ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ

. Η ασυναίρετη ονομαστική, αιτιατική και κλητική τονιζόμενη στη λήγουσα, οξύνεται	Ἡ χαρά, τήν χαράν, ὤ χαρά – ὁ χιτών, ἡ ἀσπίς
2. Η από συναίρεση προερχόμενη λήγουσα, τονιζόμενη περισπάται, όταν προ της συναίρεσης οξυνόταν η πρώτη από τις συναιρούμενες συλλαβές. Αν οξυνόταν η δεύτερη, τότε η συνηρημένη λήγουσα οξύνεται	Ποιέω = ποιῶ, Ἐρμέας = ἤς Ἐσταῶς = ἐστῶς
3. οι δίφθογγοι αι και οι, όταν βρίσκονται στο τέλος ευκτικής ή επιρρήματος είναι μακραί	Βουλεύοι, βουλεύσοι, βουλεύσαι, οἶκοι
4. Οι καταλήξεις –α, -αν των θηλυκών της α’ κλίσης είναι βραχείαι, αν προ αυτών υπάρχει σύμφωνο πλην του ρ	Γλώσσα, γλώσσαν
5. Οι καταλήξεις –α, -αν, των θηλυκών της α’ κλίσης είναι μακραί, αν προ αυτών υπάρχει φωνήεν ή ρ. Εξαιρούνται οι λέξεις: γραῖα, μαῖα, μυῖα, μοῖρα, πεῖρα, σπεῖρα, σφαῖρα, σφῦρα, πρῷρα	Παιδεία, παιδείαν – ὥρα, ὥραν – ἡ ὁποία, τήν ὁποίαν
6. Η κατάληξη –ας της α’ κλίσης είναι πάντα μακρά	Ὥρας, παιδείας, μοίρας, εὐθείας λαχούσας
7. Η κατάληξη –α της κλητικής ενικού των σε –ης αρσεν. Της α’ κλίσης είναι βραχεία	Ὤ στρατιώτα
8. Τα σε –ατης πρωτόκλιτα εθνικά έχουν τα α μακρό, αν προηγείται αυτού φωνήεν, ενώ είναι βραχύ το α, αν προηγείται αυτού σύμφωνο	Σπαρτιᾶται, Ἀσιᾶται Δαλμᾶται, Γαλᾶται
9. Η κατάληξη –α, -αν του θηλυκού των σε –ύς, -εία, -‘υ επιθέτων είναι βραχεία	Εὐθεία, εὐθείαν
10. Η κατάληξη –α, -αν του θηλυκού των μετοχών είναι βραχεία	Στάσα- λελυκυῖα – τιμῶσα
11. Οι καταλήξεις –ας, -ασα, -αν των μετοχών έχουν το α της ενικής ονομ, στο αρσεν. Μακρό, και στο ουδ. βραχύ	Λύσας – λῦσαν – βουλεύσας – βουλεῦσαν
12. Η κατάληξη –α των ουδέτερων είναι βραχέα	δῶρα, τά οποῖα, τά τιμῶντα
13. οι καταλήξεις –α, -ας, -ι, -σι της γ’ κλίσης είναι βραχεία	χιτῶνι – χιτῶνα – χιτῶσι – χιτῶνας
14. Τα αττικόκλιτα σ’ όλες τις πτώσεις τονίζονται όπως και όπου η ονομαστική του ενικού	ὁ νεῶς, τοῦ νεῶ, τῷ νεῷ – ὅ ταῶς, τοῦ ταῶ, τῷ, ταῷ
15. Οι μονοσύλλαβοι τύποι και η αιτ. πληθ. των σε –υς, -υος ονομάτων, τονιζόμενοι στη λήγουσα περισπώνται	ὁ μῦς, τόν μῦν, ὤ μῦ – τούς ἰχθῦς
16. Η δοτική πλ. των συγκοπτομένων ονομάτων και τοῦ ἀστήρ (ἀστράσι) οξύνεται	Πατράσι, μητράσι, θυγατράσι, ἀνδράσι
17. Τα σε –ις, -ίδος ονόματα έχουν το ι βραχύ σ’ όλες τις πτώσεις. Εξαιρούνται τα: ἁψίς, βαλβίς, βλεφαρίς, κηλίς, κνημίς, κρηπίς, κεραμίς, νησίς, σφραγίς, χειρίς, ψηφίς	Ἀσπίς, ἀσπίδος, ἀςπίδι Κνημίς, κνημίδος, κνημίδι
18. Τα σε –άς, -άδος ονόματα έχουν το α βραχύ σ’ όλες τις πτώσεις	Φυγάς, φυγάδος, φυγάδι
19. Τα σε –ίς, -ῖνος ονόματα έχουν το ι μακρό σ’ όλες τις πτώσεις	Δελφίς, δελφῖνος, δελφῖνι
20. Τα σε –αν, -ᾶνος ονόματα έχουν το α μακρό σ’όλες τις πτώσεις	Τιτάν, τιτᾶνος, τιτᾶνι
21. Το πᾶς, πᾶσα, πᾶν στους τύπους, που έχουν ντ, έχει το πα βραχύ	Πᾶσα, πᾶσαι, πᾶσι – πάντα, πάντες, πάντας
22. Η δοτική πληθ. αν λήγει σε –αντσι = ασι ή –υντσι = υσι και τονίζεται στην παραλήγουσα περισπάται	Ἰστάντ – σί = ἰστάσι, ἰμάντ –σί = ἰμάσι, ὀλλύντ – σί = ὀλλύσι
23. Το αρσενικό σε –ας, -άντος και –υς, -ύντος και το ουδέτερο σε –αν, -άντος και –ύν, -ύντος των μετοχών περισπώνται μόνο στη δοτική πληθυντικού	Ἰστάς (αρς.), ἰστάν (ουδ.), ἰστάντος, ἰστάσι  (δοτ. πληθ) Δεικνύς (αρς), δεικνύν (ουδ), δεικνύντος, δεικνῦσι  (δοτ. πλ)
24. Οι καταλήξεις –ασα, -υσα των θηλυκών των μετοχών έχουν το –α και –υ της παραλήγουσας μακρό	Ἰστᾶσα, δεικνῦσα, βᾶσα, ὀλλῦσα
25. Τα σε -οῦς -ῆ (ᾶ), -οῦν συνηρημένα δευτερόκλιτα περισπώνται σε όλες τις πτώσεις	χρυσοῦς -ῆ -οῦν, χρυσοῖ-αῖ -ᾶ
26. Τα σε –ώ, -οῦς στην αιτιατική ενικού οξύνονται, ενώ τα σε –ως, -οῦς περισπώνται	Ἡ ἠχώ, τήν ἠχώ – ἡ αἰδώς- τήν αἰδῶ
27. Το αρσεν και θηλ. των σε –ής, -οῦς επιθέτων στην αιτ. ενικού λήγουν σε -ῆπρο της καταλήξεως –ης υπάρχει σύμφωνο ενώ αν υπάρχει φωνήεν λήγουν σε -ᾶ	Ὁ ἐπιμελής, τόν ἐπιμελῆ Ὁ ὑγιής, τόν ὑγιά
28. Τα σε –ης, -ες βαρύτατα σιγμόληκτα επίθετα αναβιβάζουν τον τόνο στους τύπους που λήγουν σε –ές (κλητική ενικού και ενική ονομ. αιτιατ. Και κλητ. του ουδέτερου) στη γενική πληθ. τονίζονται στη παραλήγουσα. Εξαιρούνται και δεν αναβιβάζουν τον τόνο τα σε –ώδης, -ώλης, -ήρης	Ὁ,ἡ συνήθης, ὤ σύνηθες, τῶν συνήθων Εὐώδης, εὐῶδες – ἐξώλης, ἐξῶλες – ξιφήρης, ξηφῆρες
29. Τα απαρέμφατα φάναι, ἰστάναι, ἐστάναι, τεθνάναι, πιμπλάναι, πιμπράναι,  ὀξύνονται (περισπάται το δρᾶναι)
30. Το απαρέμφατο ενεστ. Σε –ύναι των συμφωνολήκτων σε –μι οξύνεται	Δεικνύναι, ὀλλύναι
31. Οι συνηρημένες μετοχές σε –ων τονιζόμενες στη λήγουσα περισπώνται	Τιμῶν, τό τιμῶν, ὁ βαλῶν, τό βαλοῦν (μέλλον)
32. Οι ασυναίρετες μετοχές σε –ων τονιζόμενες στη λήγουσα οξύνονται	Ὁ βαλῶν, τό βαλόν, ὁ ἰδών, τό ἰδόν  (αορ. Β’)
33. Τα σε –ιζω και –άζω ρήματα έχουν το ι και α βραχύ. Εξαιρούνται: τρίζω, κράζω	Εψηφίσθαι, κομίζον, κομίσαι, διχάζον
34. Το φωνήεν που προηγείται των καταλήξεων –πτω, -ττω, -ανω είναι βραχύ. Εξαιρούνται: πίπτω, ρίπτω, πράττω, κηρύττω	Τάττε, τύπτε, λαμβάνον Πῖπτε, ρῖπτε, κηρῦττον
35. Τα σε –ίνω και –ύνω ρήματα έχουν το ι και το υ μακρό. Εξαιρούνται: φθίνω, τίνω	Κλῖνον – αισχῦναι

Πηγή: http://blogs.sch.gr/stratilio/

ΑΣΩΝΙΤΗ - ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ - ΛΕΞΙΚΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ & ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

1. Να γράψετε ό,τι σας ζητείται
§ ᾑσθόμην : β΄ ενικό οριστικής
§ ἔλιπον: απαρέμφατο
§ ἐλαβόμην: β΄ πληθ. ευκτικής
§ ἐπυθόμην: γ΄ πληθ. προστακτικής
§ ἔπαθον: β΄ ενικό και πληθ. προστακτικής
§ εἶπον: α΄ ενικό και πληθ. ευκτικής
§ εἰδόμην: απαρέμφατο
2. Συμπληρώστε το σωστό τύπο ρήματος.
§ Συ .......................... (κεκάλυμμαι, οριστική).
§ Ὑμεῑς ....................... (βεβίασμαι , μτχ παρακειμένου).
§ Το ὓδωρ ........................ (μεμίασμαι, υπερσυντ.)
§ Ὁ παίς ...................... ( κέκρυμμαι, ευκτική).
§ Ἐὰν ..................... ἡ πόλις (ηὒξημμαι, υποτακτική παρακειμ.).
§ Ὁ λόγος ......................... (ἤγγελμαι, υπερσυντ.).
§ Οὗτοι ............................. (κεκήρυγμαι, προστακτική παρακειμ.).
§ Ἡμεῑς ........................... (γεγέλασμαι, υπερσυντ.)
Πηγή: http://laventer.blogspot.com

Χ.Α. = Χρονική αντικατάσταση: γράφω το ίδιο πρόσωπο στον ίδιο αριθμό σε όλους του χρόνους
Ε. Α. = Εγκλιτική αντικατάσταση : γράφω το ίδιο πρόσωπο στον ίδιο αριθμό και στον ίδιο χρόνο σε όλες τις εγκλίσεις.

Γραμματική αναγνώριση:
όταν μας ζητάνε να αναγνωρίσουμε γραμματικά ένα ρήμα αναφέρουμε απαραίτητα : πρόσωπο, αριθμό, χρόνο, έγκλιση, το ρήμα στο α' ενικό ενεστώτα οριστικής

όταν μας ζητάνε να αναγνωρίσουμε γραμματικά ένα ουσιαστικό αναφέρουμε απαραίτητα : πτώση, αριθμό, το ουσιαστικό από το οποίο προέρχεται

όταν μας ζητάνε να αναγνωρίσουμε γραμματικά μια μετοχή ή ένα επίθετο αναφέρουμε απαραίτητα: πτώση, αριθμό, γένος, τη μετοχή ή το επίθετο από το όποιο προέρχεται και στα 3 γένη του



Συντακτική αναγνώριση:
όταν μας ζητάνε να αναγνωρίσουμε συντακτικά μία λέξη αναφέρουμε απαραίτητα: τι είναι (πχ. αντικείμενο, υποκείμενο, προσδιορισμός επιθετικός κοκ) και που είναι (πχ είναι υποκείμενο στο ρήμα, είναι επιθετικός προσδιορισμός στο Χ ουσιαστικό

Άγνωστο θέμα
Για να κάνουμε σωστά την σύνταξη σε ένα ολόκληρο κείμενο πάνω στο βιβλίο ή τη φωτοτυπία μας και ταυτόχρονα να γράφουμε γρήγορα αλλά και κατανοητά για να μπορούμε να τα καταλαβαίνουμε μετά, χρησιμοποιούμε ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ
δεν υπάρχουν κανόνες για το ποια είναι η σωστή συντομογραφία μπορεί να είναι και κάτι που έχουμε σκεφτεί εμείς το ζήτημα είναι να θυμόμαστε τι αντιπροσωπεύουν

προτεινόμενες συντομογραφίες:

μτχ = μετοχή
χρ. μτχ =χρονική μετοχή
αιτ. μτχ. αιτιολογική μετοχή
Υ = υποκείμενο του ρήματος της πρότασης
Α = αντικείμενο του ρήματος της πρότασης
Α1 , Α2 , Α3 = πολλαπλά αντικείμενο του ρήματος της πρότασης
Α εμ = έμμεσο αντικείμενο του ρήματος της πρότασης
Α αμ = άμεσο αντικείμενο του ρήματος της πρότασης
υ = υποκείμενο μετοχής ή απαρεμφάτου που υπάρχει στην πρόταση (αν υπάρχουν περισσότερες μετοχές σε 1 πρόταση ή απαρέμφατα, βάζουμε βελάκι για να δείξουμε ποιο πάει που)
α = αντικείμενο μετοχής ή απαρεμφάτου

Χωρισμός προτάσεων: για να υποδείξουμε την Κύρια πρόταση χρησιμοποιούμε την αγκύλη []
για να υποδείξουμε τη Δευτερεύουσα πρόταση χρησιμοποιούμε την παρένθεση ()
Πηγή: http://ephilologos.blogspot.com

Πηγή: http://gennadeio.blogspot.com

Πηγή: http://gennadeio.blogspot.com

Πηγή: http://gennadeio.blogspot.com

ΠΗΓΗ:gennadeio.blogspot.com

Τα Χριστούγεννα πέρασαν... ως γνωστόν ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για τις εξετάσεις της Γ΄Λυκείου..
Παραθέτω λοιπον όλα τα ερωτήματα που αφορούν τη γραμματική, όπως έχουν τεθεί από το 2000 ως το 2010
Θα δείτε οτι οι απαιτήσεις δεν είναι μεγάλες και κινούνται στα αναμενόμενα πλαίσια..

γ΄ λυκείου 2000
Γ2.α) Να γράψετε το θηλυκό γένος των παρακάτω μετοχών στον αριθμό και την πτώση που βρίσκονται: ὁμολογούμενος, πλεύσας, ἀπολεσάντων, ὑποστάς.
Μονάδες 4
Γ2.β) Να μεταφέρετε τα παρακάτω ρήματα στον αντίστοιχο τύπο της οριστικής ενεστώτα και μέλλοντα: κατένειμεν, ἀνέλαβεν, μετέστησεν.
Μονάδες 6

γ΄ λυκείου 2001
Γ2.α) συνεχώρησαν, ἀποδοῦναι: Να κλίνετε την προστακτική των ρηματικών αυτών τύπων στο χρόνο και τη φωνή που βρίσκονται.
Μονάδες 5
Γ2.β) ἔλαβον: Να κλίνετε στον ενικό αριθμό το αρσενικό γένος της μετοχής του ενεργητικού παρακειμένου.
Μονάδες 5

γ΄ λυκείου 2002
Γ2.α. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τους παρακάτω πίνακες, στα κενά των οποίων θα συμπληρώσετε τους τύπους που ζητούνται. (Το επίθετο να γραφεί στην πτώση, στο γένος και στον αριθμό που βρίσκεται ο τύπος που δίνεται). [Το επίθετο είναι το μεγίστων και το επίρρημα το καλά]
Μονάδες 5

Γ2.β. Να γράψετε τους ζητουμένους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
οἶδ(α): το τρίτο ενικό πρόσωπο της υποτακτικής και προστακτικής του ίδιου χρόνου.
δεδώκατε: το ίδιο πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού και του αορίστου β´ της ίδιας φωνής.
δύνηται: το ίδιο πρόσωπο της ευκτικής στο χρόνο που βρίσκεται.
Μονάδες 5

γ΄ λυκείου 2003
Γ2.α. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τους παρακάτω πίνακες, στα κενά των οποίων θα συμπληρώσετε τους τύπους που ζητούνται. (Η αντωνυμία να γραφεί στο γένος και στον αριθμό που βρίσκεται ο τύπος του κειμένου, που δίνεται).
Ζητά παραθετικά του ευδαιμονεσταται και πτωτικούς τύπους της αντωνυμίας τουτων
Μονάδες 5

Γ2.β. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
αἱρῶνται: το δεύτερο ενικό πρόσωπο της ευκτικής και της προστακτικής του αορίστου β´ στη φωνή που βρίσκεται.
πείθωνται: τον ίδιο τύπο στον παθητικό αόριστο.
ἐμμενόντων: το δεύτερο ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα και του αορίστου στη φωνή που βρίσκεται.
Μονάδες 5

γ΄ λυκείου 2004
Γ2.α. Να γράψετε τους ζητούµενους τύπους για καθεµιάαπό τις παρακάτω λέξεις του κειµένου:
ὁρῶµεν: το ίδιο πρόσωπο στην ίδια έγκλιση και φωνή του αορίστου β′
γιγνώµεθα: το δεύτερο ενικό πρόσωπο προστακτικής αορίστου β′
ὠφελήσεσθαι: το απαρέµφατο παρακειµένου ενεργητικής φωνής
συνίστηµι: το δεύτερο ενικό πρόσωπο οριστικής αορίστου της ίδιας φωνής και τη γενική ενικού αρσενικού γένους της µετοχής ενεστώτα της ίδιας φωνής.
Μονάδες 5
Γ2.β. Να γράψετε τους ζητούµενους τύπους για καθεµιά από τις παρακάτω λέξεις του κειµένου:
ὄρνιθι: την αιτιατική ενικού
τι: τη δοτική πληθυντικού του ίδιου γένους
σοφῶν: την αιτιατική πληθυντικού θηλυκού γένους
µέγα: τα παραθετικά επιθέτου στο γένος, τον αριθµό και την πτώση που βρίσκεται
ταῦτα: τη γενική πληθυντικού θηλυκού γένους.
Μονάδες 5

γ΄ λυκείου 2005
Γ2.α. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
διενηνόχασιν: το τρίτο ενικό πρόσωπο οριστικής μέλλοντα της ίδιας φωνής.
ἀποστείλαντες: το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής μέλλοντα της ίδιας φωνής.
ἐπηρώτων: το τρίτο ενικό πρόσωπο ευκτικής ενεστώτα της ίδιας φωνής.
λήψονται: το δεύτερο ενικό πρόσωπο οριστικής παρακειμένου της ίδιας φωνής.
ἀνελόντος: το δεύτερο ενικό πρόσωπο προστακτικής αορίστου β΄ της ίδιας φωνής.
Μονάδες 5
Γ2.β. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
τοῦτο: την ονομαστική πληθυντικού του αρσενικού γένους.
μέγιστον: τη δοτική πληθυντικού του αρσενικού γένους στο συγκριτικό βαθμό.
πασῶν: τη δοτική ενικού του αρσενικού γένους.
γενομένης: την ονομαστική πληθυντικού του θηλυκού γένους.
τὸν βασιλέα: την κλητική του ενικού αριθμού.
Μονάδες 5

γ΄ λυκείου 2006
Γ2.α. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
ἔφη : το δεύτερο ενικό πρόσωπο προστακτικής ενεστώτα.
γιγνώσκων : το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής παρακειμένου στην ίδια φωνή.
ὁρῶ : το δεύτερο ενικό πρόσωπο παρατατικού στην ίδια φωνή.
νομίζουσι : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής μέλλοντα στην ίδια φωνή.
κατέχειν : το τρίτο ενικό πρόσωπο υποτακτικής αορίστου β΄ στην ίδια φωνή.
Μονάδες 5
Γ2.β. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου :
σὺ : τη δοτική πληθυντικού αριθμού του ίδιου προσώπου.
γυναικὶ : την κλητική ενικού αριθμού.
θυμοειδεῖς : την ονομαστική ενικού αριθμού του ουδετέρου γένους.
ἵππους : τη δοτική ενικού αριθμού.
ἅπασιν : τη γενική ενικού αριθμού του θηλυκού γένους.
Μονάδες 5

Γ Λυκείου 2007
Γ2.α. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά
από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
ἰδεῖν : το δεύτερο ενικό πρόσωπο προστακτικής του
ίδιου χρόνου της ίδιας φωνής.
τυγχάνει : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής
παρατατικού.
γνώσεσθαι : το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο προστακτικής
αορίστου β΄.
εἰδέναι : το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο υποτακτικής
ενεστώτα.
ἔχομεν : το τρίτο ενικό πρόσωπο οριστικής
παρακειμένου της ίδιας φωνής.
Μονάδες 5
Γ2.β. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά
από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου :
ὄμματος : τη δοτική του ενικού αριθμού.
τοῡτον : την ονομαστική του πληθυντικού
αριθμού του αρσενικού γένους.
ὅμοιον : τη δοτική του πληθυντικού αριθμού
του ουδέτερου γένους.
πᾱν : τη γενική ενικού αριθμού του
θηλυκού γένους.
φρόνησιν : τη δοτική του πληθυντικού αριθμού.
Μονάδες 5

Γ Λυκείου 2008
Γ1.α. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
καταγελᾷ : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο ευκτικής του ίδιου χρόνου στην ίδια φωνή.
εἴρηκα : το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής αορίστου β΄ στην ίδια φωνή.
ἐξευρεῖν : το απαρέμφατο ενεστώτα στην ίδια φωνή.
καταψηφίσασθαι : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής μέλλοντα στην ίδια φωνή.
παραλελειμμένα : το τρίτο ενικό πρόσωπο οριστικής του ίδιου χρόνου στην ίδια φωνή.
Μονάδες 5
Γ1.β. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου :
τούτων : τη δοτική πληθυντικού του θηλυκού γένους.
ἁμαρτήματα : τη δοτική πληθυντικού.
μᾶλλον : τον θετικό βαθμό.
μεγάλη : την αιτιατική πληθυντικού του υπερθετικού βαθμού στο ίδιο γένος.
πόλει : την κλητική ενικού.
Μονάδες 5

Γ λυκείου 2009
Γ1.α. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
καταγελᾷ : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο ευκτικής του ίδιου χρόνου στην ίδια φωνή.
εἴρηκα : το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής αορίστου β΄ στην ίδια φωνή.
ἐξευρεῖν : το απαρέμφατο ενεστώτα στην ίδια φωνή.
καταψηφίσασθαι : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής μέλλοντα στην ίδια φωνή.
παραλελειμμένα : το τρίτο ενικό πρόσωπο οριστικής του ίδιου χρόνου στην ίδια φωνή.
Μονάδες 5
Γ1.β. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου :
τούτων : τη δοτική πληθυντικού του θηλυκού γένους.
ἁμαρτήματα : τη δοτική πληθυντικού.
μᾶλλον : τον θετικό βαθμό.
μεγάλη : την αιτιατική πληθυντικού του υπερθετικού βαθμού στο ίδιο γένος.
πόλει : την κλητική ενικού.
Μονάδες 5

Γ΄Λυκείου 2010

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από
τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
πλείω : τη δοτική του πληθυντικού του
αρσενικού γένους στον θετικό βαθμό.
γήρως : τη δοτική του ενικού.
δυσμαθέστερον : την αιτιατική του ενικού του θηλυκού
γένους στον θετικό βαθμό.
ταῦτα : την αιτιατική του πληθυντικού στο
αρσενικό γένος.
ἐμὲ : τη γενική πληθυντικού δευτέρου
προσώπου.
ὁρᾶν: : το τρίτο ενικό πρόσωπο παρατατικού
στην ίδια φωνή.
ἀποβαίνειν : το δεύτερο ενικό πρόσωπο προστακτικής
αορίστου δευτέρου στην ίδια φωνή.
γίγνεσθαι : το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο ευκτικής
αορίστου δευτέρου.
αἰσθανόμενον : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής
παρακειμένου στην ίδια φωνή.
ἀδικεῖν : το απαρέμφατο αορίστου στην ίδια φωνή.
Μονάδες 10

1) Δευτερόκλιτα ἀσυναίρετα οὐσιαστικά

Ἀρσενικὰ καὶ θηλυκὰ σὲ –ος, οὐδέτερα σε –ον

Παραδείγματα:

Θέμα: ἀνθρωπο-

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ὁ ἄνθρωπος	οἱ ἄνθρωποι	τὼ ἀνθρώπω
Γενική	τοῦ ἀνθρώπου	τῶν ἀνθρώπων	τοῖν ἀνθρώποιν
Δοτική	τῷ ἄνθρωπῳ	τοῖς ἀνθρώποις	τοῖν ἀνθρώποιν
Αἰτιατική	τὸν ἄνθρωπον	τοὺς ἀνθρώπους	τὼ ἀνθρώπω
Κλητική	ὦ ἄνθρωπε	ὦ ἄνθρωποι	ὦ ἀνθρώπω

Θέμα: νησο-

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ἡ νῆσος	αἱ νήσοι	τὼ νήσω
Γενική	τῆς νήσου	τῶν νήσων	τοῖν νήσοιν
Δοτική	τῇ νήσῳ	ταὶς νήσοις	τοῖν νήσοιν
Αἰτιατική	τὴν νῆσον	τὰς νήσους	τὼ νήσω
Κλητική	ὦ νῆσε	ὦ νήσοι	ὦ νής

Θέμα: μυστηριο-

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	τὸ μυστήριον	τὰ μυστήρια	τὼ μυστηρίω
Γενική	τοῦ μυστηρίου	τῶν μυστηρίων	τοῖν μυστηρίοιν
Δοτική	τῷ μυστηρίῳ	τοῖς μυστηρίοις	τοῖν μυστηρίοιν
Αἰτιατική	τὸ μυστήριον	τὰ μυστήρια	τὼ μυστηρίω
Κλητική	ὦ μυστήριον	ὦ μυστήρια	ὦ μυστηρίω

Παρατηρήσεις:

Η κατάληξη α τῶν οὐδετέρων ὅλων γενικὰ τῶν πτωτικῶν εἶναι βραχύχρονη.

2) Δευτερόκλιτα συνηρημένα οὐσιαστικά.

Τὰ περισσότερα οὐσιαστικὰ τῆς β΄ κλίσης ποὺ πρὶν ἀπ’ τὸν χαρακτήρα ο ἔχουν ἄλλο ο ἤ ε συναιροῦνται σὲ ὅλες τὶς πτώσεις.

Παράδειγμα:

Θέμα: πλοο- = πλου-

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ὁ (πλόος) πλοῦς	Οἱ (πλόοι) πλοῖ	Τὼ (πλόω) πλώ
Γενική	Τοῦ (πλόου) πλοῦ	Τῶν (πλόων) πλῶν	Τοῖν (πλόοιν) πλοῖν
Δοτική	Τῷ (πλόῳ) πλῷ	Τοῖς (πλόοις) πλοῖς	Τοῖν πλοῖν
Αἰτιατική	Τὸν (πλόον)πλοῦν	Τοὺς (πλόους) πλοῦς	Τὼ (πλόω) πλώ
Κλητική	ὦ (πλόε) πλοῦ	ὦ (πλόοι) πλοῖ	Τὼ (πλόω) πλώ

Παρατηρήσεις:

1) Τὰ φωνήεντα ο καὶ ε τῶν συνηρημένων δευτεροκλίτων, ὅταν ἀκολουθεῖ ἀμέσως ὕστερ’ ἀπὸ αὐτὰ ὁ χαρακτήρας ο, συναιροῦνται μὲ αὐτὸν σὲ ου, ἀλλιῶς χάνονται κατὰ συναίρεση ἐμπρὸς ἀπὸ τὶς καταλήξεις.

2) Ὅλες οἱ πτώσεις τῶν συνηρημένων τῆς β’ κλίσης τονίζονται στὴν ἴδια συλλαβή, στὴν ὁποία τονίζεται ἡ ὀνομαστικὴ τοῦ ἐνικοῦ.

ΑΤΤΙΚΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΛΙΣΗ

Ἀττικόκλιτα σὲ -ως καὶ -ων

Παράδειγμα:

Θέμα: ἁλω-

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ἡ ἅλως	Αἱ ἅλῳ	Τὼ ἅλω
Γενική	Τῆς ἅλω	Τῶν ἅλων	Τοῖν ἅλῳν
Δοτική	Τῇ ἅλῳ	Ταῖς ἅλῳς	Τοῖν ἅλῳν
Αἰτιατική	Τὴν ἅλω(ν)	Τὰς ἅλως	Τὼ ἅλω
Κλητική	ὦ ἅλως	ὦ ἅλῳ	ὦ ἅλω

Κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο κλίνονται καὶ τὸ ἀρσενικὸ καὶ οὐδέτερο.

Παρατηρήσεις:

1) Τὰ ἀττικόκλιτα οὐσιαστικὰ φυλάγουν στὶς καταλήξεις ὅλων τῶν πτώσεων το ω τῆς ονομαστικῆς καὶ παίρνουν ὑπογεγραμμένο ι ὅπου στὶς ἀντίστοιχες καταλήξεις τῆς κοινῆς δεύτερης κλίσης ὑπάρχει ι (ὑπογεγραμμένο ἤ προσγεγραμμένο).

2) Φυλάγουν σὲ ὅλες τὶς πτώσεις τὸν ἴδιο τόνο ποὺ ἔχει ἡ ὀνομαστικὴ τοῦ ἐνικοῦ καὶ στὴν ἴδια συλλαβή.

3) ἔχουν κλητικὴ ὅμοια μὲ ὀνομαστική.

4) Μερικὰ σχηματίζουν τὴν αἰτιατικὴ τοῦ ἐνικοῦ χωρὶς τὸ τελικὸ ν.

πηγή: omilias.blogspot.com

1) Πρωτόκλιτα ἀσυναίρετα οὐσιαστικά.

Κλίνονται τὰ ἀρσενικὰ ποὺ λήγουν σὲ –ας ἤ –ης καὶ τὰ θηλυκὰ σὲ –α ἤ –η

α) παραδείγματα: ἀρσενικὰ σὲ –ας καὶ –ης

Θέμα: νεανια

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ὁ νεανίας	οἱ νεανίαι	τὼ νεανία
Γενική	τοῦ νεανίου	τῶν νεανιῶν	τοῖν νεανίαιν
Δοτική	τῷ νεανίᾳ	τοῖς νεανίαις	τοῖν νεανίαιν
Αἰτιατική	τὸν νεανίαν	τοὺς νεανίας	τὼ νεανία
Κλητική	ὦ νεανία	ὦ νεανίαι	ὦ νεανία

Θέμα: ποιητα

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ὁ ποιητής	οἱ ποιηταί	τὼ ποιητά
Γενική	τοῦ ποιητοῦ	τῶν ποιητῶν	τοῖν ποιηταῖν
Δοτική	τῷ ποιητῇ	τοῖς ποιηταῖς	τοῖν ποιηταῖν
Αἰτιατική	τὸν ποιητήν	τοὺς ποιητάς	τὼ ποιητά
Κλητική	ὦ ποιητά	ὦ ποιηταί	ὦ ποιητά

β) παραδείγματα θηλυκῶν σὲ –α (γεν. –ας)

Θέμα: ἀληθεια-

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ἡ ἀλήθεια	αἱ ἀλήθειαι	τὼ ἀληθεία
Γενική	τῆς ἀληθείας	τῶν ἀληθειῶν	τοῖν ἀληθείαιν
Δοτική	τῇ ἀληθείᾳ	ταῖς ἀληθείαις	τοῖν ἀληθείαιν
Αἰτιατική	τὴν ἀλήθειαν	τὰς ἀληθείας	τὼ ἀληθεία
Κλητική	ὦ ἀλήθεια	ὦ ἀλήθειαι	ὦ ἀληθεία

γ) παράδειγμα θηλυκοῦ σὲ –α (γεν. –ης)

Θέμα: γλωσσα-

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ἡ γλῶσσα	αἱ γλῶσσαι	τὼ γλώσσα
Γενική	τῆς γλώσσης	τῶν γλωσσῶν	τοῖν γλώσσαιν
Δοτική	τῇ γλώσσῃ	ταῖς γλώσσαις	τοῖν γλώσσαιν
Αἰτιατική	τὴν γλῶσσαν	τὰς γλώσσας	τὼ γλώσσα
Κλητική	ὦ γλῶσσα	ὦ γλῶσσαι	ὦ γλώσσα

δ) παράδειγμα θηλυκοῦ σὲ –η

Θέμα: κωμα

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ἡ κώμη	αἱ κῶμαι	τὼ κώμα
Γενική	τῆς κώμης	τῶν κωμῶν	τοῖν κώμαιν
Δοτική	τῇ κώμῃ	ταῖς κώμαις	τοῖν κώμαιν
Αἰτιατική	τὴν κώμην	τὰς κώμας	τὼ κώμα
Κλητική	ὦ κώμη	ὦ κώμαι	ὦ κώμα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1) τὸ α στὴν κατάληξη –ας (σὲ ὁποιαδήποτε πτώση) εἶναι πάντοτε μακρόχρονο

2) ἡ γενικὴ τοῦ πληθυντικοῦ τονίζεται στὴ λήγουσα καὶ παίρνει περισπωμένη

3) ἀπὸ τὰ πρωτόκλιτα ἀρσενικὰ σὲ –ης σχηματίζουν τὴν κλητικὴ τοῦ ἐνικοῦ σὲ –α καὶ ὄχι σὲ –η : α) τὰ ἐθνικά: ὦ Σκύθα, β) ὅσα λήγουν σὲ –της καὶ τὰ σύνθετα (μὲ β΄συνθετικὸ ῥήμα) σὲ -άρχης, -μέτρης, -πώλης, -τρίβης, -ώνης, κτλ.: ὦ στρατιῶτα, ὦ γυμνασιάρχα, ὦ τελῶνα

4) στὰ πρωτόκλιτα θηλυκὰ ποὺ λήγουν σὲ –α: ἄν πρὶν τὴν κατάληξη α ὑπάρχει σύμφωνο (ἐκτὸς ἀπὸ τὸ ῥ), τὸ α λέγεται μὴ καθαρό, εἶναι κανονικὰ βραχύχρονο καὶ στὴ γενικὴ καὶ δοτικὴ τοῦ ἐνικοῦ τρέπεται σὲ –η: ἡ μοῦσα, τῆς μούσης, τῇ μούσῃ κτλ.

2) Πρωτόκλιτα συνηρημένα οὐσιαστικά

Τὰ περισσότερα ἀπ’ τὰ πρωτόκλιτα οὐσιαστικὰ ποὺ πρὶν ἀπὸ τὸν χαρακτήρα α τοῦ θέματος ἔχουν ἄλλο α ἤ ε συναιροῦνται σὲ ὅλες τὶς πτώσεις

Παράδειγμα:

Θέμα: Ἑρμεα- = Ἑρμη-

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ὁ (Ἑρμέας) Ἑρμής	οἱ (Ἑρμέαι)Ἑρμαῖ	τὼ (Ἑρμέα)Ἑρμᾶ
Γενική	τοῦ (Ἑρμέου) Ἑρμοῦ	τῶν (Ἑρμεῶν)Ἑρμῶν	τοῖν (Ἑρμέαιν) Ἑρμαῖν
Δοτική	Τῷ (Ἑρμέα) Ἑρμῇ	τοῖς (Ἑρμίαις)Ἑρμαῖς	τοῖν (Ἑρμέαιν) Ἑρμαῖν
Αἰτιατική	τὸν (Ἑρμέαν)Ἑρμῆν	τοὺς (Ἑρμέας)Ἑρμᾶς	τὼ (Ἑρμέα)Ἑρμᾶ
Κλητική	ὦ (Ἑρμέα) Ἑρμῆ	ὦ (Ἑρμέαι) Ἑρμαῖ	ὦ (Ἑρμέα)Ἑρμᾶ

Θέμα: μνάα- = μνᾶ-

	Ἐνικὸς ἀριθμός	Πληθυντικὸς ἀριθμός	Δυϊκὸς ἀριθμός
Ὀνομαστική	ἡ μνᾶ	Αἱ μναῖ	Τὼ μνᾶ
Γενική	Τῆς μνᾶς	Τῶν μνῶν	Τοῖν μναῖν
Δοτική	Τῇ μνᾶ	Ταῖς μναῖς	Τοῖν μναῖν
Αἰτιατική	Τὴν μνᾶν	Τὰς μνᾶς	Τὼ μνᾶ
Κλητική	ὦ μνᾶ	ὦ μναῖ	ὦ μνᾶ

πηγή: omilias.blogspot.com