση τρόπων βελτίωσης της ποιότητας της καθημερινής ζωής παρά τα επικίνδυνα ταξίδια με γνώμονα την ανθρώπινη ματαιοδοξία. Άλλωστε, όπως και ο ποιητής έχει δηλώσει:
... ηδονικά παντοτινά ζητάμε, μάταια πάντα...
(Διασκευή άρθρου του Στάθη Γκόνου από τον ημερήσιο τύπο)
Α. Για τις ανάγκες μιας συζήτησης που πρόκειται να γίνει στην τάξη σας με θέμα την εξέλιξη της Γενετικής, μελετήσατε το παραπάνω κείμενο. Να γράψετε μια περίληψη του κειμένου αυτού με την οποία θα ενημερώσετε τους συμμαθητές σας για το περιεχόμενό του. (100-120 λέξεις)
Μονάδες 25
Β1. Να αναπτύξετε σε 70-80 λέξεις το νόημα του παρακάτω αποσπάσματος του κειμένου: "εγκυμονείται κίνδυνος δημιουργίας γενεών πανομοιοτύπων οργανισμών προς εκμετάλλευση".
Μονάδες 10
Β2. α. Με ποια συλλογιστική πορεία (επαγωγική-παραγωγική) αναπτύσσει τη σκέψη του ο συγγραφέας στην πρώτη παράγραφο του κειμένου; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
Β2. β. Να εντοπίσετε τον τρόπο και τα μέσα πειθούς στην πρώτη παράγραφο.
Μονάδες 4+4=8
Β3. Σε ένα κείμενο επιστημονικού λόγου συναντάμε συχνά ένα ειδικό λεξιλόγιο, δηλαδή τους ειδικούς όρους που χρησιμοποιούνται σε μια συγκεκριμένη επιστήμη. Να γράψετε τέσσερις από αυτούς τους όρους που περιέχονται στο κείμενο αυτό.
Μονάδες 4
Β4. Ποιες είναι οι εκφράσεις του μεταφορικού και εικονοπλαστικού λόγου που χρησιμοποιεί ο αρθρογράφος στην τελευταία παράγραφο του κειμένου και ποια συναισθήματα προκαλούν στον αναγνώστη;
Μονάδες 5
Β5. Να δώσετε ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: αναπαραγωγής, θεμελιακά, διαταράσσεται, απαρτίζουν.
Μονάδες 8
Γ. Πληροφορηθήκατε από τον ημερήσιο τύπο ότι σε ερευνητικό κέντρο πρόκειται να γίνουν πρωτοποριακά πειράματα Γενετικής και προβληματιστήκατε για τη χρήση των αποτελεσμάτων τους. Να γράψετε ένα άρθρο για το περιοδικό του σχολείου σας, στο οποίο να εκφράσετε τις ανησυχίες σας για ενδεχόμενη κακή εφαρμογή της επιστημονικής γνώσης και να τονίσετε με επιχειρήματα ότι είναι αναγκαίο η επιστήμη να βρίσκεται διαρκώς στην υπηρεσία του ανθρώπου. (500-600 λέξεις)
Μονάδες 50
Πηγή: http://ekthesh.blogspot.com/
Ρόλος και στόχοι της επιστημονικής ανάπτυξης
• Να κατανοήσει το κοσμικό μυστήριο και να απαντήσει στα αιώνια ερωτήματα του ανθρώπου για τη ζωή και τον κόσμο ανακαλύπτοντας τη βέβαιη και αντικειμενική αλήθεια, αυτή που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση.
• Να φωτίσει πνευματικά τον άνθρωπο, να συμβάλλει στην απαλλαγή του από την άγνοια, τις δεισιδαιμονίες και τις προκαταλήψεις και να ερμηνεύσει την ανθρώπινη συμπεριφορά συμβάλλοντας στην αυτογνωσία και την αυτοβελτίωση.
• Να ερμηνεύσει το φυσικό περιβάλλον και να το κατανοήσει στις πραγματικές του διαστάσεις συμβάλλοντας στην προστασία του και στην απελευθέρωση του ανθρώπου από τους περιορισμούς που θέτει η φύση.
• Να απαλλάξει τον άνθρωπο από τις ασθένειες, ανεβάζοντας το μέσο όρο ζωής και βελτιώνοντας την ποιότητά της (Ιατρική, Γενετική).
• Να εξασφαλίσει τη βελτίωση των συνθηκών της καθημερινής ζωής και εργασίας παρέχοντας αγαθά και ανέσεις που ελαφρύνουν τη ζωή του και τον απαλλάσσουν από την επίμοχθη εργασία.
• Να κατανοήσει τη δομή και τη λειτουργία του κοινωνικού περιβάλλοντος και να συντελέσει στη βελτίωση της λειτουργίας των θεσμών της (οικογένεια, εκπαίδευση, οικονομία, δημοκρατία κ.ά.), ώστε να ικανοποιούνται αποτελεσματικότερα οι κοινωνικές ανάγκες.
Η ευθύνη του επιστήμονα
• Αναζήτηση της γνώσης, άριστη κατάρτιση στο αντικείμενό του και ευρύτερη καλλιέργεια και παιδεία, ώστε να αποφεύγει την πνευματική μονομέρεια.
• Καθορισμός φραγμών και ορίων στην επιστημονική έρευνα με γνώμονα την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του περιβάλλοντος και της ζωής.
• Ανάληψη της ευθύνης για την παραγόμενη γνώση. Οφείλει να αναρωτιέται σε ποιον παρέχει τη γνώση, με ποια μέσα την παράγει και για ποιο σκοπό θα χρησιμοποιηθεί.
• Συνεργασία με άλλους επιστήμονες για την επίλυση των σύγχρονων προβλημάτων σε προγράμματα που υπηρετούν την ειρήνη, την ευημερία, την υγεία και την προστασία της φύσης, ώστε η επιστήμη να γίνεται κοινωνικό λειτούργημα.
• Διαφώτιση της κοινής γνώμης για τη συνετή χρησιμοποίηση των επιτευγμάτων της επιστήμης, εξήγηση της σημασίας και των κινδύνων που απορρέουν απ΄ αυτά.
• Αντίσταση στην κερδοσκοπία, τις οικονομικές πιέσεις, τον τυχοδιωκτισμό και τις σειρήνες της δόξας και της δημοσιότητας. Η εντιμότητα και η συνέπεια λόγων και έργων διακρίνει τον υπεύθυνο επιστήμονα από τον απλό τυχοδιώκτη.
Προβλήματα που οφείλονται στην αρνητική χρήση των επιστημονικών επιτευγμάτων
1. Στράτευση της γνώσης σε πολεμικούς σκοπούς / Κίνδυνοι για την ειρήνη
Η δύναμη της επιστημονικής γνώσης χρησιμοποιείται στα πλαίσια του διεθνούς ανταγωνισμού για την εξασφάλιση της υπεροπλίας. Έτσι τα κράτη κατευθύνουν την επιστημονική έρευνα στην παραγωγή όλο και πιο φονικών όπλων μαζικής καταστροφής υπονομεύοντας την ειρήνη στον πλανήτη.
2. Οικολογικό πρόβλημα
Η επιστημονική γνώση πολλαπλασιάζει την παρέμβαση του ανθρώπου πάνω στο περιβάλλον με την αλόγιστη βιομηχανική ανάπτυξη και την υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων με συνέπεια να διαταράσσεται η οικολογική ισορροπία.
3. Υπέρβαση του μέτρου – Ύβρις
Η επιστημονική πρόοδος απελευθερώνει τρομακτικές δυνάμεις τις οποίες ο άνθρωπος αδυνατεί να τιθασεύσει. Η παρέμβαση του ανθρώπου στο έργο της φύσης μπορεί να έχει ανεξέλεγκτες επιπτώσεις, εφόσον η ανθρώπινη αλαζονεία μπορεί να ανοίξει «το κουτί της Πανδώρας» και η Νέμεση(τιμωρία) να διαδεχτεί την Ύβρη (αλαζονεία).
4. Κερδοσκοπική διαχείριση του επιστημονικού πλούτου/ Κλωνοποίηση
Σημαντικοί κίνδυνοι απορρέουν από την κερδοσκοπική διαχείριση και οικονομική εκμετάλλευση των επιστημονικών ανακαλύψεων στον τομέα της Γενετικής. Για παράδειγμα η εξάπλωση των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων εξασφαλίζει τεράστια κέρδη στις επιχειρήσεις, αλλά εγκυμονεί πιθανούς κινδύνους για την υγεία. Επιπλέον η παραγωγή εμβρύων για «ανθρώπινα ανταλλακτικά» αποτελεί μια χαρακτηριστική ζοφερή πιθανότητα.
5. Πολιτική εκμετάλλευση της επιστημονικής γνώσης
Η επιστημονική γνώση γίνεται συχνά όπλο χειρισμού της κοινής γνώμης (προπαγάνδα, διαφήμιση), παραβίασης των ατομικών ελευθεριών (επόπτευση ιδιωτικής ζωής) και προσβολής της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (ψυχολογικός εξαναγκασμός, βασανιστήρια κ.ά. ).
6. «Επιστήμη για την επιστήμη» / πνευματική μονομέρεια
Η επιστημονική πρόοδος αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός, ενώ είναι απλώς ένα μέσο. Η αντίληψη αυτή καθιστά τον επιστήμονα μονομερή και τον απομονώνει από την κοινωνική ζωή και τα προβλήματα, με αποτέλεσμα να λειτουργεί περισσότερο ως επαγγελματίας παρά ως πνευματικός άνθρωπος με κοινωνική αποστολή.
Πως θα προστατευτούμε από την αρνητική χρήση των επιστημονικών επιτευγμάτων ;
Αποτελεί, λοιπόν, ζωτική ανάγκη για την ανθρωπότητα ο προσανατολισμός της επιστημονικής προόδου σε ανθρωπιστικούς σκοπούς, ώστε να αποφύγουμε τους παραπάνω κινδύνους που απειλούν το μέλλον της ανθρωπότητας. Γι’ αυτό απαιτείται:
• Η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και η ανάδειξη και κατανόηση των κινδύνων, εφόσον η επιστημονική πρόοδος μας αφορά όλους.
• Ο καθορισμός των ορίων και των μέσων της επιστημονικής έρευνας από τη δημοκρατική πολιτεία και τους διεθνείς οργανισμούς με τη θέσπιση διεθνούς νομοθετικού πλαισίου που θα διασφαλίζει τον αυστηρό έλεγχο των ερευνητικών κέντρων και τη διαφάνεια.
• Η πολιτική βούληση των κυβερνήσεων και η διεθνής συνεργασία για να προστατευτεί η κοινωνία από τον κίνδυνο της ανεξέλεγκτης κερδοσκοπίας των επιχειρήσεων και του τυχοδιωκτισμού ανεύθυνων επιστημόνων.
• Η υιοθέτηση από την ίδια την επιστημονική κοινότητα δεοντολογικών κανόνων και η μέριμνα για την εφαρμογή τους στα πλαίσια των επιστημονικών ερευνών.
• Η υπευθυνότητα και η συνειδητοποίηση της κοινωνικής διάστασης του ρόλου του επιστήμονα και η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών, ώστε με την ένταξη της επιστημονικής του δράσης στην υπηρεσία της κοινωνίας η επιστήμη να γίνεται κοινωνικό λειτούργημα.
• Η ολοκληρωμένη παιδεία και η ηθική συγκρότηση του επιστήμονα: εντιμότητα, συνέπεια, ανιδιοτέλεια, συναίσθηση της κοινωνικής του αποστολής.
ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
ΚΕΙΜΕΝΟ
O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται ως αιώνας των μεγαλύτερων και σημαντικότερων κοινωνικο-οικονομικών αλλαγών. Με τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας, ο μέσος "Δυτικός άνθρωπος" ζει στο κατώφλι του 21ου αιώνα μία πολύ διαφορετική καθημερινή ζωή από τον αντίστοιχο άνθρωπο των αρχών του 20ου αιώνα. Ένα σημαντικό ποσοστό ευθύνης γι' αυτές τις δραματικές αλλαγές στην καθημερινή ζωή φέρει και η πρόοδος στις λεγόμενες βιοϊατρικές επιστήμες. Η ανακάλυψη της δομής του DNA, πριν από 45 περίπου χρόνια, και η επακόλουθη "έκρηξη γνώσης" στους τομείς της Μοριακής Βιολογίας και της Γενετικής φέρνουν την ανθρωπότητα αντιμέτωπη με μια νέα τάξη πραγμάτων.
Έχουμε πλέον επιλύσει σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα της στειρότητας με τη χρήση μεθόδων τεχνητής αναπαραγωγής και ταυτόχρονα είμαστε σε θέση να επιλέξουμε το φύλο του παιδιού μας. Η πλήρης χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος αλλά και η υφιστάμενη απομόνωση και ο χαρακτηρισμός της λειτουργίας μερικών εκατοντάδων γονιδίων θα οδηγήσουν πιθανότατα στο εγγύς μέλλον στη θεραπεία πολλών ασθενειών. Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί και τρόφιμα υπόσχονται ότι θα επιλύσουν το πρόβλημα του υποσιτισμού, όμως ταυτόχρονα δημιουργούν τεράστια βιοηθικά προβλήματα. Παράλληλα, η πρόσφατη κλωνοποίηση ζωντανών οργανισμών μπορεί να επιλύσει και αυτή θέματα υποσιτισμού και επάρκειας οργάνων, όμως εγκυμονείται κίνδυνος δημιουργίας γενεών πανομοιοτύπων οργανισμών προς εκμετάλλευση και ταυτόχρονα αναδεικνύει επικίνδυνες απόψεις περί δημιουργίας μιας "αρίας φυλής".
Πού βαδίζουμε, άραγε; Για χάρη ποιας προόδου και μελλοντικής ευδαιμονίας η επιστημονική κοινότητα αλλά και ολόκληρη η ανθρωπότητα πρέπει, αλόγιστα, να συνεχίσει αυτό τον δρόμο;
Το μείζον ερώτημα της ανθρωπότητας και η διαχρονική αγωνία της είναι να εξηγηθεί ο σκοπός και το νόημα της ζωής και του θανάτου. Εάν προσεγγίσουμε κάποτε την αλήθεια αναφορικά με αυτά τα θεμελιακά ερωτήματα, ίσως μπορέσουμε τότε να επαναπροσδιορίσουμε τις αξίες μας και τους τρόπους επίτευξής των. (...) Αποτελεί κανόνα της φύσης, κανόνα της βιολογίας, να υπάρχει και "θεϊκά" να μη διαταράσσεται η θεμελιώδης ακολουθία: γένεση, ζωή, αναπαραγωγή, θάνατος. Με βάση τα προαναφερόμενα, εάν οι άνθρωποι ήταν αθάνατοι ή γενικότερα κάποια μορφή ζωής ήταν αθάνατη, το οξύμωρο συμπέρασμα είναι ότι: το συγκεκριμένο είδος ζωής θα εξέλιπε μέσα σε λίγες σχετικά γενεές, διότι το περιβάλλον θα άλλαζε και δεν θα μπορούσαν αυτοί οι ζωντανοί οργανισμοί που το απαρτίζουν να αλλάξουν, ώστε να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. (...)
Μέχρις ότου απαντηθούν, εάν ποτέ, τέτοιου είδους φιλοσοφικά ερωτήματα, η δυνατότητα επίτευξης αθανασίας φαίνεται να βρίσκεται εκτός των γνωστών βιολογικών νόμων της φύσης. Αντίθετα, είναι προτιμότερο να βρεθούν εκείνοι οι τρόποι, ώστε να μετατραπεί το "ζην" σε "ευ ζην". Δηλαδή να προσδιοριστούν και να εφαρμοστούν εκείνα τα τεχνολογικά επιτεύγματα, τα οποία θα έχουν αποτέλεσμα οι άνθρωποι να γεννιούνται, να ζουν και να γερνούν με υγεία.
Είναι βέβαιο πως η Μοριακή Βιολογία και η Γενετική έχουν ανοίξει νέους ορίζοντες στη μελέτη και κατανόηση της λειτουργίας του ανθρώπινου οργανισμού. Αυτό το ταξίδι, το οποίο ξεκίνησε πριν από λίγα σχετικά χρόνια στον άγνωστο και μαγευτικό κόσμο των βιολογικών νοημάτων της ζωής, δεν είναι ούτε εύκολο ούτε γρήγορο. Οι ταξιδιώτες πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με υπομονή, με περίσσεια γνώση, με αμφισβήτηση, αλλά προπαντός με ηθική δεοντολογία. Σε κάθε περίπτωση, η Πολιτεία πρέπει να κρίνει και να αξιολογεί τους καρπούς και τις εμπειρίες τέτοιων εγχειρημάτων. Υπάρχουν άραγε γονίδια αθανασίας; Θα διαλευκανθούν πλήρως οι μοριακοί μηχανισμοί που διέπουν τη ζωή και τον θάνατο; Θα αποδεχθεί, ηθικά, η ανθρωπότητα σε μια τέτοια περίπτωση να παρέμβει; Αποτελεί προσωπική εκτίμηση ότι είναι προτιμότερο να στοχεύεται η ανεύρεση τρόπων βελτίωσης της ποιότητας της καθημερινής ζωής παρά τα επικίνδυνα ταξίδια με γνώμονα την ανθρώπινη ματαιοδοξία. Άλλωστε, όπως και ο ποιητής έχει δηλώσει:
... ηδονικά παντοτινά ζητάμε, μάταια πάντα...
(Διασκευή άρθρου του Στάθη Γκόνου από τον ημερήσιο τύπο)
Α. Για τις ανάγκες μιας συζήτησης που πρόκειται να γίνει στην τάξη σας με θέμα την εξέλιξη της Γενετικής, μελετήσατε το παραπάνω κείμενο. Να γράψετε μια περίληψη του κειμένου αυτού με την οποία θα ενημερώσετε τους συμμαθητές σας για το περιεχόμενό του. (100-120 λέξεις)
Μονάδες 25
Β1. Να αναπτύξετε σε 70-80 λέξεις το νόημα του παρακάτω αποσπάσματος του κειμένου: "εγκυμονείται κίνδυνος δημιουργίας γενεών πανομοιοτύπων οργανισμών προς εκμετάλλευση".
Μονάδες 10
Β2. α. Με ποια συλλογιστική πορεία (επαγωγική-παραγωγική) αναπτύσσει τη σκέψη του ο συγγραφέας στην πρώτη παράγραφο του κειμένου; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
Β2. β. Να εντοπίσετε τον τρόπο και τα μέσα πειθούς στην πρώτη παράγραφο.
Μονάδες 4+4=8
Β3. Σε ένα κείμενο επιστημονικού λόγου συναντάμε συχνά ένα ειδικό λεξιλόγιο, δηλαδή τους ειδικούς όρους που χρησιμοποιούνται σε μια συγκεκριμένη επιστήμη. Να γράψετε τέσσερις από αυτούς τους όρους που περιέχονται στο κείμενο αυτό.
Μονάδες 4
Β4. Ποιες είναι οι εκφράσεις του μεταφορικού και εικονοπλαστικού λόγου που χρησιμοποιεί ο αρθρογράφος στην τελευταία παράγραφο του κειμένου και ποια συναισθήματα προκαλούν στον αναγνώστη;
Μονάδες 5
Β5. Να δώσετε ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: αναπαραγωγής, θεμελιακά, διαταράσσεται, απαρτίζουν.
Μονάδες 8
Γ. Πληροφορηθήκατε από τον ημερήσιο τύπο ότι σε ερευνητικό κέντρο πρόκειται να γίνουν πρωτοποριακά πειράματα Γενετικής και προβληματιστήκατε για τη χρήση των αποτελεσμάτων τους. Να γράψετε ένα άρθρο για το περιοδικό του σχολείου σας, στο οποίο να εκφράσετε τις ανησυχίες σας για ενδεχόμενη κακή εφαρμογή της επιστημονικής γνώσης και να τονίσετε με επιχειρήματα ότι είναι αναγκαίο η επιστήμη να βρίσκεται διαρκώς στην υπηρεσία του ανθρώπου. (500-600 λέξεις)
Μονάδες 50
Πηγή: http://ekthesh.blogspot.com/
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
